Strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Zawsze możesz zmienić te ustawienia.

Wiadomości

Pokaż QR Code A A A pobierz stronę jako plik pdf Drukuj

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE …

Biblioteka Miejska w Halmstad w Szwecji

Biblioteka w Halmstad mieści się w parku obok rzeki Nissan. Halmstad jest miastem położonym u ujścia do zatoki Laholmsbukten, w południowej części historycznej prowincji Halland na zachodnim wybrzeżu Szwecji, w połowie drogi pomiędzy Kopenhagą i Malmo a Goteborgiem. Kształt budynku jest wyjątkowy, a architekci zainspirowali się drzewami rosnącymi obok. Budynek powstał w 2006 r. i posiada 102 filary, które podtrzymują gmach, wraz z szybami wind i schodami przeciwpożarowymi. Budynek spoczywa na 290 słupach ze stali. Z okien roztacza się malowniczy widok na zabytkową część miasta. Biblioteka stanowi naturalny pomost pomiędzy miejską starówką a współczesnymi dzielnicami, które zawsze były oddzielone od siebie wodą. Do budowy biblioteki wykorzystano głównie  beton, szkło oraz nordycki modrzew, z którego została wykonana podłoga. Zastosowanie drewna było zabiegiem celowym. Parter biblioteki wznosi się ponad poziomem ulicy i doskonale komponuje się z otaczającymi budynek drzewami orzechowca, a znajdujące się wewnątrz biblioteki kolumny też do nich nawiązują. Dach budynku porośnięty jest trawą, co zmniejsza promieniowanie UV oraz zapewnia dodatkową izolację termiczną. Wnętrze biblioteki jest jedną otwartą przestrzenią, a duże przeszklenia dodatkowo wzmacniają ten efekt. Centralnym miejscem biblioteki jest atrium, które łączy wszystkie trzy kondygnacje budynku. W jego otoczeniu znajduje się recepcja książnicy, terminale komputerowe, kawiarnia oraz schody prowadzące na balkon i do piwnicy. W tej części znajdują się też Działy  dla dzieci, Fikcja oraz Galeria, gdzie prezentowane są tematyczne wystawy. Na piętrze znajduje się sekcja Literatura faktu, biuro Europe Direct i Centrum Historii Lokalnej. Niższe piętro zawiera audytorium, magazyn, magazyn z wolnym dostępem do półek i trzy pokoje do nauki. Biblioteka posiada księgozbiór liczący około 260 000 woluminów, w około 50 różnych językach. Są tu książki, czasopisma i gazety z całego świata, płyty CD, filmy, gry wideo oraz książki mówione i nagrania muzyczne. Biblioteka miejska w Halmstad miała wyłamywać się ze standardów myślenia o tego typu obiektach. Zamierzeniem było stworzenie budynku skupiającego kilka funkcji. Oczywiście, najważniejszą jest korzystanie z imponującego księgozbioru, ale odbywają się tu też przedstawienia teatralne i inne wydarzenia kulturalne. Dziedziniec biblioteki stał się bardzo lubianą przestrzenią miejską, w której często organizowane są różne imprezy.

Autor zdjęcia: Jonas Ottosson.

Źródło zdjęcia: Wikipedia, http://sv.wikipedia.org/wiki/Halmstad_stadsbibliotek [dostęp: 2022-11-04]

11 listopada Narodowe Święto Niepodległości

Narodowe Święto Niepodległości to jedno z najważniejszych uroczystości obchodzonych corocznie w Polsce dla upamiętnienia odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918 r. po 123 latach zaborów. Dzień 11 listopada, jako rocznica odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z wielkim imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego Wodza Naczelnego w walkach o wolność Ojczyzny – jest uroczystym Świętem Niepodległości – głosiła ustawa o Święcie Niepodległości z 23 kwietnia 1937 roku. Zniesiono je 22 lipca 1945 r. aktem prawnym Krajowej Rady Narodowej i przywrócono oficjalnie ustawą O ustanowieniu Narodowego Święta Niepodległości z 15 lutego 1989 r. Uroczystość nawiązuje do daty zakończenia I wojny światowej w 1918 r., właśnie 11 listopada podpisano rozejm w Compiègne, który ostatecznie potwierdził klęskę Niemiec w wojnie, a do Polski w tym czasie powrócił Józef Piłsudski, któremu Rada Regencyjna przekazała naczelne dowództwo nad podległym jej Wojskiem Polskim. Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma «ich». Wolność. Niepodległość. Zjednoczenie. Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, od czapki z bączkiem, będziemy sobą rządzili. Cztery pokolenia nadaremno na tę chwilę czekały, piąte doczekało. Od rana do wieczora gromadziły się tłumy na rynkach miast; robotnik, urzędnik porzucał pracę, chłop porzucał rolę i leciał do miasta, na rynek, dowiedzieć się, przekonać się, zobaczyć wojsko polskie, polskie napisy, orły na urzędach; rozczulano się na widok kolejarzy, ba, na widok polskich milicjantów i żandarmów napisał w Pamiętnikach z Galicji w 1918 r. Jędrzej Moraczewski, pierwszy premier niepodległej Polski. W latach 1919–1936 rocznice odzyskania niepodległości świętowano w Warszawie jako uroczystości o charakterze wojskowym. Pierwszy raz w pełni upamiętniono ją 14 listopada 1920 r. Tego dnia uhonorowano Józefa Piłsudskiego jako zwycięskiego Wodza Naczelnego, przekazując mu buławę marszałkowską. Przed wybuchem II wojny światowej oficjalne obchody Święta Niepodległości odbyły się jeszcze tylko raz 11 listopada 1938 r., w 20. rocznicę odzyskania przez Polskę suwerenności państwowej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 października 1930 r. ustanowiono odznaczenie państwowe Krzyż i Medal Niepodległości dla osób czynnie zasłużonych dla niepodległości Polski. Współcześnie obchody Święta Niepodległości z udziałem najwyższych władz państwowych odbywają się na placu marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie, przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Ponadto w tym dniu w całym kraju organizowane są biegi niepodległości, koncerty patriotyczne, wykłady,  inscenizacje oraz parady uliczne. Przy okazji świętowania Dnia Niepodległości szczególną uwagę zwraca się na symbole narodowe: flagę, godło państwowe, hymn oraz barwy. 8 listopada 1926 r. Józef Piłsudski wydał okólnik: W dniu 11 listopada państwo polskie obchodzić będzie 8 rocznicę zrzucenia jarzma niewoli i uzyskania pełnej, faktycznej niezawisłości. Data powyższa winna pozostać w stałej pamięci społeczeństwa i utrwalić się w umysłach młodego pokolenia, które w zaraniu swego życia powinno odczuwać doniosłość i uroczystość tego pamiętnego dnia. Ważne jest, by kultywować tradycję i przekazywać ją kolejnym pokoleniom. Warto przybliżać historię dzieciom i młodzieży, wyjaśniać dlaczego dzień 11 listopada jest tak ważny dla Polski i Polaków.


Na zdjęciu: Obchody Święta Niepodległości w Warszawie - oddziały piechoty defilujące przed trybuną honorową. 11.11.1937. Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

9 listopada Europejski Dzień Wynalazcy

Dzień Wynalazcy został ustanowiony przez berlińskiego wynalazcę i przemysłowca Gerharda Muthenhallera. Dzień Jest hołdem dla Hedy Lamarr, austriackiej wynalazczyni i aktorki, która opracowała używany do dzisiaj system transmisji fal radiowych. Gdy w 1940 r. niemiecki okręt podwodny storpedował brytyjski statek wiozący dzieci, Hedy Lamarr postanowiła opracować system sterowania torpedą za pomocą fal radiowych. Patent został bezpłatnie udostępniony marynarce wojennej USA, a kolejne jego wersje stały się elementem powszechnie stosowanych sieci radiowych standardu IEEE 802.11 i GSM. Święto to czas poznawania świata wynalazków i osób je tworzących, zwrócenia uwagi i zachęcenia wszystkich do kreatywnego myślenia oraz realizacji pomysłów. Mottem Europejskiego Dnia Wynalazcy jest wypowiedź Alberta Einsteina Wyobraźnia jest ważniejsza od wiedzy. Pasja i chęć do tworzenia nowych, ale też ważnych urządzeń czy systemów leży u podstaw wynalazku, jest tym, co napędza do działania. Obok talentów jest to niezwykle istotny obszar, który ma ogromne znaczenie dla twórczego wysiłku. Genialny pomysł przekuty w rzecz, która zadziwi świat i ulepszy działania to obraz wynalazcy. Wiele projektów początkowo wydaje się niewykonalnych, wręcz śmiesznych. Jednak Albert Einstein zwykł mawiać, że wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić i wtedy pojawia się ten jeden, który nie wie, że się nie da i on właśnie to coś robi. Europejski Dzień Wynalazcy to święto tych, którzy stawiają na innowacje i siłę ludzkiego umysłu. Otaczający świat jest pełen wynalazków, które znalazły zastosowanie w różnych dziedzinach życia. Polskie dokonania to m.in. lampa naftowa z 1853 r. Ignacego Łukasiewicza, projektor filmowy z 1894 r. Kazimierza Prószyńskiego, kamizelka kuloodporna z 1901 r. Jana Szczepanika i Kazimierza Żeglenia, monokryształy z 1916 r. Jana Czochralskiego, hologram z 1920 r. Mieczysława Wolfke, świetlówka z 1938 r. Stefana Pieńkowskiego, walkie-talkie z 1947 r. Henryka Magnuskiego czy sposób wytwarzania grafenu z 2011 r. naukowców z Instytutu Technologii Materiałów Elektronicznych oraz z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. Ważne jest, że wynalazki to nie tylko skomplikowane metody i urządzenia, ale także proste przedmioty, których opracowanie nie wymagania specjalistycznej wiedzy technicznej.

Dzień Wynalazcy jest okazją do upamiętnienia wielkich odkrywców, ale także do dyskusji na temat wynalazków, sposobów realizacji zamierzeń oraz integracji. W obchodach święta można uczestniczyć poprzez udział w konferencjach branżowych i naukowych czy specjalnie organizowanych spotkaniach i prezentacjach. Wybrane światowe wynalazki to m. in. koło (6000 p.n.e.), pismo (4000 p.n.e.), papier (105 r.), prasa drukarska z metalowymi czcionkami (1450 r.), proteza kończyny (1540 r.), mikroskop (1590r.), telefon (1876 r.), żarówka (1879 r.), wykrywacz min (lata 1941/42), myszka komputerowa (1968 r.) Warto wierzyć, że moc ludzkiego umysłu i pasja tworzenia wzbogaci świat nauki i polepszy komfort życia codziennego i świętować Dzień Wynalazcy z nadzieją na kolejne niesamowite rozwiązania, innowacje i ułatwienia.


BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE …

Boekenberg Bibliotheek Spijkenisse (Book Mountain = Góra Książek)  w Holandii

To niezwykła biblioteka w kształcie piramidy, która znajduje się w Spijkenisse, mieście w południowo-zachodniej Holandii. Placówkę otwarto dla czytelników w 2012 r. Ideą projektantów było, aby budynek świecił niczym latarnia w ciemnościach i zachęcał mieszkańców do czytania. Szklana, piramidalna część główna budynku jest widoczna z każdej ze stron miasta. Wewnętrzna struktura została zaprojektowana jak piramida schodkowa. Powierzchnia każdego kolejnego piętra, w sumie jest ich pięć, jest coraz mniejsza. Obiekt  inspirowany jest kształtem stodoły z charakterystycznym dwuspadowym dachem, nawiązującym do rolniczej przeszłości Spijkenisse. Odnosi się to również do wnętrza, gdzie jako element aranżacyjny wykorzystano czerwoną cegłę. Wszystkie „zamknięte” obszary np. biura i sale konferencyjne są ułożone jeden na drugim, tworząc górę. Wokół niej przymocowane są regały, a dookoła przebiegają przejścia z tarasami widokowymi. Biblioteka ma zachęcać otwartością i być jak najbardziej dostępna, dlatego całość jest przeszklona i ma 1006 okien. Budynek jest przyjazny dla środowiska. Wynika to na przykład z systemu, który zapewnia przechowywanie ciepłego i zimnego powietrza pod budynkiem. Ściany magazynują również ciepło za pomocą wosku pszczelego i w razie potrzeby uwalniają je. Woda deszczowa jest wykorzystywana do chłodzenia podłogowego, spłukiwania toalet czy ogrzewania. Naturalny przepływ powietrza jest wspierany przez automatyczne otwieranie małych okien i nie jest potrzebna klimatyzacja. System osłon przeciwsłonecznych uruchamia się przy określonej ilości światła słonecznego. Wszystko po to, aby pobyt w tym przeszklonym budynku był jak najbardziej przyjemny. Szklany dach budynku podpiera drewniana konstrukcja. We wnętrzach jest także dużo roślinności, w tym drzewa posadzone w donicach. Regały rozmieszczone są spiralnie na wszystkich ścianach piramidy i połączone szerokimi schodami, tworząc nieprzerwaną trasę o długości 480 metrów. Regały na książki, balustrady, parapety i biurka informacyjne wykonano z materiałów z recyklingu, dzięki czemu są jednocześnie ognioodporne i ekonomiczne. Czytelnicy mogą korzystać z czytelni, ale także z wygospodarowanych, intymnych kącików z wygodnymi fotelami. Oprócz biblioteki w budynku mieści się kawiarnia (na samym szczycie piramidy), centrum edukacji ekologicznej, klub szachowy, audytorium, sale konferencyjne i biura.

Mountain Book (Góra Książek) powstała w centrum miejscowości i pełni również funkcje integrujące lokalną społeczność, nawiązując do dawnych holenderskich tradycji. Budynek jest tak skonstruowany, że nie onieśmiela użytkownika i każdy może się tam poczuć jak w domu. Jest miejscem przyjaznym i otwartym na czytelnika.

Biblioteka jest częścią większego planu zagospodarowania centrum miasta. Architekci Góry Książek zaprojektowali również sąsiednią zabudowę, na którą składają się 42 domy mieszkalne.

Źródło zdjęcia - scagliolabrakkee.nl via MVRDV https://www.archdaily.com/351305/mvrdv-s-book-mountain-wins-prestigious-red-dot-design-award?ad_medium=widget&ad_name=recommendation [dostęp: 2022.06.10]

Lekcja biblioteczna dla młodzieży

24 października 2022 r. w czytelni Centralnej Biblioteki Statystycznej gościliśmy uczniów klasy 8 ze SP 355 im. Jana Wedla w Warszawie. Podczas lekcji bibliotecznej omówiono historię CBS i zaprezentowano rodzaje gromadzonych zbiorów. Ponadto przedstawiona została działalność edukacyjno-wydawnicza biblioteki, między innymi możliwość wzięcia udziału w Ogólnopolskim Konkursie Statystycznym. Odrębny blok lekcji poświęcony został Statystycznej Bibliotece Cyfrowej. Na zakończenie uczniowie wzięli udział w literackiej prezentacji - Rozmowy młodzieży czyli jak nas widzą statystyki oraz rozwiązywali wykreślanki i zagadki językowe związane z nazwami sklepów i punktów usługowych. Dziękujemy uczniom i ich opiekunom za odwiedziny. Zapraszamy wszystkich chętnych do zapoznania się z naszymi zbiorami i  działalnością biblioteki.

