Strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Zawsze możesz zmienić te ustawienia.

Z naszych zbiorów

Pokaż QR Code A A A pobierz stronę jako plik pdf Drukuj

PANDEMIA COVID-19 A ZMIANY NA RYNKU PRACY

PANDEMIA COVID-19 A ZMIANY NA RYNKU PRACY : Polska na tle innych krajów Grupy Wyszehradzkiej / praca zbiorowa pod red. nauk. Eugeniusza Kwiatkowskiego. – Warszawa : Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2022. – 195,[1] s. : il. ; 24 cm. - sygnatura w katalogu CBS : 217 192

W przeciągu kilku wiosennych tygodni 2020 r. rynek pracy zdecydowanie i nieodwracalnie się zmienił. Pandemia Covid-19 postawiła wiele wyzwań przed pracodawcami, ale wpłynęła bardzo mocno także na pracowników, którzy musieli zmierzyć się z wieloma trudnościami i dostosować do zaistniałej sytuacji społeczno-ekonomicznej. Monografia Pandemia COVID-19 a zmiany na rynku pracy to praca zbiorowa napisana pod redakcją Eugeniusza Kwiatkowskiego, profesora nauk ekonomicznych Politechniki Warszawskiej. Jest to pogłębiona analiza zmienionej przez koronowirusa rzeczywistości, który wpłynął na istotne aspekty życia, w tym na zatrudnienie, bezrobocie i płace. Za wyjściowy materiał badawczy posłużyły informacje o rynku pracy czterech krajów: Czech, Polski, Słowacji i Węgier, należących do tzw. Grupy Wyszehradzkiej. Ramy czasowe prezentowanego opracowania zawierają się między pierwszymi kwartałami 2020 r. i 2021 r., ale dla celów porównawczych uwzględniono również w analizach lata wcześniejsze.

Opracowanie oparto na materiałach statystycznych zaczerpniętych z baz Eurostatu, OECD, MFW oraz informacji pochodzących z oficjalnych publikacji wydawanych przez opisywane państwa. W monografii zastosowano różnorodne, także pogłębione metody statystyczno-ekonometryczne, w tym metody regresji dla szeregów przekrojowo-czasowych dla zobrazowania sytuacji na rynku pracy w okresie przed i w trakcie trwania pandemii.

Publikacja składa się z ośmiu rozdziałów. W pierwszej części omówiono zagadnienie szoku ekonomicznego, który powstał wskutek pandemii COVID-19 oraz próby przystosowania rynków pracy do zaistniałej sytuacji. W rozdziale drugim poruszono sprawy związane z podstawowymi instytucjami pracy, rodzajami umów o pracę, płacą minimalną czy aktywną politykę państwa w przeciwdziałaniu bezrobociu w czterech badanych krajach. Rozdział trzeci zawiera informacje o procesach wsparcia poszczególnych państw odnoszących się do ochrony miejsc pracy. Prezentacja podstawowych wskaźników ekonomicznych między innymi: aktywności ekonomicznej, zatrudnienia i bezrobocia na tle uwarunkowań makroekonomicznych państw to zawartość rozdziału czwartego. Zmianom wynagrodzeń w okresie pandemii w porównaniu do lat wcześniejszych poświęcony został rozdział piąty opracowania. W rozdziale szóstym oszacowano tendencje zmian zatrudnienia w badanym okresie ze wskazaniem sekcji działalności gospodarczej, gdzie zatrudnienie zmniejszyło się najbardziej. Rozdział siódmy poświęcony został bezrobociu i grupom zawodów, które w czasie pandemii odczuły ten proces najsilniej. Podsumowanie zawarte w ósmym, ostatnim rozdziale posłużyło do zaprezentowania odautorskich wniosków i sugestii w jakim kierunku powinny pójść działania skierowane na przeciwdziałanie skutkom pandemii na rynku pracy. Uzupełnieniem publikacji jest obszerna bibliografia oraz spisy tabel, wykresów i rysunków zawartych w tekście. Dopełnieniem całości są też załączniki w postaci zestawień tabelarycznych do omawianego materiału. Odzyskanie równowagi po okresie izolacji i ograniczeń wywołanych pandemią wymaga nowych rozwiązań, które uwzględnią niwelowanie bieżących problemów  wychodzenia z kryzysu, ale też zmian bardziej perspektywicznych uwzględniających nowe podejście do rynku pracy. Praca Pandemia Covid-19 a zmiany na rynku pracy stanowi przyczynek do podjęcia dalszej dyskusji i szukania metod zmian zaistniałych problemów społecznych i ekonomicznych. Publikacja dostępna jest w  zbiorach CBS.

145. rocznica urodzin prof. Zygmunta Limanowskiego

Zygmunt Limanowski był profesorem statystyki i matematyki ubezpieczeniowej oraz dyrektorem Wydziału Statystycznego Zarządu Miejskiego m. Warszawy. Żył w latach 1877-1943. Studia rozpoczął w 1898 r. na Uniwersytecie w Zurychu, w 1899 r. przeniósł się na Politechnikę na Wydział Dróg i Mostów. Następnie podjął studia ekonomiczne w Szkole Nauk Politycznych i Społecznych w Brukseli. W 1904 r. przybył do Królestwa Polskiego i włączył się w organizowanie ruchu zawodowego na terenie Łodzi, Warszawy i Kalisza. W 1911 r. wyjechał do Wiednia, gdzie studiował na Uniwersytecie statystykę matematyczną i ubezpieczeniową. W 1913 r. rozpoczął pracę w Krajowym Biurze Statystycznym we Lwowie. Następnie w latach 1917-1920 pracował jako naczelnik Wydziału Statystycznego w Powszechnej Dyrekcji Ubezpieczeń Wzajemnych. W tym czasie był redaktorem Sprawozdań Ubezpieczeń Wzajemnych od Ognia i organizował szereg badań statystycznych. W latach 1921–1943 pełnił funkcję naczelnika, a następnie dyrektora Wydziału Statystycznego Zarządu m.st. Warszawy, nadając tej placówce charakter nowoczesnego biura statystycznego. W 1925 r. uzyskał tytuł profesora i został kierownikiem Katedry Statystyki Wyższej Szkoły Handlowej w Warszawie. W latach 1921–1922 był redaktorem Rocznika Statystycznego m.st. Warszawy, a w latach 1923–1924 Miesięcznika Statystycznego m.st. Warszawy wydawanego od 1925 r. wraz z Kroniką Warszawy. W 1937 r. został redaktorem naczelnym Przeglądu Statystycznego, organu Polskiego Towarzystwa Statystycznego. Był także współredaktorem Rocznika statystyki miast polskich.

Zygmunt Limanowski należał do wielu krajowych i międzynarodowych organizacji statystycznych między innymi Instytutu Gospodarstwa Społecznego, Sekcji Statystyki Wielkich Miast, Międzynarodowego Instytutu Statystycznego i Węgierskiego Towarzystwa Statystycznego. W 1925 r. został członkiem Instytutu Gospodarstwa Społecznego (IGS). W 1937 r. był jednym ze współzałożycieli Polskiego Towarzystwa Statystycznego. Brał też udział w Zjazdach Statystyków Miejskich. Prowadził również wykłady z teorii statystyki, rachunku prawdopodobieństwa, matematyki ubezpieczeniowej oraz statystyki ubezpieczeniowej w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie (od 1933 r. Szkoła Główna Handlowa). W 1921 r. dokonał przekładu z języka angielskiego dzieła G. Yule’a  Wstęp do teorii statystyki, które było na polskim rynku wydawniczym pierwszym kompletnym podręcznikiem statystyki teoretycznej. Dokonując tego przekładu ujednolicił jednocześnie terminologię statystyczną. Ponadto opracował wiele ważnych prac statystycznych i liczne artykuły do czasopism naukowych.

Z bogatym dorobkiem prof. Zygmunta Limanowskiego można zapoznać się w czytelni Centralnej Biblioteki Statystycznej.