20 października Światowy Dzień Statystyki i Dzień Statystyki Europejskiej

Światowy Dzień Statystyki (World Statistics Day) ustanowiony został przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 3 czerwca 2010 r. Pierwszy taki Dzień był świętowany w 192 krajach. Jest obchodzony raz na pięć lat, a jego tematy przewodnie zawsze odpowiadają aktualnym wyzwaniom, z którymi statystyka światowa musi się zmierzyć. Ustanowienie święta statystyków przez tak szacowną instytucję jest bardzo ważną inicjatywą, która podkreśla znaczenie statystyki i pracy wielu osób, by powstała wiarygodna i rzetelna informacja statystyczna, która stanowi podstawę dla podejmowanych decyzji przez organy administracji publicznej i samorządowej, gremia gospodarcze czy wspólnoty lokalne. Zwraca też uwagę na usługi dostarczane przez globalny System Informacji Statystycznej. W tym dniu w wielu krajach organizowane są konferencje, seminaria i spotkania poświęcone prezentacji sytuacji społeczno-ekonomicznej kraju z wykorzystaniem danych statystycznych, odbywają się warsztaty i szkolenia z udziałem m. in. pracowników naukowych, publikuje się okolicznościowe materiały i broszury, które omawiają zadania i przyszły rozwój statystyki. W ramach popularyzacji i upowszechnienia wiedzy wykorzystuje się Internet, ale także możliwości informatycznych systemów komputerów wykorzystywanych przy tworzeniu baz danych. Wszystkim aktywnościom mogą towarzyszyć okolicznościowe wystawy, pokazy filmów ilustrujących pracę statystyków czy dni otwarte w urzędach w celu prezentacji różnych form udostępniania informacji. W ramach obchodów Światowego Dnia Statystyki w 2020 r. Sekretarz Generalny ONZ wyraził swoje uznanie dla statystyków na całym świecie: Statystyka ma zasadnicze znaczenie dla kształtowania polityki opartej na rzetelnej informacji. W obecnych czasach wiarygodne i aktualne dane pomagają nam zrozumieć zmieniający się świat, w którym żyjemy. Leżą u podstaw tak bardzo potrzebnych transformacji, dzięki którym możemy zadbać, by nikt nie został pominięty (…) 
Od 2016 r. obchodzony jest również Europejski Dzień Statystyki. W 2022 r. jego hasło przewodnie brzmi: „Statystyki, aby zrozumieć i połączyć się ze społeczeństwem w poszukiwaniu prawdy!”. Hasło to ma podkreślać, że statystyka publiczna pełni bardzo ważną rolę w demokratycznym społeczeństwie, wspomagając organizacje, przedsiębiorstwa i obywateli w procesie podejmowania decyzji. Europejski Komitet Doradczy do spraw Statystyki ESAC w specjalnym oświadczeniu ogłosił, że oficjalne i wiarygodne źródła informacji statystycznej mają kluczowe znaczenie dla rozwoju i funkcjonowania demokracji oraz są niezbędne w procesie budowania spójności społecznej, dobrobytu i przeciwdziałaniu dezinformacji.

Lekcja biblioteczna

19 października 2022 r. Centralną Bibliotekę Statystyczną odwiedzili nauczyciele i uczniowie Technikum nr 29 z Warszawy. Młodzież wzięła udział w lekcji, podczas której mogła poznać historię biblioteki oraz dowiedzieć się jak funkcjonuje ona dziś i jakie zbiory zgromadziła przez ponad sto lat swojego istnienia. Uczniowie mogli dowiedzieć się jakie informacje można znaleźć korzystając z naszych bogatych zasobów oraz w jaki sposób są one udostępniane, rozwiązywali też słowne łamigłówki oraz zwiedzili magazyn zbiorów. Dziękujemy bardzo za miłą wizytę i zapraszamy wszystkich do wizyty w Centralnej Bibliotece Statystycznej

17 października Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem

Międzynarodowy Dzień Walki z Ubóstwem (International Day for the Eradication of Poverty) ustanowiony został przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1992 r. Wcześniej, od 1987 r. w wielu krajach organizacje pozarządowe organizowały Światowy Dzień Sprzeciwu Wobec Nędzy, zainicjowany przez powstały we Francji międzynarodowy ruch ATD Czwarty Świat. Ojcu Józefowi Wrzesińskiemu, francuskiemu księdzu, założycielowi tego ruchu przyświecała idea, którą przekazywał światu, by wspólnie sprzeciwiać się nędzy i wykluczeniu: w każdym człowieku ubogim trzeba dostrzec taką jak my istotę ludzką, która pragnie być zauważona i uszanowana, która chciałaby móc jakoś decydować o swoim losie. Osobę, która ma zawsze jakąś historię, ma rodziców, przodków, dzieci, ma jakieś marzenia, tęsknoty, pomysły, ma nam od siebie także coś do dania. Zalecenia w Sprawie Skrajnego Ubóstwa i Praw Człowieka przedstawione przez ONZ wskazują, jak ludzie żyjący w ekonomicznym wykluczeniu są o wiele częściej dotykani problemem łamania praw człowieka. Dlatego tak ważne jest porozumienie między ludźmi w ubóstwie, a ich lokalnymi społecznościami i ogółem społeczeństwa. Celem zasadniczym tego dnia jest zatem zwrócenie uwagi wszystkich na problem biedy i związanego z nią wykluczenia społecznego oraz podkreślenie solidarności z osobami dotkniętymi ubóstwem. Chociaż często można odczuwać wobec tego zjawiska bezsilność, bo problemy do rozwiązania piętrzą się i środków ubywa, to są liczne organizacje, które stale towarzyszą osobom najuboższym i służą pomocą. W Polsce swoją działalność w tym zakresie prowadzą między innymi Ośrodki Pomocy Społecznej, które funkcjonują w każdej gminie, Polski Czerwony Krzyż, Caritas, instytucja charytatywna Konferencji Episkopatu Polski czy Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta, katolicka organizacja dobroczynna.  Walka z ubóstwem jest dla dzisiejszego świata wyzwaniem, bo niestety nie jesteśmy w stanie całkowicie wyeliminować biedy z naszego życia. Ale jak każde wyzwanie powinno być przez władze państwowe, organizacje i nas samych podjęte, a wspólne współdziałanie może pomóc w zmniejszeniu tego problemu społecznego. Więcej informacji na temat inicjatyw, wydarzeń i działań z okazji 17 października na całym świecie można znaleźć na stronie internetowej Departamentu ds. Ekonomicznych i Społecznych Narodów Zjednoczonych.

Oto jeden ze sposobów pomocy. Zamiast wyrzucać nadmiar kupionego czy przygotowanego jedzenia podziel się nim z potrzebującymi:

https://warszawa19115.pl/-/jadlodzielnie



Podsumowanie zbiórki książek 2022 dla Fundacji Zaczytani.org

Czytanie książek to najpiękniejsza zabawa, jaką sobie ludzkość wymyśliła.

W. Szymborska

Kolejna zbiórka książek dla Fundacji Zaczytani.org. już za nami. Akcja organizowana była od 8 września do 7 października 2022 r. Inicjatorem przedsięwzięcia był Główny Urząd Statystyczny, a zbiórkę przeprowadziła Centralna Biblioteka Statystyczna. Dzięki pozyskanym książkom zostaną otwarte nowe punkty biblioteczne i wsparte już istniejące biblioteki  w szpitalach, placówkach opiekuńczo-wychowawczych, zakładach karnych, hospicjach, punktach krwiodawstwa, centrach lokalnej aktywności i innych placówkach pomocowych.

W tym roku zebrano 459 pozycji, w tym 155 książek dla dzieci.

Bardzo serdecznie dziękujemy wszystkim Czytelnikom CBS i Pracownikom GUS, którzy przyłączyli się do akcji. To dla nas ważne, że zawsze można na Państwa liczyć. Książki niebawem zyskają nowych odbiorców i przyniosą im oczekiwaną radość, chwilę odpoczynku od codzienności. 

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE …

Centralna Biblioteka Miejska Tūranga w Nowej Zelandii

Biblioteka Tūranga w Nowej Zelandii jest największą biblioteką na wyspie i została otwarta w 2018 r. w mieście Christchurch. Już sama nazwa wskazuje na tolerancję i otwartość instytucji. Słowo tūranga pochodzi bowiem z języka maoryskiego, którym posługuje się zaledwie kilkanaście procent tamtejszej ludności i oznacza „korzenie, fundament”. Biblioteka ta nie tylko pełni swoją podstawową funkcję, ale jest przede wszystkim centrum kultury i miejscem spotkań lokalnej społeczności. Największym wyzwaniem przy projektowaniu było, by budynek wytrzymywał wstrząsy sejsmiczne i dlatego zastosowano odpowiednie rozwiązania techniczne. Charakterystyczną elewację górnych pięter Biblioteki Tūranga tworzą aluminiowe przesłony. Obiekt powstał w centralnej części miasta, sąsiadując z historycznym Placem Katedralnym, a niższe kondygnacje biblioteki stanowią płynną kontynuację centrum miasta. W nocy biblioteka staje się latarnią oświetlającą Plac Katedralny, wykorzystano do tego latarnię morską. Elementy wystroju wewnątrz budynku nawiązują do rdzennej kultury Nowej Zelandii. Biblioteka ma ofertę dla wszystkich grup odbiorców, przy tym jest bardzo spersonalizowana. Jest na przykład półka z książkami, które mają przygotować dzieci do narodzin młodszego rodzeństwa i pokój, w którym najmłodsze dzieci mogą czytać żywym pieskom, aby nabrać wprawy w czytaniu. Dorośli czytelnicy mają do dyspozycji usługę book a librarian, która oznacza, że mogą umówić się na prywatną rozmowę z wybranym bibliotekarzem i omówić temat swojej pracy, rozwoju lub jakiegokolwiek inny problem. Ponadto biblioteka zapewnia dostęp do zbiorów wszystkim użytkownikom, w tym niepełnosprawnym, poprzez dostosowanie dla nich budynku i urządzeń. Placówka wyposażona jest w 46 komputery z dostępem do Internetu, laboratoria komputerowe, pracownie kserograficzne, ogólnodostępne skanery, studio audio-video, zestawy słuchawkowe do wirtualnej rzeczywistości (VR) i gry. Biblioteka rozmieszczona jest na pięciu poziomach.

Parter jest zasadniczo przestrzenią publiczną, przedłużeniem Placu Katedralnego. To duże powitalne foyer zwane On Honga (Połączenie), otwarte jest godzinę wcześniej niż reszta budynku. Można tu zwracać pozycje wcześniej wypożyczone, przeglądać nowości, czasopisma i płyty DVD, skorzystać z komputerów, zabrać z książkomatów wcześniej zamówione publikacje i inne materiały biblioteczne czy pójść do kawiarni. Pierwszy poziom zwany Hapori (Społeczność) mieści się na pierwszym piętrze. Znajdują się tu:  200-osobowa sala spotkań, przestrzeń wystawiennicza oraz strefy dla rodzin, dzieci i młodzieży do nauki i spędzania czasu. Na drugim piętrze Tuakiri (Tożsamość) udostępnia się zasoby i usługi, które pomogą zdobyć i poszerzyć wiedzę na temat własnej tożsamości, przodków i historii Nowej Zelandii. Można tu porozmawiać ze specjalistami, skorzystać z pokoju badawczego, obejrzeć materiały z archiwów lub wystawy tematyczne, odzwierciedlające lokalne dziedzictwo. Jest to miejsce docelowe dla grup o szczególnych zainteresowaniach, w tym studentów szkół wyższych lub średnich. Poziom trzeci to Tūhuratanga (Odkrycie) i mieści  kolekcję literatury faktu z tysiącami książek o szerokim zakresie tematów. Można tu uzyskać pomoc i skorzystać z materiałów drukowanych i internetowych do badań lub rekreacji, z ogólnodostępnych komputerów z dostępem do Internetu lub sali do nauki o nazwie Ciche miejsce. Czwarte piętro to Auahatanga ( Kreatywność) na którym mieszczą się książki beletrystyczne, kolekcje do nauki języków, zbiory muzyczne, biografie i publikacje graficzne. Jest tu także przestrzeń do rozwoju swoich zainteresowań i pasji m. in. studio produkcyjne, drukarki 3D, maszyny do szycia, pracownia komputerowa czy sale spotkań i nauki. Nie każdy czuje się komfortowo wchodząc do nowych budynków i dlatego to tak ważne by zachęcały one swoją formą i zawartością do odwiedzin. Biblioteki coraz częściej od repozytoriów książek zmierzają w kierunku centrów multimedialnych i społecznościowych. Nowoczesną bibliotekę można nazwać trzecią przestrzenią między domem a pracą. Jest to miejsce interaktywne, otwarte i warte poznania.

Fot. Adam Mørk

Źródło zdjęcia: portal Architektura Murator https://architektura.muratorplus.pl/technika/biblioteka-turanga-w-christchurch_10521.html [dostęp: 2022.06.10]

1 października Międzynarodowy Dzień Osób Starszych

Międzynarodowy Dzień Osób Starszych (International Day of Older Persons) ustanowiony został 14 grudnia 1990 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ i obchodzony jest corocznie. Ważną inicjatywą wystosowaną przez ONZ do wszystkich państw członkowskich jest podjęcie działań w związku z ogłoszonym projektem Dekada Zdrowego Starzenia się obejmującym lata 2020-2030. Obchody Dnia Osób Starszych mają z jednej strony kształtować postawy społeczne zmierzające do uwrażliwienia wszystkich na potrzeby seniorów i zapewnienie im możliwości godnego życia, z drugiej zaś zaktywizować osoby starsze i wskazać im kierunki działań, w których mogą uczestniczyć. Inicjatywy te mogą być rozwijane na poziomie globalnym, ale przede wszystkim lokalnym, poprzez organizowanie dla nich warsztatów, szkoleń, kursów czy kół zainteresowań. W obchody święta jak co roku włączają się  organizacje pozarządowe, stowarzyszenia oraz instytucje aktywizujące osoby starsze. Jest to jednak również czas dla nas i dla osób starszych, które żyją w bezpośredniej styczności z nami, aby znaleźć czas na rozmowę czy wyjście na spacer. Do ważnych działań lokalnych należy także integracja młodych z seniorami, walka z wykluczeniem osób w podeszłym wieku, ułatwianie im dostępu do opieki medycznej a także do pełnego życia kulturalnego i społecznego. Dziś starość staje się kolejnym etapem życia, w którym osoby starsze mogą realizować swoje zamierzenia oraz rozwijać własne zainteresowania. Coraz częściej seniorzy poszukują nowych form aktywności i zaczynają uczęszczać do Klubów Seniora, Uniwersytetów III Wieku, do lokalnych stowarzyszeń lub pracują jako wolontariusze. Osoby starsze chcą zdobywać nową wiedzę i poszukiwać nowych metod rozwoju, a warunkiem przyswajania nowych informacji jest stała aktywność umysłowa. Ostatnie lata pokazały, także w Polsce, że sytuacja osób starszych w okresie wyjątkowym jakim była pandemia, wymaga podejmowania szczególnych działań w celu zapewnienia realizacji podstawowych praw, takich jak:

  • prawo do godnego życia,
  • prawo do opieki zdrowotnej,
  • prawo do włączenia społecznego,
  • prawo do równego traktowania, także na rynku pracy i rynku usług,
  • prawo do autonomii i niezależnego życia.

To oznacza konieczność zintensyfikowania prac na rzecz przygotowania odpowiedniej infrastruktury, procedur i nastawienia społecznego.

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej znajdują się liczne opracowania odnoszące się do zagadnień związanych z osobami starszymi. Są to na przykład najnowsze opracowania z 2022 r. autorstwa Agnieszki Pleśniak : Hojność systemu emerytalnego a zabezpieczenie materialne starości : rola kompetencji finansowych i orientacji na starość czy Grażyny Trzpiot : Dywidenda długowieczności : analizy i prognozy, ale również prace Głównego Urzędu Statystycznego m. in. Jakość życia osób starszych w Polsce.

27 września Światowy Dzień Turystyki

Światowy Dzień Turystyki (World Tourism Day) to święto obchodzone corocznie, a ustanowione przez Światową Organizację Turystyki Narodów Zjednoczonych (UNWTO). Pomysł upamiętniania każdego roku Światowego Dnia Turystyki zaproponował nieżyjący już Ignacy Amaduwa Atigbi z Nigerii. Zgromadzenie Ogólne UNWTO ustanowiło Światowy Dzień Turystyki we wrześniu 1979 r. podczas trzeciej sesji w Torremolinos w Hiszpanii. Postanowiło, by data wydarzenia przypadała na 27 września, ponieważ zbiega się to z przyjęciem Statutu UNWTO. Pierwsze obchody Światowego Dnia Turystyki odbyły się w 1980 r., a tematem przewodnim był Tourism's contribution to the preservation of cultural heritage and to peace and mutual understanding (Wkład turystyki w zachowanie dziedzictwa kulturowego, pokoju i wzajemnego zrozumienia). Od tego czasu Światowy Dzień Turystyki obchodzony jest co roku pod innym hasłem wybranym przez Zgromadzenie Ogólne. Od października 1997 r. Zgromadzenie postanowiło wyznaczać kraj do współpracy z organizacją, który jednocześnie staje się gospodarzem imprezy w danym roku. Pierwszym krajem, który zorganizował wydarzenie w ramach nowego protokołu, był Meksyk. Sześć lat później, w 2003 r., Zgromadzenie Ogólne UNWTO zgodziło się przestrzegać porządku geograficznego podczas wyznaczania kraju jako partnera w organizowaniu święta. W 2020 r. po raz pierwszy w historii wydarzenia oficjalne obchody były zorganizowane przez grupę państw, a nie przez jedno państwo członkowskie. Organizatorami były  Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Urugwaj i Chile - zjednoczone w regionalnym ugrupowaniu integracji gospodarczej w Ameryce Południowej MERCOSUR (Mercado Comun del Sur = Wspólny Rynek Południa), odzwierciedlającym zapotrzebowanie na międzynarodową współpracę i solidarność w okresie pandemii. Ideą przewodnią święta było hasło Turystyka i rozwój obszarów wiejskich. Wydarzenie wskazywało na wyjątkową zdolność tego sektora do stymulowania rozwoju gospodarczego poza dużymi ośrodkami miejskimi. Podkreślano także ważną rolę, jaką turystyka odgrywa w zachowaniu i promowaniu dziedzictwa narodowego na całym świecie między innymi ginących tradycji czy zasobów przyrody.