125. rocznica urodzin prof. Edwarda Rosseta

Edward Rosset, wybitny polski demograf, żył w latach 1897-1989. W 1916 r. uzyskał maturę w Gimnazjum Filologicznym Bogumiła Brauna, a przez kolejne cztery lata studiował na Wydziale Prawa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Szczególnie zainteresował się statystyką, którą wykładał prof. Ludwik Krzywicki. Po ukończeniu studiów i powrocie do Łodzi w 1922 r., podjął pracę w Wydziale Statystyki Urzędu Miejskiego, gdzie wkrótce objął stanowisko naczelnika, które pełnił do końca lat 40. Jako pierwsze poważne opracowanie badawcze, którego był współautorem uznaje się Statystykę m. Łodzi 1918–1920. Drugą ważną publikacją w dorobku Edwarda Rosseta, było opracowanie i wydawanie od 1923 r. Rocznika statystycznego miasta Łodzi. Dzięki gromadzonym przez Wydział Statystyki materiałom publikował liczne artykuły i książki zawierające m.in. informacje o trudnych warunkach życia i sytuacji zdrowotnej w tym mieście przemysłowym. Interesował się także wpływem wojny na kształtowanie się stosunków i procesów ludnościowych oraz odrodzonymi po wojnie krajami bałtyckimi, w szczególności Estonią. Ważnym wydarzeniem w karierze badawczej Edwarda Rosseta był udział w Międzynarodowym Kongresie Demograficznym, który obradował w Rzymie w roku 1931. Po utworzeniu w Łodzi filii Wolnej Wszechnicy Polskiej został powołany do grona współpracowników w roku akademickim 1929/30. Pracował jako asystent, a następnie docent, prowadząc wykłady ze statystyki, demografii i polityki ludnościowej. Po wybuchu II wojny światowej Edward Rosset stracił pracę, mieszkanie i zmuszony został do opuszczenia rodzinnego miasta. Przeniósł się do Warszawy, gdzie cały okres okupacji spędził w ukryciu, w skrajnym niedostatku. Niezwykle intensywną działalność organizacyjną, dydaktyczną i naukową podjął prof. Rosset po zakończeniu wojny. Utworzył dwie katedry statystyki: na Uniwersytecie Łódzkim i w Wyższej Szkole Ekonomicznej. Po połączeniu w 1961 r. obu tych uczelni powstała Katedra Demografii i Statystyki, pozostająca w strukturze Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego. Edward Rosset był kierownikiem tej katedry, aż do przejścia na emeryturę. W 1947 r. na podstawie dysertacji Prawa demograficzne wojny został doktorem. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał  w 1958 r., a zwyczajnego w 1963 r. Pracując w uczelniach łódzkich, równolegle z działalnością dydaktyczną i badawczą, kształcił młode kadry w dziedzinie demografii. Był promotorem w kilkunastu przewodach doktorskich. Uczestniczył także w pracach Rady Głównej przy Ministrze Szkolnictwa Wyższego jako członek Sekcji Ekonomicznej Rady. Zajmował się tam między innymi sprawami programowymi. Wykładał także na uczelniach zagranicznych m. in. na Uniwersytecie Wiedeńskim oraz w Belgradzie, Berlinie, Bukareszcie, Florencji, Moskwie, Pradze, Rzymie i Sofii. Nieocenione są zasługi prof. Edwarda Rosseta dla organizacji i rozwoju badań demograficznych w Polsce. Był członkiem Polskiej Akademii Nauk. Z jego inicjatywy powołany został Komitet Nauk Demograficznych PAN, któremu przewodniczył przez kilka kolejnych kadencji. Uczestniczył w polskich i międzynarodowych konferencjach m.in. Kongresie Demograficznym w Rzymie (1931), Międzynarodowym Sympozjum Demograficznym w Smolenicach (dzisiejsze Czechy, 1961), Budapeszcie (1962), Zakopanem (1964) i Liége (1973). Był też organizatorem I Ogólnopolskiej Konferencji Demograficznej w Zakopanem (1966). Dzięki staraniom profesora w 1963 r. powstały Studia Demograficzne, będące organem Komitetu Nauk Demograficznych PAN. Edward Rosset przez 25 lat był redaktorem naczelnym tego czasopisma. Przez wiele lat był także redaktorem naczelnym serii ekonomicznej Zeszytów Naukowych Wyższej Szkoły Ekonomicznej, a potem Uniwersytetu Łódzkiego. Dorobek Profesora to liczne artykuły, monografie, recenzje, raporty, ekspertyzy, w tym kilkanaście książek. Przedmiotem dociekań uczonego były między innymi zagadnienia dotyczące procesu starzenia się ludności, demografii Polski współczesnej oraz perspektyw demograficznych naszego kraju, wybranych procesów i zjawisk (np. eksplozji demograficznej) w obszarze reprodukcji ludności, demografii regionalnej i teorii demografii. Fundamentalnym do dzisiaj dziełem, traktującym o przyczynach i różnorodnych następstwach procesu starzenia się społeczeństw, była wydana w roku 1959 praca Proces starzenia się ludności. Ostatnią wielką monografią, wydaną za życia profesora w 1986 r. były Rozwody. W tej pracy Edward Rosset, choć nie odrzucał całkowicie rozwodu jako sposobu rozwiązywania skrajnych konfliktów w małżeństwie, był orędownikiem trwałych związków, a masowość zjawiska rozwodów w wielu krajach współczesnego świata kwalifikował jako przejaw patologii społecznej. Liczne opracowania autorstwa prof. Rosseta dostępne są w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

UBÓSTWO W POLSCE I NA ŚWIECIE

UBÓSTWO W POLSCE I NA ŚWIECIE / Krzysztof Rejman, Bogusław Ślusarczyk. – Radom :  Instytut Naukowo-Wydawniczy Spatium, 2021. – 202 s. : il. ; 24 cm. - sygnatura w katalogu CBS : 217 198

Problematyka ubóstwa i nierówności społecznych stanowi od wielu już lat przedmiot badań i analiz statystycznych różnych kręgów badaczy. Występuje w różnych przejawach i rozmiarach na całym świecie. Ze względu na  zasięg oraz skutki społeczno-ekonomiczne przybliżanie tej tematyki jest niezwykle ważne. Poznanie złożoności tego zjawiska wpływa na proces tworzenia i wdrażania właściwych sposobów jego zapobiegania, a przynajmniej minimalizowania negatywnych następstw. Istotną kwestią jest również walka o niemarnowanie żywności. Najgorszym wyjściem jest niedostrzeganie problemu i obojętność, dlatego tak istotne są publikacje, które poszerzają nasze horyzonty i włączają nas w łańcuch pomocy. Ubóstwo nie jest sprawą indywidualną, odnoszącą się tylko do krajów biednych. Występuje ono w różnych rozmiarach - zarówno w krajach o niskim poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego, jak i w krajach bogatych i wysoko rozwiniętych. Monografia Ubóstwo w Polsce i na świecie systematyzuje zagadnienie ubóstwa i kategorie nierówności społecznych, próbuje określić ich rozmiary i intensywność w poszczególnych krajach i regionach świata. Opisuje także działalność instytucji oraz organizacji pozarządowych, polskich i międzynarodowych mających na celu ograniczenie ubóstwa i głodu. Na potrzeby publikacji autorzy przeanalizowali dostępną literaturę przedmiotu i akty prawne, co pozwoliło na uporządkowanie dostępnych faktów i definicji w zakresie omawianej problematyki. W celu podsumowania zebranych danych odnoszących się do zagadnień polityki społecznej zastosowano metodę statystyki opisowej, a obserwację pomiaru i analizy różnych form ubóstwa dokonano z różnych perspektyw. Całość materiału podzielono na pięć części. W pierwszym rozdziale omówiono istotę nierówności społecznych i ich terminologię, dysproporcje dochodowe, a także przyczyny ich występowania i skutki. Rozdział drugi poświęcony jest teoretycznym stronom problemu ubóstwa. Opisuje jego rodzaje i stosowane mierniki, metody identyfikacji wraz z wyznaczaniem granicy w ujęciu jedno- i wielowymiarowym. W rozdziale trzecim przedstawione zostały przyczyny i skala ubóstwa na świecie w podziale na poszczególne kontynenty i wybrane kraje, tematy związane z wyżywieniem ludności, ale też niestety nieprzemijający problem strat i marnowania produktów żywnościowych. Zagadnienia ubóstwa w Polsce są przedmiotem rozważań w rozdziale czwartym. W piątej części zaprezentowano działalność instytucji i organizacji międzynarodowych oraz organów rządowych i pozarządowych w walce z ubóstwem. W podsumowaniu zwrócono uwagę na wpływ ubóstwa na rozwój społeczno-gospodarczy świata oraz przedstawiono kierunki podejmowania instytucjonalnych działań zmierzających do zminimalizowania bądź wyeliminowania tego zjawiska. W monografii dla głębszego zobrazowania przedstawionego tematu posłużono się danymi statystycznymi GUS, Eurostatu oraz informacjami przekazywanymi przez organizacje zajmujące się badaniem nierówności społecznych. Całość opracowania uzupełniono zestawieniami tabelarycznymi oraz bogatą bibliografią. Autorzy publikacji precyzyjnie określili znaczenie zjawiska ubóstwa w zasięgu krajowym i międzynarodowym. To ważny przyczynek  do dalszych badań tego ważnego z punktu ekonomicznego i społecznego problemu. To też przejrzyste w wywodzie, wzbogacane danymi statystycznymi źródło wiedzy dla wszystkich zainteresowanych. Publikacja Ubóstwo w Polsce i na świecie oraz inne wydawnictwie odnoszące się do tej tematyki dostępne są w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