Podstawowym celem obchodzenia Święta Turystyki jest podniesienie świadomości na temat roli turystyki w ramach społeczności międzynarodowej i pokazania, jak turystyka wpływa na społeczne, kulturowe, polityczne i ekonomiczne wartości na całym świecie. Wydarzenie ma na celu sprostanie globalnym wyzwaniom przedstawionym w programie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 oraz omówienie sposobu, w jaki przemysł turystyczny przyczynia się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju.

Przeglądając zbiory Centralnej Biblioteki Statystycznej można zapoznać się z licznymi opracowaniami odnoszącymi się do zagadnień związanych z turystyką. Są to analizy instytucji statystyki publicznej reprezentowanych przez poszczególne urzędy statystyczne, krajowe i zagraniczne (m.in. publikacje Ruch graniczny oraz wydatki cudzoziemców w Polsce i Polaków za granicą w 2020 czy Turystyka w województwie śląskim w latach 2018-2020), ale również opracowania organizacji turystycznych i uczelni wyższych. Wiele opracowań zachęca do poznawania krajów poprzez aspekty regionalne, tradycje bądź ciekawe działania zorganizowane przez ośrodki wiejskie (np. monografie Edukacyjna rola turystyki kulinarnej pod redakcją Piotra Dominika i Kulinaria wizytówką regionów turystycznych autorstwa Karoliny Buczkowskiej-Gołąbek, Piotra Dominika, Piotra Kociszewskigo). Opracowania międzynarodowe w zbiorach CBS reprezentowane są między innymi przez miesięcznik Tourism and Migration, dostępny w formie elektronicznej wydawany przez Urząd Statystyczny RPA, roczniki statystyczne turystyki opublikowane przez różne kraje oraz kompendia turystyczne ogłaszane przez  World Tourism Organization.

8 września Dzień Dobrej Wiadomości

Dzień Dobrej  Wiadomości to święto ustanowione w Polsce w 2001 r. z inicjatywy Salonu 101, środowiska zrzeszającego elity intelektualne i artystyczne. Celebrowanie tego wydarzenia ma być przeciwwagą do współczesnych trendów w mediach, które codziennie bombardują opinię publiczną negatywnymi, a często również zatrważającymi informacjami z kraju i z zagranicy. Kreowana w ten sposób rzeczywistość jawi się jako świat pełen zła, pozbawiony ludzkiej dobroci, wzajemnego szacunki i powodów do radości. Głównym celem święta jest więc zaangażowanie mediów w kształtowanie pozytywnego obrazu świata i ludzi, a także promowanie obrazu Polski i Polaków jako ludzi życzliwych, twórczych, szukających wzorów i autorytetów. Księga Trzeciego Tysiąclecia zwana też Księgą Dobrej Wiadomości miała być kulminacyjną częścią projektu Dnia Dobrej Wiadomości. To ogromny i pięknie zdobiony wolumin, na który składają się wypowiedzi wybitnych naukowców, przywódców duchowych, biznesmenów, społeczników, artystów, architektów i polityków. Miał on stanowić wyjątkowe i optymistyczne przesłanie dla przyszłych pokoleń. To polska odpowiedź na Manifest 2000 UNESCO. Do księgi wpisali się m.in. Dalajlama, Paulo Coelho, Szymon Peres, Brigitte Bardot czy Władysław Bartoszewski. W 2010 r. wolumin miał być zdeponowany w Bibliotece Narodowej w Warszawie, a ostatecznie przekazany do nowej Biblioteki Aleksandryjskiej w Egipcie. Nie doszło jednak do sfinalizowania przedsięwzięcia, ale Polakom pozostało świętowanie Dnia Dobrej Wiadomości. Pozytywny odzew ze strony mediów, środowisk twórczych i społecznych na obchodzenie Dnia Dobrej Wiadomości upewnia jednak w przekonaniu, że sama idea ma sens i jest potrzebna… rozpoczyna się proces w czasie, wyłaniać będziemy z otaczającego nasz chaosu fakty, wydarzenia, sytuacje, przeżycia, którymi najchętniej obdarzylibyśmy bliską osobę, których sami pragniemy doświadczyć.

Dobra wiadomość daje nam poczucie bezpieczeństwa i harmonii, może też zmienić nasze nastawienie do drugiego człowieka i świata. Samo święto ma również uczyć życzliwości w relacjach z innymi i patrzenia na życie bardziej optymistycznie. Posłańcem dobrej informacji może być każdy z nas, bo w praktyce oznacza to, że życie innych ludzi, a co za tym idzie również nasze, będzie lepsze, wypełnione nadzieją i radością. Nie potrzeba przecież wiele, wystarczy komuś przekazać dobrą wiadomość.

Narodowe Czytanie

3 września 2022 r. odbędzie się 11. edycja Narodowego Czytania. Jest to akcja społeczna polegająca na propagowaniu literatury poprzez wspólne, publiczne czytanie utworów wybitnych polskich poetów i pisarzy. Odbywa się corocznie pod honorowym patronatem Pary Prezydenckiej. Inicjatywę zapoczątkowano w 2012 r., a główną ideą jaka przyświecała pomysłodawcom i kontynuatorom tego wydarzenia jest, aby polska literatura wyszła z kanonu lektur szkolnych i stała się obecna w szeroko pojętej przestrzeni publicznej. Ta uroczystość ma za zadanie stać się wspólną celebracją pięknego polskiego języka, popularyzując czytelnictwo, zwracając uwagę na bogactwo literatury i potrzebę dbałości o polszczyznę oraz wzmacniając poczucie wspólnej narodowej tożsamości. Rok 2022 został uchwalony przez Sejm RP Rokiem Romantyzmu Polskiego. Jest to zatem wspaniała okazja by odczytać publicznie dzieło inicjujące ważny okres w polskiej kulturze i historii - Ballady i romanse Adama Mickiewicza. To przełomowy zbiór poezji, który zapoczątkował w Polsce romantyzm. Ukazał się w Wilnie w 1822 r. jako główna część pierwszego tomu Poezyj. Ten cykl wierszy 200 lat temu był przełomem w myśleniu i  postrzeganiu świata, nawiązując do ludowej wyobraźni Adam Mickiewicz oceniał ówczesną rzeczywistość i przekazywał moralne przesłanie. Organizatorzy mają nadzieję, że wspólne czytanie utworów pozwoli na wydobycie uroku poezji i zwróci uwagę na ich ponadczasowość. Wspólne czytanie  Ballad i romansów organizowane jest w wielu miejscach w całej Polsce, to z udziałem Pary Prezydenckiej odbędzie się na scenie w Ogrodzie Saskim w Warszawie. W akcję włączają się również środki masowego przekazu. W trakcie wydarzenia można otrzymać na swoim egzemplarzu książki pamiątkową pieczęć Narodowego Czytania, przygotowaną przez Kancelarię Prezydenta RP.

Zachęcamy wszystkich gorąco do udziału w wydarzeniu.

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE …

Biblioteka Al-Karawijjin w Fezie

Meczet Al-Karawijjin położony jest w marokańskim mieście Fez i uważany za najstarszą zachowaną na świecie budowlę tego typu. Został wzniesiony w IX w. (jego budowę rozpoczęto w 859 r.) i przez stulecia funkcjonował jako centrum uniwersyteckie, gdzie nauczano m.in. Koranu, logiki i filozofii. Jego nazwa pochodzi od tunezyjskiego miasta Kairuan, czwartego świętego miasta islamu. Z niego też, według podań, pochodzi Fatima, córka Muhammada al-Fihri, inicjatorka projektu budowy świątyni. Do dzisiaj funkcjonuje tam Biblioteka Al-Karawijjin, która stanowi część meczetu. Jest uznawana za najstarszą zachowaną książnicę. Znajduje się tu imponujący zbiór około 4 tysięcy zabytkowych ksiąg i arabskich rękopisów. Do najcenniejszych należą: pochodzące z IX w. wydanie Koranu sporządzone pismem kufickim (forma kaligrafii arabskiej wywodząca się z Mezopotamii), najstarsza znana kolekcja islamskich hadisów (opowieści o życiu i czynach proroka Mahometa), rękopis islamskiego prawodawstwa autorstwa Ibn Rochda (w Europie znanego jako Awerroes) oraz oryginał XIV-wiecznego dzieła „Muqaddima” arabskiego historyka Ibn Chalduna.

Przez wieki zbiory w tej marokańskiej bibliotece były chronione w niezwykły sposób. Pomieszczenia z manuskryptami i książkami zamknięte były na cztery zamki, a każdy kluczy był w posiadaniu innej osoby. Aby uczony, poeta czy teolog mógł wejść do środka, wszyscy czterej klucznicy musieli pojawić się na miejscu osobiście. Z biblioteki mogli korzystać jedynie muzułmanie, gdyż wejście prowadziło przez meczet, do którego obcokrajowcy i osoby innych wyznań mieli zakaz wstępu. W 1940 r., na dowód tolerancji religijnej, postanowiono stworzyć osobne drzwi do biblioteki. Dalej jednak skorzystanie z księgozbioru ograniczało się jedynie do wąskiej grupy badaczy.

Użytkowany przez stulecia cały kompleks wraz z książnicą wymagał gruntownego remontu. W 2017 r., po trwających trzy lata pracach renowacyjnych, placówka została ponownie oddana do użytku, nie tylko, jak we wcześniejszych latach, osobom pobierającym nauki w starożytnym centrum uniwersyteckim, ale również po raz pierwszy dla zwiedzających. Powstało dla nich specjalne skrzydło, w którym jest sala wystawowa i mała kawiarnia. Na czele prac remontowych stanęła kanadyjsko-marokańska architekt Aziza Chaouni. Poprawiono konstrukcję budynku, odrestaurowano zabytkowe mozaiki i rękopisy, zmodernizowano przestrzeń na kawiarnię i dziedziniec oraz stworzono muzeum prezentujące historię biblioteki. Odnowiono również zabytkowe fontanny, będące jednocześnie częścią medyny Fezu znajdującej się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Renowacja miała na celu zachowanie piękna i tradycji centrum, ale również nadanie mu XXI-wiecznego charakteru. Wprowadzono nowoczesny system nawadniania ogrodów oraz panele słoneczne gromadzące energię. Zainstalowano system podziemnych kanałów odprowadzających wilgoć, która zagrażała cennym rękopisom. W specjalistycznym laboratorium dokonano digitalizacji najstarszych tekstów. Odpowiednio dobrane skanery stworzyły nie tylko cyfrowe kopie, ale zidentyfikowały drobne uszkodzenia w manuskryptach, które maszyna konserwująca przy pomocy specjalnych płynów nawilżyła, aby zapobiec powstawaniu dalszych pęknięć i zmian. Proces ten był jednym z największych wyzwań podczas renowacji biblioteki. Nie zapomniano także o zabezpieczeniu cennych zbiorów. Cztery klucze do pomieszczeń z księgozbiorem zostały zastąpione zamkiem elektronicznym z czterocyfrowym kodem.

Fot. www.tor.com

Zdjęcie ze strony: https://lubimyczytac.pl/aktualnosci/varia/7233/najstarsza-biblioteka-swiata-otwarta-dla-zwiedzajacych [dostęp: 2022.06.08]

12 sierpnia Międzynarodowy Dzień Młodzieży

Międzynarodowy Dzień Młodzieży (International Youth Day) to święto, które zostało ustanowione 17 grudnia 1999 r. przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych na wniosek Światowej Konferencji Ministrów Odpowiedzialnych za Sprawy Młodzieży. Obchody święta są inicjatywą należącą do Światowego Programu Działań na Rzecz Młodzieży (World Programme of Action for Youth).        W ramach corocznych obchodów odbywają się konferencje, dyskusje, spotkania z przedstawicielami władz, warsztaty, przedsięwzięcia artystyczne i charytatywne. Celem święta jest uaktywnienie młodzieży, zachęcenie jej do działań na rzecz rówieśników i społeczności lokalnej, wymiana poglądów oraz przedstawianie władzom pomysłów i sugestii dotyczących rozwiązywania kwestii dotyczących młodzieży w danym kraju, a w szerszej perspektywie do przeprowadzania zmian w poszczególnych krajach i na całym świecie. Wiele jednak zależy od kraju oraz możliwości politycznych, kulturowych czy społecznych, ale także od zaangażowania samej młodzieży. W Dniu Młodzieży w sposób szczególny porusza się aktualne problemy i wyzwania, z którymi muszą się mierzyć młodzi ludzie. Są to między innymi kłopoty na rynku pracy, wpływ młodzieży na możliwość globalnego rozwoju czy jakość życia nastolatków w dzisiejszych czasach. Ale także jest to okazja do zachęcenia młodzieży do prowadzenia wszelkich działań na rzecz lokalnej społeczności czy też rówieśników. Jest to możliwość przedstawienia pomysłów i sugestii, które dotyczą młodzieży w danym kraju. Powyższy schemat funkcjonowania idealnie zgrywa się z programem działań profilaktycznych prowadzonych przez różne instytucje i organizacje. Przede wszystkim istotne jest jednak, aby nauczyć młodzież podejmowania odpowiedzialnych decyzji i wyborów oraz skutecznie wzmacniać w nich odporność na negatywne wpływy. Energia, odwaga oraz oryginalne pomysły z możliwością samorealizacji to niewątpliwie atutu młodego pokolenia w drodze do zmian na lepsze. Aby wesprzeć młodzież Komisja Europejska ogłosiła 2022 r. Rokiem Młodzieży. Jest to dążenie Europy do zapewnienia młodym ludziom większych i lepszych możliwości na przyszłość. W ramach europejskiej współpracy przeprowadzone zostaną działania, które mają na celu doceniać i wspierać pokolenie przez informowanie, w jaki sposób transformacja ekologiczne i cyfrowa zapewni im nowe możliwości rozwoju. Zachęcać wszystkich młodych ludzi, zwłaszcza tych pochodzących ze środowisk wiejskich, oddalonych czy należących do słabszych grup społecznych, aby stali się aktywni i przyczyniali się do pozytywnych zmian. Promować możliwości ich rozwoju osobistego, społecznego i zawodowego w ramach polityki UE oraz czerpać inspirację z działań i spostrzeżeń młodych ludzi, które wzmocnią i ożywią Unię Europejską. Do młodzieży skierowane zostały inicjatywy odnoszące się do programów rozwoju obszarów wiejskich ukierunkowane na młodych rolników, w zakresie badań naukowych i innowacji oraz klimatu, w tym programy UE o zasięgu międzynarodowym m. in.  Erasmus+, Europejski Korpus Solidarności i Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych. W 2022 r. został również uruchomiony nowy program o nazwie ALMA, który ma na celu wspieranie transgranicznej mobilności zawodowej młodych ludzi w wieku 18–30 lat znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. Komisja Europejska opublikowała również 13 stycznia 2022 r. pierwszą konkretną inicjatywę w ramach Europejskiego Roku Młodzieży 2022. Są to ułatwienia, które mają na celu rozwój transnarodowego wolontariatu młodzieży w ramach Europejskiego Korpusu Solidarności lub innych programów na szczeblu krajowym. Komisja wesprze wzajemne uczenie się i wymianę młodzieży między państwami członkowskimi oraz pomoże w opracowaniu najlepszych praktyk w zakresie wolontariatu cyfrowego i międzypokoleniowego. Promowanie możliwości wolontariatu i informowanie o nich odbywać się będzie między innymi za pośrednictwem Europejskiego Portalu Młodzieżowego. Strona Europejskiego Roku Młodzieży to dobra forma nauki, wymiany informacji oraz uczestnictwa w wydarzeniach organizowanych w całej Europie. W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej znajdują się liczne publikacje dotyczące młodego pokolenia. Dzięki użyciu słów kluczowych (np. młodzież, młody rolnik, polityka młodzieżowa, program unijny, zatrudnienie młodych czy polityka pomocy) jako formy wyszukiwawczej w katalogu ALEPH można wyszukać potrzebną literaturę.

9 sierpnia Światowy Dzień Miłośników Książek

Światowy Dzień Miłośników Książki (Book Lovers Day) to wyjątkowe święto dla wszystkich, którzy lubią czytać, słuchać, oglądać i przebywać wśród książek. To też wspaniała okazja do rozmowy o książkach i ich twórcach, refleksji nad ich historią, sposobami ich powstawania czy materiałami z których zostały wykonane. Chociaż trudno ustalić pomysłodawcę tego wydarzenia to niewątpliwie jest to dobra okazja dla wszystkich zainteresowanych do zapoznania się z nowymi propozycjami rynku wydawniczego czy podarowania komuś książki. Dzięki rodzicom i dziadkom książki towarzyszyć nam mogą od najwcześniejszych lat naszego dzieciństwa. Początkowo były obrazkowe z małą ilością liter, z czasem grubość i ilość tekstu systematycznie się zwiększała. Coraz częściej po książki zaczynamy sięgać samodzielnie w ramach spędzania wolnego czasu czy nauki szkolnej. Mamy je w domach, albo wypożyczamy z bibliotek. Słowo pisane zyskuje w trakcie całego naszego życia coraz większą wagę i przypisujemy mu coraz większe znaczenie. W ciągu wieków zmieniały się sposoby zapisywania myśli, kształt oraz postać. Wraz z pojawieniem się nowoczesnych technologii możemy czytać książki nie tylko w tradycyjnej, papierowej formie. Popularnymi stały się e-booki oraz audiobooki. Idealne rozwiązanie dla osób, które cenią sobie minimalizm, ponieważ e-booki fizycznie praktycznie nie zajmują miejsca. Wystarczy samo urządzenie (może być to np. czytnik e-booków, smartfon, tablet, komputer), na które możemy pobrać tysiące interesujących nas książek. Początkowo audiobooki tworzone były dla osób, które nie mogły czytać książek (np. osoby niewidome), z czasem się to zmieniło. Wielu ludzi słucha ich w różnych okolicznościach na przykład podczas spaceru po parku, treningu biegowego, sprzątania, różnego rodzaju prac  fizycznych, czy prowadzenia samochodu. Audiobook do doskonała forma książki, pozwalająca urozmaicić codziennie czynności. Są jednak osoby, które nie wyobrażają sobie innej formy czytania niż tradycyjna. Zapach papieru, możliwość przewracania kartek oraz sama fizyczna postać tomu ma wielu zwolenników. W tych różnorodnych formach przekazu chodzi jednak przede wszystkim i to jest najważniejsze, aby po prostu książki czytać (lub słuchać) niezależnie od treści, formy czy gatunku literackiego.  A proces czytania może  przynosić wiele korzyści dla zdrowia:

   stymuluje umysł

   rozwija uczucia i zdolność empatii

   dostarcza wiedzy i informacji

   jest gimnastyką dla mózgu przez co poprawia pamięć

   ćwiczy skupienie i koncentrację

   pobudza kreatywność

   wzbogaca  słownictwo

   rozwija umiejętności pisarskie

   pobudza do dalszych przemyśleń

   poprawia humor i obniża stres

   jest wspaniałym tematem do rozmów

   wyrabia cierpliwość i uspakaja

   jest dobrą rozrywką

Częste spotkania z książkami mogą także uzależniać, ale niewątpliwie jest to najzdrowsza choroba świata, która w większości pozytywnie wpływa na ludzi.

W naszej bibliotece też można znaleźć książki, od których możemy zacząć świętowanie Światowego Dnia Miłośników Książki. Należy do nich między innymi Biblioteka szaleńca. Największe kurioza wydawnicze Edwarda Brooke-Hatchinga wydana przez Dom Wydawniczy Rebis w 2020 r. Jest to wyprawa do biblioteki pełnych  książek dziwnych, zapomnianych, pięknych, ciekawych. Fascynująca podróż po świecie książek, które wcale książkami nie są, tomów z ciała i krwi, szyfrowanych, literackich mistyfikacji, dziwnych kolekcji, dzieł sił nadprzyrodzonych, osobliwości religijne, kuriozów naukowych, niezwykłych rozmiarów i takich, których nie można przeczytać gołym okiem. Opowieść o książce, która poleciała na księżyc, ale także o takiej, której nikt nie umie przeczytać czy zrobionej z czegoś zupełnie nie przeznaczonego do tego celu np. sera. Biblioteka szaleńca to zdecydowanie jedna z najpiękniejszych pozycji na rynku wydawniczym, nie tylko ze względu na wygląd, ale też treści i zdjęcia. Czytając ją uświadamiamy sobie, że historia książki to tak naprawdę historia człowieka. To książka dla każdego, na każdy czas, do której wracać można nie raz, a ponowne czytanie rozpoczynać w dowolnym miejscu. Centralna Biblioteka Statystyczna to miejsce dla miłośników książek, ale też dla wszystkich tych, którzy chcieliby rozpocząć swoją przygodę z czytaniem. Dostępne są tu publikacje naukowe, ale też literatura popularna znajdująca się w Bibliotece Beletrystycznej.

8 sierpnia Wielki Dzień Pszczół

Wielki Dzień Pszczół to ogólnopolskie święto obchodzone rokrocznie, a zainaugurowane w 2013 r. Pomysłodawcą akcji była Akademia Przyjaciół Pszczół, a patronat nad nim objęło Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Celem wydarzenia jest przekazanie wiedzy o pszczołach, a także uświadamianie społeczeństwu ich roli w naszym życiu. Ten wyjątkowy dzień służy docenieniu tych małych owadów. Pszczoły żyją w rodzinach, w których jest królowa, robotnice i trutnie (samce). Najważniejsza jest królowa, która jest jedyną samicą która, składa jaja (około 2000 dziennie, między kwietniem i czerwcem). Królowa może żyć do 5 lat, robotnice od 30 do 60 dni, a te które wylegną się jesienią do 6 miesięcy. To co wyróżnia pszczoły, to bardzo krótkie życie.

Z okazji święta, w całej Polsce, organizowane są wydarzenia poświęcone pszczołom. Ogrody botaniczne, parki narodowe i krajobrazowe, ośrodki edukacji ekologicznej, muzea i skanseny przygotowują dla odwiedzających liczne atrakcje m.in. gry terenowe, spacery, konkursy, warsztaty, spotkania z przyrodnikami i pszczelarzami. Nie brakuje też okazji do pomocy pszczołom, czyli sadzenia roślin dających im pokarm (nektar i pyłek), bądź budowania domków dla owadów. Wielki Dzień Pszczół to ważna inicjatywa, która ma też chronić pszczoły przed wyginięciem. W Polsce mamy ponad 470 gatunków pszczół dziko żyjących. Niemal połowa z nich znajduje się na tzw. czerwonej liście i jest zagrożona. Wśród głównych powodów można wymienić stosowanie środków ochrony roślin zawierających neonikotynoidy. Rozwój telefonii komórkowej z kolei negatywnie wpływa na zdolności pszczół do orientacji w terenie. Problemem jest też rozprzestrzenianie się chorób pasożytniczych, a także zmiany w środowisku naturalnym powodujące zmniejszenie ilości roślin. Warto pamiętać o tym, że wypalanie traw oraz suchych łodyg i kwiatów wpływa również na populację pszczół. Pomóc pszczołom polega też na nie zabijaniu ich w obawie przed użądleniem. Wiele osób boi się tych owadów, a nawet myli z osami. W Polsce większość roślin jest owadopylna. Gdyby nie pszczoły, przestałyby się one rozmnażać, a plony roślin uprawnych spadłyby. Oznacza to, że zabrakłoby m. in. jabłek, czereśni, dyń czy porzeczek. Jeśli znikną pszczoły, człowiekowi pozostaną jeszcze cztery lata życia - to słowa Alberta Einsteina. Jeśli słynny filozof miał rację, to mamy się czym martwić. Każdy może pomóc pszczołom i posadzić na podwórku albo na balkonie takie kwiaty, które dają pszczołom nektar i pyłek. Nie tylko urozmaicą one pokarm pszczół, ale i upiększą otoczenie.

Informacje o Wielkim Dniu Pszczół można znaleźć na stronie www.pomagamypszczolom.pl.

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE

Biblioteka Maya Somaiya w Indiach

Biblioteka Maya Somaiya otwarta została w 2018 r., a położona jest we wsi Kopergaon w zachodniej części Indii. Budynek stanowi część lokalnego kompleksu szkolnego i jest to jeden z ciekawszych projektów architektonicznych w tym regionie. Przy jego powstawaniu połączono najnowsze technologie cyfrowe z szesnastowieczną wiedzą na temat formowania sklepień za pomocą lokalnego materiału, jakim są  wypalane w Indiach cegły oraz ich przestrzennego formowania metodą zapożyczoną od urugwajskiego architekta Eladia Diestego. Maya Somaiya stanowi więc łącznik między przeszłością i teraźniejszością. W koncepcji architektonicznej założono i wykorzystano dach jako strefę publiczną oraz ciąg komunikacyjny. Charakterystycznym elementem bryły jest harmonijkowa, wolno stojąca szklana fasada, oparta na prostej, drewnianej konstrukcji. Otwarte wnętrza uzupełnia podłoga ze szlifowanego kamienia, drewniane meble oraz charakterystyczne wentylatory klimatyzacyjne. Zadaszenie o maksymalnej rozpiętości 45 metrów tworzą trzy warstwy lokalnie wyrabianych cegieł. Ten odważny współczesny projekt wskazuje, że z prostych i lokalnie pozyskiwanych materiałów może powstać coś oryginalnego. Całość budowli zakotwiczono w betonowych wspornikach, znajdujących się u podstawy każdej z „odnóg” zadaszenia, uzyskując w ten sposób organiczną formę, umożliwiającą wykorzystanie dachu jako mostu pomiędzy budynkami kompleksu. Na drugą stronę obiektu można dostać się poprzez skorzystanie ze ścieżek prowadzących przez całe zadaszenie. Obiekt został jednak tak zaprojektowany, aby dużymi przeszkleniami otwierać się na otoczenie. Takie rozwiązanie umożliwia także doświetlenie wnętrza światłem naturalnym. We wnętrzach wykorzystano proste drewniane półki na książki oraz siedziska w delikatnej kolorystyce.Piękno współczesnej formy połączone z tradycją tworzy harmonię i wspaniałe miejsce do pracy i nauki.

Fot. Edward Summer

Źródło zdjęcia: https://www.archdaily.com/903713/maya-somaiya-library-sharda-school-sameep-padora-and-associates/5bbea8b3f197cc3c6a0001f6-maya-somaiya-library-sharda-school-sameep-padora-and-associates-photo [dostęp: 2022.06.08]


Dzień Otwarty 2022 r.

13 lipca Centralna Biblioteka Statystyczna gościła uczestników Dnia Otwartego w GUS. To cykliczne wydarzenie w tym roku odbyło się pod hasłem Wakacyjne spotkanie ze statystyką. Było okazją do spotkania z czytelnikami  i promocji zbiorów CBS. Odwiedziły nas dzieci, młodzież oraz zaproszeni goście. Z tej okazji w naszej czytelni opowiadaliśmy o działalności biblioteki i jej zbiorach. Pokazaliśmy też możliwości wyszukiwania informacji i korzystania z naszych zasobów na odległość między innymi przy pomocy witryny Statystycznej Biblioteki Cyfrowej.Obejrzeć można było także historyczne mapy, zdjęcia oraz publikacje z całego świata. Wszyscy chętni mogli zapoznać się z dostępnym w czytelni księgozbiorem oraz  wydawnictwami  cyfrowymi w lektorium komputerowym. Na dzieci i młodzież oprócz informacji o pracy biblioteki czekały krzyżówki, puzzle, wspólne rysowanie ekslibrisów oraz dyplomy i medale Przyjaciela Biblioteki. Nasi goście otrzymali  ulotki i ekslibrisy Centralnej Biblioteki Statystycznej oraz materiały informacyjne. Wydarzeniu towarzyszyła wystawa 60 lat urzędów statystycznych. Statystyka regionalna w zbiorach CBS, na której można zobaczyć roczniki i opracowania z lat 1962-2021. Wszystkim, którzy odwiedzili naszą czytelnię podczas Dni Otwartych serdecznie dziękujemy. Zapraszamy do kolejnych wizyt i korzystania z naszych zbiorów w przyszłości.

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE …

Park Biblioteczny Hiszpania w Kolumbii

Parque Biblioteca España (Hiszpański Park Biblioteczny) znajduje się w dzielnicy Santo Domingo w Medellin w Kolumbii. W celu poprawy infrastruktury najbiedniejszych dzielnic miasta stworzono kilkanaście parków bibliotecznych. Nie są to zwykłe budynki, lecz projektowane zespoły obiektów, otoczone parkami. Łącznie w latach 2005-2011 w Medellin powstało 10 bibliotek – parków. Najbardziej rozpoznawalny jest Parque Biblioteca España , w jego otwarciu w 2007 r. uczestniczyła hiszpańska para królewska, która sfinansowała budowę. Budynki biblioteczne to trzy niezależne bryły, wyglądające jak głazy albo meteoryty, które zostały posadowione na dwukondygnacyjnej platformie urwistego stoku Andów. Są one konstrukcyjnie odrębne, ozdobione z zewnątrz ciemnymi kamiennymi płytami. Ściany są nachylone w różnych kierunkach, co nadaje bryłom światłocieni i stanowi nawiązanie do naturalnej budowy skał. Światło wpada przez boczne nieregularne otwory okienne, ale również od góry, przez świetliki rozmieszczone na obwodzie wszystkich brył. Projektanci celowo unikali powiązań widokowych wnętrza z okolicą, co pozwala skupić się na pracy. Pomimo to wystrój wnętrz jest bardzo funkcjonalny, nowoczesny i otwarty. Dominuje w nich drewno, cement szkliwiony i barwione szkło. Architektem tej biblioteki jest Kolumbijczyk Giancarlo Mazzanti, który wkomponował obiekt w otaczający krajobraz. Chcieliśmy zabrać ludzi z tej biednej społeczności w inne miejsce i zmienić ich rzeczywistość. Każda z tych niezwykłych brył pełni różne funkcje. Mieszczą się w nich : wypożyczalnia książek, audytorium oraz sale ćwiczeń wraz z zapleczem administracyjnym. W jednym z pomieszczeń znajduje się ponad 30 komputerów przeznaczonych dla czytelników. Na platformie, której górna powierzchnia, pokryta jest drewnem, a dostępna z poziomu ulicy zorganizowano wejście główne z funkcjami pomocniczymi. Biblioteka pełni nie tylko swoją tradycyjną rolę edukacyjno-kulturalną, ale jest ważną instytucją na tym terenie. Prowadzi wiele projektów stymulujących pozytywne zmiany w zachowaniu mieszkańców szczególnie dzieci i młodzieży. Placówka oferuje zabawę, relaks i naukę. Uwzględniając kontekst społeczny, architekci starali się stworzyć budynek charakterystyczny i chętnie odwiedzany przez mieszkańców, mogący jednocześnie stać się lokalną perełką architektoniczną i atrakcją turystyczną.

Źródło zdjęcia:

https://www.archdaily.com/2565/espana-library-giancarlo-mazzanti/500ed65a28ba0d0cc7000876-espana-library-giancarlo-mazzanti-image?next_project=no [dostęp: 2022-06-25].

11 lipca Światowy Dzień Ludności

Światowy Dzień Ludności, ang. World Population Day to coroczne święto, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych. Z inicjatywą jego obchodów wystąpiła w 1989 r. Rada Zarządzająca Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) agenda ONZ, w rocznicę tzw. Dnia Pięciu Miliardów (11 lipca 1987 roku), czyli w dniu kiedy liczba ludności na świecie osiągnęła pięć miliardów. Wydarzenie to ma na celu zwrócenie uwagi opinii publicznej na problemy ludnościowe, zwłaszcza w kontekście planów i programów rozwoju oraz na potrzebę znalezienia odpowiednich środków zaradczych. To dzień sprzyjający  uwrażliwieniu na sprawy związane z zaludnieniem Ziemi, takie jak rosnąca konsumpcja, malejące zasoby naszej planety, zdrowie oraz zapobieganie ubóstwu. Światowy Dzień Ludności to nie tylko szerzenie profilaktyki zdrowotnej wśród dzieci i osób starszych, ale również dążenie do poprawienia jakości jak i długości życia ludzkiego. Największą grupę wśród pacjentów przychodni i szpitali stanowią osoby z chorobami układu krążenia, nowotworami, cukrzycą, chorobami układu nerwowego, tarczycy, układu oddechowego oraz układu trawiennego. Już kilka godzin spędzonych aktywnie na świeżym powietrzu może zmniejszyć ryzyko zachorowalności na wiele z tych schorzeń. Ważne jest, by w naszej codziennej diecie znalazły się warzywa i owoce, a także ograniczenia w związku ze spożywaniem soli i tłuszczów, które prowadzą m.in. do otyłości. Pomimo kryzysu wywołanego przez pandemię COVID-19 i wzrostu umieralności z powodu zwiększonej zachorowalności  nie ulega zmianie fakt, że liczy się każdy człowiek. Duża liczba ludności to coraz większe problemy dotyczące wyżywienia, mieszkań, surowców naturalnych czy wody. Kurczące się zapasy wody pitnej na świecie i rosnące zanieczyszczenie środowiska to problemy współczesnego bezpieczeństwa globalnego. Należy większą jeszcze uwagę poświęcić na sprawy, na które wpływ ma każdy z nas, między innymi na marnowanie żywności czy wody. 

Światowy Dzień Ludności to doskonały czas i okazja, aby spróbować dostrzec, myśląc o ludności w kontekście globalnym, potrzeby pojedynczego człowieka. Skupiając się na sobie nie zapominajmy jednak, że żyjemy wśród innych ludzi.

3 lipca Międzynarodowy Dzień bez Toreb Foliowych

Międzynarodowy Dzień bez Toreb Foliowych to ogólnoświatowa inicjatywa stworzona przez Bag Free World, mająca na celu pozbycie się jednorazowych toreb plastikowych na całym świecie. Celem przedsięwzięcia jest promowanie ochrony środowiska poprzez zachęcanie nas wszystkich do rezygnowania z używania plastikowych toreb i szukania bardziej przyjaznych dla środowiska rozwiązań. Początki historii torebek jednorazowego użytku sięgają 1912 r., kiedy to właściciel sklepu spożywczego w Stanach Zjednoczonych Walter H. Deubner wymyślił i stworzył torbę, wykonaną  z grubego papieru, dzięki której jego klienci w prosty sposób będą mogli przenieść zakupione u niego towary do domu. Niedługo potem produkt Deubnera rozpowszechnił się na całym świecie. Papierowe torby na zakupy królowały mniej więcej do 1965 r., kiedy to szwedzki inżynier, Gustav Thulin Sten, wymyślił i opatentował polietylenową wersję torby. W krótkim czasie zdobyła ona większe uznanie od papierowej, ze względu na jej wytrzymałość i walory  użytkowe, gdyż zwinięta, mieściła się w dłoni, a nieużywaną można było schować w torebce lub do kieszeni. W latach 70-tych torba foliowa zdobyła nową funkcję marketingową, gdyż zaczęto na jej powierzchni zamieszczać nadruki reklamowe czy logo sklepu. Niestety plastik, z którego jest wykonana, to tworzywo które rozkłada się najdłużej. Nie wiadomo, ile reklamówek dokładnie pojawia się na rynku. Szacuje się, że ich liczba waha się od 500 miliardów do jednego biliona. Porzucona na ulicy, w lesie, na łące trafia do rzek, mórz i oceanów. Stanowi śmiertelne zagrożenie dla zwierząt i ludzi. Z raportu Programu Środowiskowego ONZ wynika, że do 2050 r. w oceanach będzie więcej plastiku niż ryb. Foliówka cieszy się złą opinią, ale wciąż jest bardzo popularna. Rosnąca świadomość społeczna przynosi pewne zmiany na lepsze. Niektóre sieci supermarketów całkowicie zrezygnowały z foliowych toreb na zakupy, inne z kolei wprowadzają reklamówki z materiałów biodegradowalnych, które rozkładają się w ciągu najwyżej kilku miesięcy. Najprostszym i najskuteczniejszym rozwiązaniem jest oczywiście korzystanie z toreb wielokrotnego użytku, co nie tylko sprzyja środowisku, ale również domowym oszczędnościom. Międzynarodowy Dzień Bez Torebek Plastikowych ma na celu zwiększenie świadomości na temat realnych problemów związanych z używaniem foliowych opakowań.

Co można robić, aby ograniczyć używanie plastikowych opakowań ?

•  Na zakupy idź z własną torbą wielokrotnego użytku

•  Owoce i warzywa pakuj do woreczków wielokrotnego użytku. Możesz je zrobić samodzielnie

•  Zabierz ze sobą na zakupy opakowanie wielokrotnego użytku i poproś o zapakowanie tam np. sera

•  Jeśli masz taką możliwość rób zakupy w sklepie, w którym wszystkie produkty sprzedawane są na wagę

•  Wybierz papierowe torby zamiast plastikowych

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE…

Biblioteka Miejska im. Sandro Penny we Włoszech

Biblioteka publiczna, która nosi imię poety Sandro Penny znajduje się w Perugii we Włoszech i jest częścią miejskiego systemu bibliotecznego. Budynek na centralnym placu dzielnicy San Sisto wygląda jak duży różowy latający spodek. Wejście do biblioteki jest od strony niewielkiego placu, który pomyślany został jako miejsce spotkań i plenerowe foyer teatru. Bibliotekę otwarto w 2004 r., a zaprojektował ją w kształcie trzypiętrowego, różowego dysku oświetlanego nocą architekt Italo Rota. Jest to dość kontrowersyjny pomysł zważywszy na to, że nieopodal są średniowieczne akwedukty, historyczne fontanny, klasyczne łuki i wykwintne katedry. Biblioteka stała się jednak punktem odniesienia dla wszystkich czytelników ze względu na swój niepowtarzalny kształt architektoniczny i położenie w środku dzielnicy. Została nazwana na cześć peruskiego poety Sandro Penny, a wybór fragmentów z niektórych jego wierszy i pism został wydrukowany na przezroczystych panelach, które pokrywają zewnętrzne, boczne elewacje wejścia.  Placówka jest rozłożona na trzech kondygnacjach. Struktura biblioteki została zaprojektowana z otwartymi przestrzeniami, cieszącymi się naturalnym światłem, z kolorowymi meblami. Na parterze znajdują się biura oraz biblioteka gazet i czasopism. Na pierwszym piętrze jest czytelnia ze stanowiskami multimedialnymi i największą częścią księgozbioru. Na drugim piętrze mieszczą się książki dla różnych grup wiekowych w okrągłym regale dostępnym przez przeszkloną galerię. Plan nauki na obwodzie pozwala w pełni uchwycić widok na zewnątrz, a stół można zintegrować z wyjmowanymi i modułowymi półwyspami, które pozwalają tworzyć różne przestrzenie do nauki. Trzeci poziom biblioteki miejskiej Sandro Penna zajmuje strefa dla dzieci, wyposażona w jasne i przezroczyste regały, kolorowe siedzenia dostosowane do ich wysokości oraz przesuwaną zasłonę, którą można wykorzystać do zajęć teatralnych. Są tu też sale, w których odbywają się warsztaty, odczyty, animacje oraz projekty promocji czytelnictwa skierowane do szkół. Biblioteka jest dostępna dla osób niepełnosprawnych, poruszających się na wózkach inwalidzkich. Od strony oświetleniowej postanowiono maksymalnie wykorzystać naturalne światło, które filtrowane jest przez różowe okna (kolor relaksujący, sprzyjający skupieniu) integrując je ze sztucznym oświetleniem. Ponadto światło przechodzące przez dziewięć świetlików dociera do wszystkich trzech poziomów przez pustą przestrzeń pośrodku budynku. Urokliwemu designowi towarzyszy spuścizna biblioteki, która zwraca uwagę na potrzeby różnych pokoleń czytelników. Cała kolekcja w postaci książek, czasopism, płyt CD, DVD oraz płyt winylowych z muzyką klasyczną, operą, włoską muzyką pop do lat 60 XX w., może być bezpośrednio wykorzystana przez użytkowników na miejscu albo wypożyczana do domu. Ponadto jest dostęp do bezpłatnego przeglądanie Internetu za pośrednictwem komputerów w bibliotece lub w trybie Wi-Fi z własnych urządzeń mobilnych.

Biblioteka im. Sandro Penny w Perugii to miejsce niezwykłe.  Wymyślone przez ekstrawaganckich projektantów spełnia swoją podstawową  funkcję biblioteki jako ośrodka naukowo-kulturalnego, ale jest także niewątpliwie atrakcją turystyczną.

Zdjęcie: Budynek Biblioteki Sandro Penna w Perugii. Źródło: https://www.perugiatoday.it/cronaca/san-sisto-blblioteca-chiusura-polemiche.html [dostęp: 2022-06-08].

20 czerwca Światowy Dzień Uchodźcy

Światowy Dzień Uchodźcy (World Refugee Day) to coroczne święto obchodzone na świecie, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych 4 grudnia 2000 r. Upamiętnia ono odwagę oraz siłę uchodźców, ludzi, którzy po koszmarnych przeżyciach znajdują w sobie siłę do rozpoczęcia życia od nowa. Jest też wezwaniem do odwagi dla zwykłych ludzi, żeby zobaczyli w uchodźcy zwykłego człowieka. Według Konwencji Genewskiej z 1951 r. uchodźca to osoba, która zmuszona została do opuszczenia terenu, na którym mieszkała ze względu na zagrożenie życia, zdrowia bądź wolności. Najczęściej sytuacja ta związana jest z walkami zbrojnymi, klęskami żywiołowymi, prześladowaniami religijnymi bądź z powodu rasy, przekonań politycznych czy przynależności do określonej grupy społecznej. Agencja ONZ ds. Uchodźców wydaje coroczny raport UNHCR Global Trends i wskazuje w nim, że w ostatnim roku znacząco wzrosła liczba osób przymusowo przemieszczonych.

W ponad stu krajach, w związku z obchodami, odbywają się uroczystości, organizowane są wydarzenia kulturalne oraz szkolenia, jak również konferencje oraz programy dla rodzin i dzieci, mające na celu zrozumienie potrzeb uchodźców na całym świecie. Dzień Uchodźcy w Polsce to między innymi akcje informacyjne, wystawy, koncerty, imprezy plenerowe, happeningi, pokazy filmów i akcje edukacyjne w szkołach. Nieocenioną rolę w procesie przyjmowania uchodźców pełnią organizacje pozarządowe. Wspierają ich w procesie integracji, udzielają im wsparcia psychologicznego, prawnego, a także edukacyjnego. Działania kierują nie tylko do migrantów, ale także włączają w nie społeczeństwo przyjmujące. 

Migracje i uchodźstwo to jedne z ważniejszych wyzwań współczesnego świata na poziomie globalnym i lokalnym. Zjawiska te są problemami wielowarstwowymi, które wpływają na różne dziedziny życia społecznego, zawodowego, indywidualnego, a także wywołują wiele emocji. 

W tym dniu w szczególności warto pomyśleć o milionach osób, które z powodu prześladowań bądź konfliktów zbrojnych uciekają do innych krajów w poszukiwaniu bezpiecznego miejsca do życia. Na wyzwania związane z uchodźstwem powinniśmy odpowiadać w poczuciu humanitaryzmu oraz międzynarodowych zobowiązań. Zadanie to wpisuje się także w Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ.

Warszawski przedszkolak zapytany o to co jest ważne w Dniu Uchodźcy odpowiedział - chodzi o to, żebyśmy byli dobrymi sąsiadami i to jest istota naszych wzajemnych relacji.                                                               

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej znajdują się liczne opracowanie odnoszące się do zagadnień uchodźctwa i migracji.

Grafika pochodzi ze strony: https://migracje.ceo.org.pl/content/swiatowy-dzien-uchodzcy [dostęp: 2022.06.09]

51. Ogólnopolski Konkurs Statystyczny rozstrzygnięty

Zakończyła się pięćdziesiąta pierwsza edycja Ogólnopolskiego Konkursu Statystycznego, który od 1968 r. organizowany jest przez Centralną Bibliotekę Statystyczną im. Stefana Szulca pod patronatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Otrzymaliśmy wiele interesujących prac przygotowanych przez uczniów, którzy w tym roku, korzystając z wydawanego przez GUS "Małego Rocznika Statystycznego Polski", analizowali polski handel zagraniczny, inwestycje oraz transport.

Jak zwykle poziom konkursu był bardzo wysoki. Dziękujemy serdecznie wszystkim uczestnikom i ich nauczycielom za przygotowane prace. Pełna lista laureatów i przyznanych nagród jest opublikowana na stronie internetowej Centralnej Biblioteki Statystycznej w zakładce „Konkurs”.

Gratulujemy zwyciężczyni i wszystkim nagrodzonym. Zapraszamy też do uczestnictwa w przyszłorocznej, 52. edycji Ogólnopolskiego Konkursu Statystycznego.

1 czerwca - Międzynarodowy Dzień Dziecka

Obchodzenie Międzynarodowego Dnia Dziecka zapoczątkowano już w 1925 r. Wtedy to w Genewie odbyła się Światowa Konferencja na Rzecz Dobra Dzieci. W Polsce Dzień Dziecka obchodzony był jeszcze przed II wojną światową i pierwszy raz świętowano go 22 września 1929 r.

Od 1952 r. święto zostało ustanowione na stałe i w naszym kraju obchodzone jest 1 czerwca.  Inicjatorem powstania tej uroczystości był Światowy Związek Ochrony Dzieciństwa (The International Union for Protection of Childrenhood), którego przewodnim celem jest zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom na całym świecie. Tego dnia odbywają się festyny, zabawy i inne atrakcje plenerowe dedykowane najmłodszym. Ponadto w Polsce od 1994 r. obraduje Sejm Dzieci i Młodzieży i to właśnie 1 czerwca w parlamencie zasiadają najmłodsi.

Choć w różnych rejonach świata święto  jest obchodzone w innych dniach, to zawsze jest to dzień zabawy, upominków i spędzenia czasu z bliskimi. We Francji i Włoszech obchodzi się Dzień Rodziny. Pieczone są ciasteczka z wróżbami, a rodzice spełniają małe zachcianki swoich pociech i obdarowują je prezentami. Dzieci przez cały dzień noszą także papierowe korony. W Japonii chłopcy swoje święto spędzają ze swoimi ojcami, z którymi wykonują papierowe hełmy samurajskie, szyte są także proporce przedstawiające karpie (symbol sukcesu w życiu i odwagi), które są następnie wywieszane na dachach domostwa. Dziewczynki świętują, robiąc z rodzicami lalki ubrane w tradycyjne japońskie stroje, wybierając się na wystawy papierowych lalek czy teatrzyki. Podczas tureckiego Dnia Dziecka dzieci puszczają latawce, śpiewają i tańczą w strojach narodowych. Ma to na celu podkreślenie, że to właśnie dzieci są przyszłością narodu. Tego dnia mają także wstęp do parlamentu. Dzieci w Polsce mają wiele szczęścia, ponieważ panuje pokój, a one mogą chodzić do bezpiecznych szkół i korzystać z licznych atrakcji. Idea, która towarzyszyła powstaniu Dnia Dziecka jest nadal aktualna, a samo święto jest niezwykle ważne i potrzebne. Dzieci zawsze powinny być traktowane z szacunkiem i miłością, bo najłatwiej jest je skrzywdzić, a zgodnie z tym co mówił Jan Paweł II : Dzieci są nadzieją, która rozkwita wciąż na nowo, projektem, który nieustannie się urzeczywistnia, przyszłością, która pozostaje zawsze otwarta.

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej są liczne opracowania bieżące i retrospektywne dotyczące dzieci i młodzieży m. in.:

- Dzieci w Polsce : dane, liczby, statystyki, syg.212357 ;

- Pomoc społeczna i opieka nad dzieckiem i rodziną w 2020 r., syg.216670 ;

- A ja lubię statystykę, syg.206994 ;

- Statystyka dla smyka, syg.210734 ;

- Statystyka od przedszkola, syg.198835. 


18 maja Międzynarodowy Dzień Muzeów

18 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Muzeów. To doskonała okazja by przedstawić ukraińskie Muzeum Książki i Drukarstwa Ukrainy w Kijowie. Muzeum założone zostało 17 marca 1972 r. Początkowo było to Państwowe Muzeum Książki i Drukarstwa, w 2002 r. uzyskało obecną nazwę. Dla zwiedzających ekspozycje udostępniono w 1975 r. Muzeum mieści się w budynku dawnej drukarni Ławry Kijowsko-Peczerskiej. W 1991 r. rozpoczął się proces usuwania z wystawy eksponatów prezentujących totalitarną ideologię komunistyczną. W maju 2000 r., po czasowym zamknięciu z powodu remontu, muzeum zostało ponownie otwarte dla zwiedzających po raz drugi. Ideą przewodnią wszystkich ekspozycji muzealnych jest Książka i państwowość ukraińska bezpośrednio związana z rozwojem wydawnictw książkowych na Ukrainie. Projekt wnętrz został wykonany przez grupę artystów  pod kierunkiem Anatolija Hajdamaki. Pierwsze piętro muzeum zajmują prace informujące o rozpowszechnieniu się pisma wśród Słowian Wschodnich. Prezentowane są znaleziska archeologiczne, m.in. napisy z jaskiń, ze ścian katedr, inskrypcje na przedmiotach gospodarstwa domowego czy korze brzozowej. Do dziś zachowały się rękopisy, wśród których znajdują się znane na całym świecie : Ewangelia Reims (XI-XIV w.), Ewangelia Ostromira (1056) oraz integralny atrybut inauguracji prezydentów Ukrainy - Ewangelia Peresopnycji (1556-1561). Kolejna wystawa opowiada o rozprzestrzenianiu się druku w Europie. Wśród oryginalnych, unikatowych zabytków drukarstwa znajduje się pierwsza drukowana ukraińska książka Apostoł (Lwów, 1574) i pierwsza słowiańska Biblia (Ostróg, 1581), wydana przez Iwana Fiodorowa. Można tutaj zapoznać się z rzadkimi wydaniami ukraińskich drukarni: dziełami liturgicznymi, literaturą biograficzną, kazaniami czy podręcznikami. Zwiedzającym prezentowane są drewniane klisze z XVIII-XIX w. i próbki papieru z filigranami. W dalszej części ekspozycja opowiada o reformie czcionek z lat 1708-1710, początkach i rozwoju druku czcionką cywilną. Do ówczesnych rarytasów książkowych należały wydania naukowe, podręczniki, pierwsze czasopisma ukraińskie i literatura dziecięca. Całość ekspozycji pierwszego piętra Muzeum uzupełniają prezentacje wnętrza dawnej drukarni i sprzęt drukarski (kopie maszyn drukarskich oraz oryginalne czcionki). Na drugim piętrze muzeum prezentowane są dwie ekspozycje. Pierwsza dotyczy historii książek i druku Ukrainy XX i początku XXI w., druga natomiast opowiada o książce jako przedmiocie kultury materialnej. Eksponaty w zwięzłej formie pokazują rozwój poligrafii nie tylko na Ukrainie, ale także w ośrodkach emigracji i diaspory ukraińskiej w Europie, Ameryce Północnej i Południowej oraz Australii. Początkowa część wystawy nosi tytuł „Księga Odrodzenia Rewolucyjnego. Wydawnictwa prywatne i spółdzielcze”. Druk ukraińskojęzyczny w tym okresie zaczął się szybko rozwijać, przez pierwsze dwie dekady na Ukrainie z powodzeniem działało ponad 100 wydawnictw. Kolejnym tematem wystawy jest „Księga a rewolucja ukraińska 1917-1922”. W drugiej i trzeciej dekadzie XX w. drukarnie ukraińskie czynnie uczestniczą w przezwyciężaniu analfabetyzmu, dzięki wydawaniu elementarzy i podręczników do samodzielnej nauki. Na ziemiach zachodnio-ukraińskich, które po II wojnie światowej znalazły się pod władzą sąsiednich państw, drukarstwo ukraińskie, choć przeżywające trudności gospodarcze, nadal nie było zabronione. W takich warunkach we Lwowie możliwe stało się  opublikowanie np. Atlasu Ukrainy i krajów sąsiednich redagowanego przez Wołodymyra Kubijowycza. W latach 60 i 70 ukraińskie wydawnictwa stały się wyrazem intelektualnego ruchu oporu wobec ucisku politycznego. Potajemnie rozpowszechniane były prace w postaci rękopisów bądź przy pomocy maszyn do pisania. Ekspozycja prezentuje kserokopie biografii 20 ukraińskich więźniów politycznych oraz maszynopisy wydawanych przez nich pism. W latach 1970-1980  po raz pierwszy zaczęły ukazywać się ukraińskie encyklopedie branżowe, wydrukowano trzy tomowy Atlas języka ukraińskiego oraz duży Słownik języka ukraińskiego w 11 częściach. Ostania część ekspozycji muzealnej pokazuje budowę książki, historię ilustracji, liternictwo, oprawy oraz sposoby komponowania tekstu w drukarniach. Zaprezentowane są główne procesy powstawania książki w XX w. od rękopisu, maszynopisu, wydania upominkowego po współczesne formy ksiąg i miniatur książkowych.

Muzeum pozyskuje i rozszerza swój zasób różnymi drogami. Znaczące wpływy pochodzą z Kijowsko-Peczerskiego Rezerwatu Historyczno-Kulturalnego, z Wydziału Książki i Grafiki, lokalnych muzeów krajoznawczych, Lwowskiej Biblioteki Naukowej im Wasyla Stefanyka. Zbiory muzealne uzupełniają dary znanych kolekcjonerów i bibliologów, celnicy, artyści a także zakupy dokonywane ze środków Ministerstwa Kultury Ukrainy. Muzeum, podobnie jak w poprzednich dekadach, aktywnie współpracuje z wydawnictwami ukraińskimi, które nieodpłatnie przekazują swoje publikacje. Muzeum Książki i Drukarstwa Ukrainy posiada ponad 56 000 eksponatów.Oprócz opowiadania o rozwoju ksiąg ukraińskich od czasów starożytnych do współczesności, od 2010 r. w Muzeum odbywają się coroczne konferencje naukowe poświęcone Dniu Literatury i Języka Ukraińskiego. Stale prowadzone są także różnego rodzaju warsztaty, konkursy literackie, wystawy, prezentacje nowych książek. Od 2010 r. Muzeum organizuje coroczny festiwal książki dziecięcej „Alfabetowe królestwo magów i aniołów” z udziałem pisarzy, artystów, wydawców, nauczycieli, aktorów, grup artystycznych i dzieci z różnych miast Ukrainy.


Źródło zdjęcia: strona internetowa Muzeum Książki i Drukarstwa Ukrainy https://www.mkdu.com.ua/en/kolektsiia/online-collection/

Dostęp: 17.05.2022

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE…

Biblioteka LiYuan  w Jiaojiehe koło Pekinu


LiYuan Library w wiosce Jiaojiehe nieopodal Pekinu to bardzo nowoczesny, wręcz ekologiczny budynek, zaskakujący swoją prostotą, położony w cichym otoczeniu. Został wkomponowany w urzekający górski krajobraz rezerwatu przyrody, a zaprojektowano go w pracowni Li Xiaodong Atelier. Otoczenie to głównie skały porośnięte roślinnością, ale to właśnie one są wsparciem dla całej konstrukcji. Książnica nie jest duża, może pomieścić zaledwie 40 osób, ale zaplanowana jest z dużą rozwagą i poszanowaniem otoczenia. Bibliotekę otwarto w 2012 r., a czytelnicy mogą z niej korzystać tylko w soboty i niedziele. Czytelnia została umieszczona na dwóch poziomach centralnej części budynku. Belki, które tworzą ściany wewnętrzne, służą jednocześnie jako półki na książki. Zgodnie z zamysłem architektów można zagłębić się w lekturę, siadając na podłodze lub na jednej z wyżej usytuowanych platform.  Duży efekt zróżnicowania przestrzeni uzyskano dzięki zastosowaniu stopni i niewielkich zmian poziomu w celu stworzenia odrębnych miejsc do siedzenia. Bardzo istotny stał się wybór materiału dla frontonów biblioteki. Stanowią go drewniane patyki ułożone wokół każdego domu w wiosce. Dzięki temu gmach zyskał na lekkości i delikatności. Budynek został całościowo przeszklony, aby zapewnić dostęp dziennego światła. Nieregularne drewniane patyki tworzą filtr i stanowią dodatkową osłonę przed zbyt jasnym światłem i rozpraszają je równomiernie w całym wnętrzu tworząc idealne warunki do czytania i pracy. Do biblioteki z centrum wioski trzeba dojść pieszo. To też celowy zabieg łączący wysiłek fizyczny z następującym po nim wyciszeniem i refleksją. Architekci z Li Xiaodong Atelier odpierają ewentualne zarzuty dotyczące małego rozmachu i dużej skromności w wyrazie biblioteki. Argumentują, że nie można konkurować z pięknym otoczeniem przyrody, dlatego budynek jest prosty i wkomponowany w krajobraz, co sprzyja też pracy z książką.                                                                                     

Na pewno jest to interesująca biblioteka, szczególnie w dzisiejszych czasach, gdy otoczenie jest tak absorbujące i pełne różnych bodźców. Bibliotekę mimo swojej niewątpliwej surowości i ogarniającego zewsząd spokoju odwiedzają liczni czytelnicy i turyści. Niektórzy przyjeżdżają tylko po to, żeby zrobić sobie zdjęcie i pochwalić się nim w mediach społecznościowych. Powodowało to bardzo duży ruch w bibliotece i ostatecznie, w celu zapewnienia czytelnikom dobrych warunków, wprowadzono zakaz robienia zdjęć wewnątrz budynku.


Zdjęcia: POET ARCHITECTURE https://www.flickr.com/photos/poetarchitecture/23932375653/in/photostream/

8 maja Dzień Bibliotekarza i Bibliotek

8 maja obchodzimy Dzień Bibliotekarza i Bibliotek. Jest to okazja do przypomnienia historii naszej instytucji. Działalność Centralnej Biblioteki Statystycznej im. Stefana Szulca wpisuje się rozwój polskiej statystyki. Bogata kolekcja polskich i zagranicznych publikacji lokuje naszą bibliotekę wśród grona najważniejszych bibliotek naukowych w Polsce i na świecie. Nasze statystyczne zbiory są niepowtarzalne i stanowią istotne źródło służące nauce i prowadzeniu prac badawczych.                                                                         

Początki działalności Biblioteki sięgają 1918 r., kiedy to powstał Główny Urząd Statystyczny. Pierwszy dyrektor GUS prof. Józef Buzek pragnął stworzyć naukowe zaplecza dla działań Urzędu. W zbiorach biblioteki znalazł się księgozbiór Warszawskiego Komitetu Statystycznego, sprowadzono też ze Lwowa spuściznę po Lwowskim Wydziale Krajowym. Zbiory biblioteczne zostały skatalogowane i udostępnione czytelnikom. Nawiązano kontakty z licznymi instytucjami krajowymi i zagranicznymi. Pozwoliło to na prowadzenie wymiany publikacji.

W kolejnych latach oprócz tradycyjnych zadań biblioteka podjęła prace przy tworzeniu katalogów centralnych nabytków zagranicznych Biblioteki Narodowej i Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, opracowaniu informacji ekspresowej o artykułach z ważniejszych czasopism krajowych i zagranicznych oraz rozwoju wypożyczeń międzybibliotecznych. W 1968 r. w skutek decyzji Prezesa GUS Bibliotece nadano nowy statut, na mocy którego przekształcono Bibliotekę Urzędu w Centralną Bibliotekę Statystyczną, a tym samych główną instytucją w kraju gromadzącą prace z teorii i praktyki statystycznej, demografii, statystyki matematycznej, techniki statystycznej i dyscyplin pokrewnych. Rozpoczęto prace nad wydawaniem Bibliografii Wydawnictw GUS, Bibliografii piśmiennictwa demograficznego oraz Bibliografii Piśmiennictwa Statystycznego. Ponadto kontynuowano działania nad regularnym publikowaniem Biuletynu Nabytków (pierwsza edycja w r.1937), zestawień bibliograficznych, informatorów Roczniki statystyczne świata w zbiorach CBS oraz artykułów w czasopismach naukowych. W 1968 r. rozpoczęto organizację ogólnopolskiego konkursu statystycznego, promującego statystykę w szkołach średnich w oparciu o Mały Rocznik Statystyczny Polski. Konkurs to największe przedsięwzięcie organizowane przez Centralną Bibliotekę Statystyczną w zakresie promocji statystyki. Oprócz tego w ramach działań edukacyjnych organizowane są wystawy, wykłady, prelekcje, a także prezentacje systemu bibliotecznego dla różnych grup czytelników.

Ważną drogą, którą podąża placówka to cały proces rozwoju związany z pracami informatycznymi. Początki zostały zarysowane już w 1997 r. w dokumencie opracowanym przez Guido Badalamentiego, ówczesnego dyrektorem Biblioteki Uniwersytetu w Sienie oraz przewodniczącego Międzynarodowego Stowarzyszenia Użytkowników Systemu ALEPH. Podkreślił, że Biblioteka musi otworzyć wszystkie drzwi i wpuścić użytkowników do swego wnętrza. Nie powinna być Urzędem ani magazynem lecz otwartą na potrzeby użytkowników nowoczesną placówką z pełnym serwisem informacyjnym o swoich zbiorach i zbiorach innych bibliotek. Udostępniono bazę katalogu komputerowego w systemie ALEPH, umożliwiającą przeglądanie zbiorów w bibliotece i w każdym innym miejscu. Z biegiem lat przez Internet zaczęto udostępniać coraz więcej informacji i gotowych materiałów w postaci baz danych, zestawień i informatorów. Cały czas trwa współpraca z krajowymi i zagranicznymi bibliotekami i instytucjami statystycznymi.Ogromną chlubą CBS jest powstała w 2004 r. i stale uzupełniana Biblioteka Cyfrowa. Zawiera wiele cennych opracowań i cymeliów statystyczno-ekonomicznych z XIX i XX w.

Centralna Biblioteka Statystyczna im. Stefana Szulca to nowoczesna placówka biblioteczno-informacyjna, uczestnicząca w krajowym i międzynarodowym systemie współpracy, prowadząca działalność edukacyjną i edytorską oraz co najważniejsze służącą szerokiemu kręgowi odbiorców w kraju i na świecie. Przez te 104 lata swojej działalności pozostała instytucją spełniającą swoje podstawowe funkcje biblioteczne, ale też dzięki ciągłemu rozwojowi i intensywności prac w zmieniającej się rzeczywistości spełnia rolę niepowtarzalnego, otwartego i empatycznego centrum informacji o zbiorach statystycznych. Kompetentni bibliotekarze, przebogaty księgozbiór, zadowoleni czytelnicy i tradycyjność połączona z nowoczesnością to wszystko składa się na to, że osiągnęliśmy sukces, który jest motorem do kolejnych wyzwań w przyszłości.


Zbiory Centralnej Bibliotece Statystycznej im. Stefana Szulca liczą 506 975 wol. (stan na 31.12.2021 r.), w tym:

czasopisma - 241 tytułów bieżących    

zbiory kartograficzne – 5000 jednostek

dokumenty elektroniczne – 4546 jednostek

Biblioteka Cyfrowa CBS - ponad 5400 zdigitalizowanych obiektów.


Zapraszamy do korzystania z tych cennych zbiorów.

Bezpłatny dostęp do książek w języku ukraińskim

Drodzy czytelnicy,

serwis internetowy KNIGO GO umożliwia bezpłatny dostęp do książek w języku ukraińskim. W serwisie tym, na stronie https://knigogo.com.ua/zhanri/dityachi-knigi/ jest dostępnych wiele książek dla dzieci, w tym utwory należące do klasyki międzynarodowej. Książki są udostępniane w kilku formatach – txt, fb2, rtf i epub. Można je pobrać i czytać na czytniku, telefonie bądź komputerze. Publikacje do pobrania bezpłatnie bez rejestracji są oznaczone linkiem  "Cкачати".

Lekcja w czytelni

13 kwietnia 2022 r. w czytelni Centralnej Biblioteki Statystycznej odbyła się kolejna lekcja biblioteczna. Tym razem naszymi gośćmi byli uczniowie szkół średnich z Jędrzejowa.

Podczas lekcji młodzież mogła poznać historię biblioteki, dowiedzieć się jakie posiada zbiory i jak  można z nich korzystać. Pokazywaliśmy również przykłady publikacji i danych statystycznych, które można znaleźć w naszych zasobach oraz odgadywaliśmy znaczenie oryginalnych i nietypowych nazw różnych firm.

Dziękujemy bardzo za miłą wizytę i zapraszamy wszystkich do odwiedzania Centralnej Biblioteki Statystycznej.

7 kwietnia Światowy Dzień Zdrowia

Światowy Dzień Zdrowia  (World Health Day) ustanowiony został przez Zgromadzenie Ogólne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 1948 r. Obchodzony jest co roku od 1950 r. w dniu 7 kwietnia, w rocznicę utworzenie WHO. Podstawowym celem jest zwrócenie uwagi na problemy zdrowotne społeczeństw. W każdym roku świętu towarzyszy inne hasło przewodnie, które zwraca uwagę na konkretne zagadnienia, na przykład pracowników służby zdrowia, depresję, odporność, antybiotyki czy bezpieczeństwo żywności. Od 1995 r. z okazji Światowego Dnia Zdrowia wydawany jest Światowy Raport Zdrowia. Publikacje WHO dostępne są w Centralnej Bibliotece Statystycznej. Tegorocznym hasłem obchodów jest Nasza planeta, nasze zdrowie. WHO pragnie pilnych rozwiązań niezbędnych do utrzymania zdrowia ludzi i planety. Organizacja szacuje, że każdego roku ponad 13 milionów zgonów na całym świecie jest spowodowanych przyczynami środowiskowymi, których można uniknąć. W obecnej sytuacji słowa Arthura Schopenhauera „Choć zdrowie nie jest na pewno wszystkim, to bez zdrowia wszystko jest niczym” nabierają szczególnego znaczenia. Powinniśmy dbać o swoje zdrowie fizyczne i psychiczne. Ekstremalne zjawiska pogodowe, degradacja gruntów i niedobór wody powodują przemieszczanie się ludzi i wpływają na ich zdrowie. Systemy do produkcji przetworzonej, niezdrowej żywności i napojów napędzają falę otyłości, zwiększając liczbę nowotworów i chorób serca, jednocześnie generując jedną trzecią emisji gazów cieplarnianych. Światowy Dzień Zdrowia jest więc najlepszą okazją do tego, by zadbać o własny organizm.                                                                                                                                   

Instytut Żywności i Żywienia podaje 10 rad dla wszystkich jak chronić swoje zdrowie :

1.         Nie pozwól, by nadmiar informacji pogorszył Twój nastrój.

2.         Dbaj o podtrzymywanie kontaktów społecznych w bezpieczny sposób.

3.         Codziennie przez co najmniej 30 min uprawiaj bezpieczną dla Ciebie i innych aktywność fizyczną.

4.         Dbaj o swoje zdrowie fizyczne – odżywiaj się prawidłowo, zadbaj o odpowiednio długi sen.

5.         Jeśli przebywasz w domu, zaplanuj jak spędzić czas izolacji.

6.         Postaraj się utrzymać stały plan dnia.

7.         Dbaj o bezpieczeństwo w sytuacji, kiedy musisz wyjść z domu.

8.         Unikaj radzenia sobie ze stresem za pomocą alkoholu i innych używek.

9.         Zastanów się, czy komuś z Twoich bliskich lub sąsiadów nie jest potrzebna pomoc.

10.       Chorzy i starsze osoby  wymagają szczególnej troski i opieki.                                                   

W tym trudnym dla nas wszystkich czasie zadbajmy w sposób szczególny o zdrowie fizyczne i psychiczne oraz pamiętajmy o przestrzeganiu obowiązujących zaleceń sanitarnych dla ochrony zdrowia i życia własnego oraz osób z naszego otoczenia.

Lwowska Narodowa Naukowa Biblioteka Ukrainy im. Wasyla Stefanyka prosi o pomoc!

Lwów, 25.03.2022 r.

Do wszystkich ceniących wolność i godność ludzi dobrej woli.


Szanowni Państwo,

zwracam się do Państwa w najtrudniejszym dla Ukrainy i całego świata czasie.

Trudno sobie wyobrazić, że w XXI wieku, w centrum Europy ma miejsce szeroko zakrojona, krwawa agresja Rosji na Ukrainę – suwerenne państwo europejskie uznane przez całą społeczność światową, założyciela i członka ONZ!

Celem tej agresji jest zniszczenie narodu ukraińskiego, jego historii, języka, kultury oraz prawa do wolności, samostanowienia, a w konsekwencji – państwowości, co jest ewidentnym przejawem ludobójstwa. Drogą do jego realizacji jest niewypowiedziana wojna, a tak naprawdę operacja terrorystyczna przeprowadzona na terenie całej Ukrainy przez jedno z największych państw świata – Rosję. Naród ukraiński jest pozbawiany prawa do życia!

Są Państwo obecnie świadkami zjednoczenia wieloetnicznych obywateli Ukrainy, którzy przy wsparciu społeczności międzynarodowej desperacko stawiają opór agresorowi, poświęcając wszystko – również swoje życie!

Bardzo Państwu dziękuję, waszym państwom i rządom za to wielkie wsparcie!

Dzisiejsza agresja stanowi wielkie zagrożenie - zwłaszcza z powietrza - dla zbiorów Lwowskiej Narodowej Naukowej Biblioteki Ukrainy im. W. Stefanyka. Biblioteka posiada ponad osiem milionów woluminów, na które składają się kolekcje książek, czasopism, dzieł sztuki i rękopisów – najstarszy pochodzi z XI wieku. Zbiory Biblioteki mieszczą się w dziewięciu budynkach z XVII-XX w. będących zabytkami architektury. Wieloetniczne kolekcje Biblioteki są materialnym ucieleśnieniem wartości światopoglądowych i duchowych narodu ukraińskiego, odzwierciedleniem jego historii oraz jest dziedzictwem naukowym i kulturowym o światowym znaczeniu.

W związku z powyższym proszę Państwa:

1. O potępienie agresji wszelkimi dostępnymi sposobami oraz o pomoc Ukrainie w walce z agresorem-terrorystą o całkowite zwycięstwo!

2.  O przekazanie darowizn na potrzeby LNNB Ukrainy im. W. Stefanyka, mających na celu zapewnienie funkcjonowania i ochronę jej zbiorów w tym trudnym czasie:


Beneficiary: Address: 79000 Lviv, 2 Stefanyka St.,

Stefanyk National Scientific Library of Ukraine in Lviv.

Bank account number UA143253650000002600401411690 (USD, EUR, PLN)

Bank address: 79000, Lviv, vul. Tsekhova,1

JSC KREDOBANK Sakharova str. 78 Lviv, Ukraine

SWIFT: WUCBUA2X

MFO 325365 ZKPO 22334641

Z dopiskiem „pomoc charytatywna”.


Z wyrazami szacunku i wdzięcznością,

Wasyl Fersztej,

Dyrektor Generalny LNNB Ukrainy im. W. Stefanyka

 

Pomoc Ukrainie

Jak można pomóc naszym sąsiadom z Ukrainy - m.in wspierając zbiórki pieniężne.

Zbiórki, które są przeznaczane na najpilniejsze w danej chwili potrzeby, jak żywność, środki medyczne, materiały opatrunkowe czy higieniczne. Poniżej przedstawiamy listę organizacji, wraz z danymi dotyczącymi przekazywania pomocy:

Polska Akcja Humanitarna (PAH): https://www.pah.org.pl/wplac/?form=ukraina wpłaty na pomoc bezpośrednią włączając w to żywność i inne formy wsparcia dla ludzi, którzy muszą uciekać ze swoich domów na konto: 02 2490 0005 0000 4600 8316 8772

Caritas Polska: https://caritas.pl/ukraina/ wpłaty na najpilniejsze potrzeby, żywność, środki higieniczne i zapewnienie podstawowej pomocy materialnej konto: 77 1160 2202 0000 0000 3436 4384 z dopiskiem UKRAINA lub SMS o treści „UKRAINA" pod numer 72052 (koszt to 2,46 zł z VAT)

Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej (PCPM): https://pcpm.org.pl/ukraina lub wpłaty na konto 18 1140 1010 0000 5228 6800 1001 z dopiskiem „Pomoc dla Ukrainy". Środki zostaną przeznaczone na pomoc humanitarną, ewakuację ludności oraz wsparcie psychologiczne dla dzieci.

Polski Czerwony Krzyż (PCK): Wpłaty na zakup żywności, materiałów opatrunkowych oraz zabezpieczenie pozostałych priorytetowych potrzeb. Konto: 16 1160 2202 0000 0002 7718 3060 z dopiskiem „UKRAINA" oraz na stronie https://pck.pl/wspieraj-nas/

Polska Misja Medyczna / Polish Medical Mission: Wpłaty na zapewnienie szybkiego wsparcia medycznego i zakup niezbędnych środków medycznych i przekazane lokalnej organizacji pomocowej – Czerwonemu Krzyżowi w Słowiańsku w obwodzie donieckim. https://pmm.org.pl/chce-pomoc#ukraina lub przelew na konto: 62 1240 2294 1111 0000 3718 5444 z dopiskiem UKRAINA

UNICEF Poland: Zbiórka na zapewnienie dzieciom m.in. bezpiecznych schronień i wsparcia psychologicznego, opieki medycznej, czystej wody i środków higienicznych: https://unicef.pl/chce-pomoc/nasze-akcje/pomoc-dla-ukrainy


BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE…

Biblioteka Narodowa Brazylii

Bibilioteca Nacional do Brasil jest największą książnicą Ameryki Łacińskiej, a znajduje się w centrum Rio de Janeiro. Jest instytucją chroniącą dziedzictwo dokumentalne i bibliograficzne Brazylii. Historia jej powstania jest niezwykle interesująca. W listopadzie 1755 r. Lizbonę nawiedziło trzęsienie ziemi, ucierpiała również Biblioteka Królewska, uważana za jedną z najważniejszych w Europie. Do tego doszła też inwazja wojsk francuskich dowodzonych przez Napoleona Bonaparte na Portugalię. Te okoliczności spowodowały, że portugalska rodzina królewska wraz ze swoimi dobrami przeniosła się do Brazylii. Biblioteka licząca 60 000 książek została początkowo umieszczona w zakonie Karmelitów. Miejsce to jednak uznano za nieodpowiednie i mogące zagrozić cennym zbiorom, dlatego podjęto decyzję o rozpoczęciu budowy gmachu dla Brazylijskiej Biblioteki Narodowej. Przeniesiona do nowej lokalizacji, została otwarta 29 października 1810 r. W 1858 r., ze względu na swoje stale powiększające się zasoby i brak miejsca na nowe, biblioteka została ponownie przeniesiona. Ważne było stworzenie ostatecznej, większej siedziby i tak właśnie zaprojektowano jej obecny budynek. W nowej siedzibie zbiory Biblioteki Narodowej Brazylii zaczęto udostępniać od 1910 r. Budynek biblioteki znajduje się w centrum Rio de Janeiro, tworząc z Narodowym Muzeum Sztuk Pięknych i Teatrem Miejskim niezwykle cenny zespół kulturalny i architektoniczny. Budynek Biblioteki Narodowej ma eklektyczny styl, w którym mieszają się elementy neoklasyczne i secesyjne. We wnętrzu znajdują się zdobione klatki schodowe, szerokie świetliki z kolorowymi witrażami, a także dzieła sztuki m.in. obrazy i rzeźby w przestronnych pomieszczeniach. W przestronnych korytarzach prezentowane są wystawy tematyczne z różnych kolekcji. W 1903 r. włosko-brazylijski artysta Eliseu Visconti, zaprojektował ekslibris i godło. W bibliotece znajduje się aż dziewięć milionów pozycji książkowych, 22 000 map, około 2500 atlasów oraz około 250 000 utworów w archiwum muzycznym i dźwiękowym. Wśród zbiorów możemy znaleźć między innymi kolekcję 21 742 fotografii z XIX w. Teresy Cristiny Marii. Zdjęcia te pozostawił w bibliotece cesarz Pedro II w 1891 r., a w 2003 r. kolekcja została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, w uznaniu jej światowego znaczenia i wyjątkowej uniwersalnej wartości. Zawiera obrazy związane z historią Brazylii  z XIX w., w tym fotografie Moritza Lamberga m.in. z Afryki, Ameryki Północnej i Europy. Inne bardzo cenne zbiory Brazylijskiej Biblioteki Narodowej to kolekcja Barbosa Machado, która zawiera 4300 przedmiotów, w tym książki, grafiki, mapy i rzadkie broszury oraz kolekcja Conde da Barca, obejmująca 2365 przedmiotów z XVII i XVIII wieku.
Zbiory biblioteki stale się powiększają dzięki darowiznom i zakupom, a przede wszystkim poprzez obowiązkową dostawę egzemplarza wszystkich brazylijskich materiałów drukowanych.
Pracownicy przez lata rozwijają usługi biblioteczne, w tym duży nacisk kładą na modernizację baz danych. Biblioteka Narodowa jako instytucja utrzymuje relacje z organizacjami międzynarodowymi w zakresie promocji i rozpowszechniania dzieł

21 marca Światowy Dzień Zespołu Downa

Święto obchodzone jest 21 marca corocznie od 2005 r., z inicjatywy Europejskiego Stowarzyszenia Zespołu Downa. W 2012 r. patronat nad świętem objęła Organizacja Narodów Zjednoczonych. Pomysłodawcą był genetyk z uniwersytetu w Genewie Stylianos E. Antonarakis. Inauguracja odbyła się w Singapurze i zorganizowana została przez angielską organizację Down's Syndrome Association (DSA).

Data święta nie jest przypadkowa i nawiązuje do obecności u osób z zespołem Downa dodatkowego, trzeciego chromosomu w 21. parze chromosomów. Ideą tego dnia jest zwrócenie uwagi społeczeństwa na osoby z zespołem Downa i ich potrzeby, zwiększenie świadomości o chorobie oraz promowanie praw tych osób do pełnego uczestniczenia w życiu społecznym. Co roku organizowany jest przez wiele stowarzyszeń szereg wydarzeń i imprez. Pierwszą organizacją w Polsce, która włączyła się w obchody święta w 2006 r., było Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Młodzieży Specjalnej Troski w Białymstoku Jeden Świat. Warto śledzić na bieżąco, co dzieje się 21 marca w związku ze ŚDZD. Informacje podawane są zarówno na oficjalnej stronie Światowego Dnia Zespołu Downa, jak i w mediach społecznościowych.

Strona Światowego Dnia Zespołu Downa

www.worlddownsyndromeday.org

Strona Down Syndrome International

www.ds-int.org

Twitter ŚDZD

twitter.com/WorldDSDay

Kanał YouTube ŚDZD

www.youtube.com/DSiWDSD

Profil ŚDZD na Facebooku

www.facebook.com/World-Down-Syndrome-Day

Jedną z akcji społecznych, pokazujących naszą akceptację i zrozumienie dla osób z zespołem Downa jest założenie 21 marca dwóch różnych, niepasujących do siebie par skarpet w kolorowe wzory. Można też założyć kolorowe ubrania. Barwy przewodnie Światowego Dnia Zespołu Downa to granatowy i czerwony. Drobne gesty mają znaczenie, mogą przysłużyć się niwelowaniu barier i przezwyciężaniu krzywdzących stereotypów.

14 lutego Dzień Zakochanych = Dzień Życzliwości dla Wszystkich

Kiedy na dworze jeszcze zimno i nierzadko poda śnieg czy deszcz, przyszedł czas na Dzień Zakochanych, jak co roku obchodzony 14 lutego. Święto przywędrowało do nas z Ameryki, ale to Anglicy rozpropagowali Walentynki na całym świecie. Tradycyjnym sposobem obchodzenie Walentynek w okresie elżbietańskim było przesłanie ukochanej osobie bileciku czy listu z wyznaniami miłości, wierszem, z dołączoną perfumowaną chusteczką lub rękawiczką. Wraz z rozrostem kolonii zamorskich Anglia eksportowała także swoje święta na podbite tereny i tak Walentynki trafiły do Ameryki. To właśnie tam w XIX wieku (około 1850 roku) Esther Howland zaczęła  wytwarzać gotowe kartki walentynkowe. Pomysł spodobał się tak bardzo, że w szybkim tempie rozpowszechnił na całym globie. Kartka z wyznaniem miłosnym to dziś podstawowy symbol Walentynek. W Japonii to kobiety obdarowują mężczyzn czekoladkami, które dzieli się na: „honmei-choko” dla ukochanego i „giri-choko” dla kolegów. W Pradze tradycją jest wieszanie kłódki z inicjałami zakochanej pary na moście Karola, a w Dani przesyłano sobie bibułki, na których pod światło można odczytać imię zakochanego. Do Polski Walentynki zawitały dopiero w 1992 roku. Wszystkim zakochanym w dniu ich święta życzymy wielkiego szczęścia w miłości – taką ogromną reklamę w Gazecie Wyborczej  z 14 lutego 1992 r. umieściło wydawnictwo Harlequin, słynące z publikowania romansów. Dziś jak Polska długa i szeroka wysyłamy sobie już nie kartki, a smsy, dajemy czekoladki i prezenty, czasem są to książki.

Jednak świętowanie nie powinno być przymusem czy kłopotem. Ci, którzy nie są zakochani, nie powinni tego dnia czuć się gorzej. Warto świętowanie miłości przekuć w dzień życzliwości dla wszystkich i ofiarować uśmiech, dobre słowo czy chwilę rozmowy na przykład przez telefon.

Co można dać komuś właśnie dziś, jeśli dawno tego nie robiłeś …

  • gest uprzejmości
  • dobre słowo
  • troczę czasu                              
  • uśmiech
  • serdeczny przytulasek
  • uwagę

Pierwsza haftowana książka w Polsce

Książki ze względu na rozwój technik drukarskich i edytorskich ciągle mogą zaskakiwać swoich odbiorców formą, treścią czy przeznaczeniem. Jednak dopiero w 2020 r. powstała pierwsza haftowana książka w Polsce. Jest to dzieło bibliotekarki Olgi Stelmach z Przechlewa w województwie pomorskim. Autorka haftuje od 12 lat, a jej prace były niejednokrotnie wystawiane. Impulsem do rozpoczęcia pracy nad tego typu książką był jej udział w szkoleniu bibliotecznym dotyczącym ręcznie robionych książek, które służą do pracy z dziećmi. Do tej pory wykorzystywano jedynie guziki, paciorki, kolorowy papier czy bibułę. Pani Olga jako pierwsza postanowiła stworzyć w całości książkę z haftu.

Pierwsza w Polsce haftowana książka to bajka dla dzieci – O czym milczy Misio. Opowiada o Olusiu i jego przyjacielu- maskotce Misiu. Codziennie spędzają razem ze sobą czas i pewnego dnia wymyślili nową zabawę, w którą bawią się przez cały tydzień i mają przy tym różne przygody.

Prace nad książką trwały około siedmiu miesięcy. Najpierw powstał tekst, a następnie rysunki. Całość została zaopatrzona również w wyhaftowaną okładkę i zszyta koronką. Dzieło jest pokaźnej wielkości i niezmiernie kolorowe, liczy 20 stron z 46 ilustracjami. Powstało z ponad 140 tysięcy krzyżyków. Na stworzenie książki zużyto 25 metrów kanwy (tkaniny używanej do haftu krzyżykowego) i ponad 200 metrów koronki. Wykorzystana została cała paleta barwnych mulin, w tym  metalicznych, by różniły się od siebie w dotyku. Imiona głównych bohaterów wyhaftowane zostały na każdej stronie koralikami.

Książka oprócz niewątpliwie swoich artystycznych walorów, spełnia dużo ważniejszą rolę – edukacyjną. Pozwala na sensoryczną pracę z dziećmi. Ma „ukryte” zadania, pytania i możne stymulować dzieci do różnych zabaw z książką. Wyhaftowane są liczne przedmioty, owoce, warzywa, zwierzęta i osoby , o różnych kształtach,  kolorach i  motywach.

O czym milczy Misio to jedyny taki egzemplarz i przykład książki haftowanej w Polsce. Powstała z myślą o dzieciach, by poprzez dotyk i odbiór kolorów rozwijały swoje umiejętności poznawcze. Jest niepowtarzalną i niebanalną pomocą dydaktyczną. Unikatowy egzemplarz można oglądać w bibliotece w Przechlewie.


Ciekawostki o książce wyhaftowanej w Przechlewie :

  • powstawała siedem miesięcy
  • ma 20 stron
  • zawiera 46 ilustracji
  • do jej powstania zużyto 25 metrów kanwy
  • obszyta jest koronką o długości 200 metrów
  • w książce jest 140 tysięcy krzyżyków

Dzień Bezpiecznego Internetu

Dzień Bezpiecznego Internetu to ogólnoświatowe święto obchodzone co roku w ponad 160 państwach. Wydarzenie zainicjowane zostało przez Komisję Europejską w 2004 r. W Polsce jego organizatorem jest Polskie Centrum Programu Safer Internet (PCPSI) współtworzone przez Państwowy Instytut Badawczy NASK oraz Fundację Dajemy Dzieciom Siłę. 

Bezpieczeństwo w sieci staje się wyzwaniem, ale też coraz częściej dużym problemem. Zdalne lekcje, zdalna praca, wirtualne urzędy i sklepy – nasze życie przenosi się coraz bardziej do Internetu i tym ważniejsze stają się umiejętności poruszania się w świecie wirtualnym. Komputer i Internet może być niezastąpionym źródłem wiedzy i umiejętności, ale stanowi też potencjalne zagrożenie dla jego użytkowników. Aby bezpiecznie poruszać się w wirtualnym świecie warto przestrzegać określonych zasad i świadomie korzystać z pomocnych programów, aplikacji oraz oznaczeń.

Wydarzenie Dzień Bezpiecznego Internetu stanowi promocję pozytywnego wykorzystywania Internetu dla wszystkich niezależnie od wieku.

Więcej informacji na temat Dnia Bezpiecznego Internetu znajduje się na stronie www.dbi.pl oraz www.facebook.pl/bezpiecznyinternet .

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej znajduje się wiele publikacji na temat Internetu, społeczeństwa informacyjnego i bezpieczeństwa w sieci.

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE …

Biblioteka Publiczna w Kansas City

Historia bibliotek jest równie długa jak dzieje pisma. Wraz z jego rozwojem  rozpoczęto budowę pomieszczeń, które pomagały przechowywać tworzone materiały. I tak ciągle, niezmiennie od wieków powstają piękne, klasyczne bądź zaskakujące w swoim kształcie budynki mieszczące biblioteki. Do jednej z najciekawszych architektonicznych konstrukcji należy książnica znajdująca się w Kansas City w  stanie Missouri USA. Biblioteka Publiczna w Kansas City założona w 1873 r. jest najstarszą biblioteką w mieście. Zawiera zbiór oryginalnych i opublikowanych materiałów, artykułów prasowych, pocztówek, zdjęć, map z okresu najwcześniejszej historii społeczności oraz inne opracowania związane z dziejami i kulturą Afroamerykanów. Budynek biblioteki nie jest zaskakujący, ale na szczególną uwagę zasługuje parking, który się przy niej znajduje, zbudowany w 2004 roku i noszący nazwę The Community Bookshelf (Wspólnotowy Regał Książki). Front garażu stanowi gigantyczna półka z 22 książkami i jest to działanie zrealizowane we współpracy z miejscową społecznością. Imitacje grzbietów książek, które mierzą około 7,5 metra wysokości i 2,5 szerokości, wykonane są z folii poliestrowej, którą kładzie się na betonowych panelach i aluminiowej podkonstrukcji. Wybór tytułów książek nie był przypadkowy. Wpływ na to mieli sami mieszkańcy Kansas City, którzy wzięli udział w głosowaniu. Wśród tytułów możemy znaleźć m.in. Władcę pierścieni J.R.R. Tolkiena, Romeo i Julię Szekspira, Paragraf 22 Josepha Hellera, Przygody Hucka Finna Marka Twaina, Sto lat samotności Gabriela Garcii Marqueza czy Zabić drozda Harper Lee.                                                                                         

Biblioteka angażuje się w wiele akcji wspierających mieszkańców m.in. poprzez program o nazwie Coffee & Conversations na rzecz osób bezdomnych, który ma pomóc w poradzeniu sobie z problemem bezdomności czy program Refugee and Immigrant Services and Empowerment  pomagający imigrantom na przykład w zdobyciu obywatelstwa. Biblioteka w 2017 r. otrzymała nagrodę im. Paula Howarda za odwagę od American Library Association.

Chociaż niektórzy specjaliści krytykują bardzo oryginalny projekt biblioteki, to mimo wszystko dla większości osób stanowi ona niesamowite dzieło. Wielu mieszkańców miasta uważa również, że budynek nie tylko idealnie wkomponował się w krajobraz miasta, ale także po prostu budzi sympatię swoim wyglądem. Niewątpliwie budynek Biblioteki Publicznej w Kansas City  jest warty obejrzenia.

Zdjęcie zaczerpnięte ze strony: www. infoarchitektura.pl 

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE …

Odotheka  -  biblioteka zapachów historycznych

Zapach książek w bibliotece, wilgotna woń gotyckich murów, mieszanina zapachu drewna i świec w starym kościółku czy placek z wiśniami babci, to bodźce dla naszych zmysłów, za pomocą których obcujemy z przeszłością. Czasem z biegiem czasu zamazują się twarze i obrazy, a to właśnie zapachy najbardziej zapadają nam w pamięć. Często w przypadku bardzo cennych dzieł sztuki jesteśmy pozbawieni tych odczuć. Zabytki z muzealnych kolekcji oddzielone są od swoich odbiorców ścianami czy gablotami, a otoczenie jest bardzo sterylne. Instytucje często postrzegają zapachy emitowane z obiektów jako informację zbędną, a może nawet jako niepożądane zanieczyszczenie - twierdzi Elżbieta Zygier z Muzeum Narodowego w Krakowie. Taka sytuacja może niebawem ulec zmianie dzięki nowatorskiemu projektowi.

Krakowscy i lublańscy naukowcy, we współpracy z muzealnikami, przygotowują się do prac nad Odotheką, czyli pierwszą na świecie biblioteką zapachów zabytków. Powinna ona powstać do końca 2024 r. Projekt polsko-słoweński realizują Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, we współpracy z Muzeum Narodowym w Krakowie, oraz Wydział Chemii i Technologii Chemicznej Uniwersytetu w Lublanie i Muzeum Narodowe Słowenii. Koordynatorem z polskiej strony jest prof. Tomasz Sawoszczuk z Katedry Mikrobiologii Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Odotheka ma zbadać zapachy historycznych artefaktów, skatalogować je i stworzyć receptury pozwalające na ich odtworzenie. Ma to być nowy typ biblioteki, która będzie częścią naszego dziedzictwa kulturowego.                                                                                                                               

Naukowcy podają dwa powody, dla których często dotąd pomijany aspekt obcowania z historią i sztuką może okazać się bezcennym zasobem. Po pierwsze, dzięki zgromadzonym historycznym zapachom i, co ważne, recepturom pozwalającym na ich odtworzenie, muzea będą mogły dać zwiedzającym zupełnie nowy sposób na poznanie swoich zbiorów. Zapach byłby rozpylany w miejscu ekspozycji, aby dać odbiorcom możliwość dodatkowej percepcji obiektów muzealnych, m.in. osobom niewidomym. Po drugie, zapachy mogą odsłonić przed badaczami nieznane dotąd aspekty historii odnoszące się między innymi do sposobów konserwacji np. obrazów czy egipskich mumii, zanim muzea zaczęły tworzyć precyzyjną dokumentację takich zabiegów. Rosnąca biblioteka zapachów ma pozwolić nie tylko zachować historyczne aromaty, ale może stać się także cennym narzędziem dla przyszłych naukowców. Na przykład może pozwolić szybciej diagnozować objawy procesów zachodzących w zabytkach, jeśli ich zapach z czasem będzie się zmieniał.

Na potrzeby projektu zakupiony zostanie specjalistyczny sprzęt do badania zapachu tj. chromatograf gazowy i spektrometr mas. Komputerowy nos całkowicie jednak nie zastąpi ludzkiego. W ramach projektu wyszkolony zostanie zespół ludzi szczególnie wrażliwych na zapachy, którzy będą analizowali historyczne aromaty i ich współczesne repliki. Dzięki temu naukowcy będą pewni, że to, co odtworzyli chemicznie, jest maksymalnie zbliżone do zapachu rzeczywistego obiektu zabytkowego.                                                                          

Realizatorzy projektu podkreślają, że Odotheka nie będzie wyglądała jak tradycyjne muzeum. Przyjmie ona raczej formę biblioteki wiedzy o zapachu zabytku, z uwzględnieniem kontekstu historycznego. Będzie to  zbiór receptur, które mogą posłużyć do odwzorowania zapachu danego obiektu. Dowiemy się, jakie związki chemiczne trzeba zmieszać, aby uzyskać konkretny zapach. Opisy zapachów wraz z recepturą mają być publicznie udostępnione w formie papierowej i online.                                          

W badaniach każda ze stron wykorzysta co najmniej pięć zabytków z różnych okresów, wykonanych w odmiennych technikach. W Polsce będzie to m.in. Dama z gronostajem Leonarda da Vinci, przechowywana w zbiorach Muzeum Narodowego w Krakowie. Zespół słoweński  natomiast zbada m.in. zapach tabakiery swojego wieszcza narodowego Franca Preserena, autora słów hymnu narodowego tego państwa. Badania zespołów w Krakowie i Lublanie, finansowane przez polskie Narodowe Centrum Nauki i Słoweńską Agencję Badawczą, mają potrwać trzy lata. Rezultatem będzie ogólnie dostępna baza zapachów. Zdaniem naukowców w dalszej perspektywie czasu projekt mógłby być rozszerzony o inne kraje.                                                                                           

Elżbieta Zygier z Muzeum Narodowego w Krakowie wskazuje jednak, że technika ma jednak pewne ograniczenia. Nie dowiemy się dzięki niej, jak pachniała pracownia Leonarda Da Vinci, ani czy geniusz, malując swoje dzieła, popijał aromatyczną herbatę lub zajadał cynamonowe bułeczki. Tak delikatne zapachy nie przetrwały stuleci. Jest to jednak projekt przełomowy i ważny dla nauki i kultury. 

Z historycznej karty…

9 grudnia mija 90 lat od dnia przeprowadzenia Drugiego Powszechnego Spisu Ludności z 1931r. Jego wyniki opublikowane w 39 tomach, dostępne są w formie papierowej i on-line w Centralnej Bibliotece Statystycznej.

Zakres tematyczny, organizacja i regulacje prawne były nawiązaniem do wcześniejszego spisu powszechnego z 1921r.   W 1931 r. dużą wagę przywiązywano do popularyzacji badania oraz kompetencji i obowiązków komisarzy spisowych. Jeśli chodzi o różnice, to w kwestionariuszu pominięto m.in. kwestię narodowości  oraz gospodarstw rolnych. Dodano za to pytanie o umiejętność pisania.

Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1931 r. o sposobie przeprowadzenia spisu powszechnego określono także możliwości przyznania odznaki honorowej „Za Ofiarną Pracę” za dobrą akcję spisową. Wykonawcą odznak był Stanisław Repeta, warszawski medalier i rzeźbiarz.

„Jedynie spisy ludności są w stanie określić kierunek, w jakim odbywa się rozwój danego społeczeństwa; z drugiej strony – dostarczają one niezbędnych danych liczbowych, które są konieczną podstawą racjonalnej działalności na każdym polu życia państwowego i społecznego (…) Nie ulega tedy żadnej wątpliwości, że dopiero spis tegoroczny odzwierciedli wiernie obraz Polski współczesnej, oddzielonej od przełomowych momentów odzyskania niepodległości dziesięcioletnim okresem pokojowego bytu państwowego.”   

                                                        Cytat z ulotki „Co nam da drugi powszechny spis ludności”

Lekcja biblioteczna dla uczniów

7 października 2021 r. naszą czytelnię już po raz kolejny odwiedzili uczniowie

Szkoły Podstawowej nr 355 im. Jana Wedla.

Podczas spotkania nasi goście mogli poznać historię Centralnej Biblioteki Statystycznej i jej zbiorów. Rozmawialiśmy również o pracy biblioteki dziś, oglądaliśmy dawne i współczesne publikacje a także rozwiązywaliśmy krzyżówki.

Dziękujemy bardzo za miłe spotkanie. 

Zapraszamy wszystkich do uczestnictwa w lekcjach w Centralnej Bibliotece Statystycznej.

Festiwal Kultury Bez Barier 2021

Odbywający się co roku Festiwal Kultury Bez Barier to, jak zapewniają organizatorzy, najbardziej otwarte wydarzenie w Polsce oferujące dostęp do spektakli, pokazów filmowych, wystaw, koncertów, spacerów i warsztatów.

W Festiwalu po raz wziął udział Główny Urząd Statystyczny i Centralna Biblioteka Statystyczna  przygotowując wykład on-line „Spisy powszechne od kulis”.

Częścią wykładu jest przygotowana w naszej bibliotece prezentacja „100 lat spisów ludności Głównego Urzędu Statystycznego” przybliżająca historię polskich spisów i publikacje wydane przy ich okazji.

Na ekranie możemy zobaczyć przykłady wydawnictw z wynikami kolejnych spisów ludności a także plakaty, ulotki informacyjne. Wiele z nich znajduje się do dziś w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

Zapraszamy serdecznie na stronę Festiwalu https://fkbb.pl

Finał Narodowego Spisu Powszechnego 2021

30 września zakończył się Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021.

W tym dniu jednym z miejsc, w którym można było wziąć udział w badaniu była czytelnia Centralnej Biblioteki Statystycznej, w której zorganizowany został punkt spisowy.

Aż do północy wspólnie z bibliotekarzami na wszystkich czekali rachmistrzowie ze specjalnymi terminalami.

Punkt przez cały dzień cieszył się bardzo dużą frekwencją. Dziękujemy organizatorom, bibliotekarzom oraz wszystkim, którzy odwiedzili naszą czytelnię.

Podziękowania kierujemy również do rachmistrzów spisowych. Dziękujemy za miłą współpracę oraz Państwa zaangażowanie i profesjonalizm.

Było nam bardzo miło wspólnie wziąć udział w tak ważnym wydarzeniu jakim jest Narodowy Spis Powszechny.

Zapraszamy wszystkich do kolejnych wizyt i korzystania ze zbiorów Centralnej Biblioteki Statystycznej.