99. rocznica urodzin prof. Jana Kantego Steczkowskiego

Jan Kanty Steczkowski żył w latach 1923–2016, był polskim ekonomistą i nauczycielem akademickim Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. W 1939 r. podjął naukę w legalnie działającej, znanej przed wojną, Szkole Rolniczej w Czernichowie, zdając tam tajnie małą maturę. W 1942 r. rozpoczął działalność konspiracyjną w szeregach Armii Krajowej i ukończył Szkołę Podchorążych, otrzymując stopień wojskowy kaprala podchorążego. Następnie został przerzucony do Warszawy, a potem na Podlasie, gdzie walczył w oddziale partyzanckim radzyńskiego obwodu AK. W lipcu 1944 r. jego oddział został rozproszony, a on został aresztowany i osadzony w obozie na Majdanku. Uciekł z niewoli, ale dopiero w styczniu 1945 r. dotarł do domu rodzinnego w Krakowie. Za przynależność do Armii Krajowej, w sierpniu 1945 r. został aresztowany i skazany na dwa lata więzienia. Po wyjściu z niego podjął studia na kierunku ogólnohandlowym w ówczesnej prywatnej Akademii Handlowej w Krakowie, kończąc ją w 1950 r. Prywatna Akademia Handlowa została upaństwowiona i przekształcona w Wyższą Szkołę Ekonomiczną, a obowiązki dyrektora administracyjnego powierzono Janowi Steczkowskiemu. Pracując zawodowo podjął on w 1953 r. studia na Wydziale Rolnym Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie, kończąc je uzyskanym w 1957 r. dyplomem inżyniera rolnictwa. Równolegle w latach 1955–1957 ukończył na WSE studia II stopnia, otrzymując tytuł magistra ekonomii. Jeszcze jako student, w 1956 r. został przyjęty na asystenturę w Katedrze Statystyki WSE, kierowanej przez Jerzego Fiericha. W 1963 r. uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych na podstawie pracy doktorskiej Zasady i metody rejonizacji produkcji rolniczej. Opublikowana w 1966 r. była w tamtych czasach jedną z najważniejszych prac z taksonomii i jej zastosowań w badaniach ekonomiczno-rolniczych. Habilitację uzyskał w 1971 r. w Wyższej Szkole Ekonomicznej we Wrocławiu, na podstawie pracy Statystyczna procedura określania struktury zbiorowości. Tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego nauk ekonomicznych otrzymał w 1980 r., a tytuł profesora zwyczajnego uzyskał w 1989 r. W okresie lat 1972–1975 pełnił funkcję kierownika Międzywydziałowego Studium Doktoranckiego WSE. W latach 1978–1981 był prorektorem ds. nauki Akademii Ekonomicznej w Krakowie. W 1978 r. utworzył Zakład Statystycznych Metod Kontroli Jakości w Instytucie Metod Rachunku Ekonomicznego i kierował nim do 1994 r. Profesor Jan Steczkowski działał także na forum komisji rektorskich i senackich oraz rozwijał działalność wydawniczą Uczelni. Był członkiem Komitetu Ekonomiki Rolnictwa PAN w Warszawie, Zespołu Zastosowań Metod Ekonometrycznych w Rolnictwie, Rady Naukowej Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN, Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN w Warszawie, Rady Naukowej Instytutu Rolnictwa i Leśnictwa Krajów Tropikalnych na Wydziale Leśnym Akademii Rolniczej w Krakowie, Komisji Nauk Ekonomicznych PAN Oddział w Krakowie, a w jej ramach członkiem Komitetu Redakcyjnego Folia Oeconomica Cracoviensia. Profesor Jan Steczkowski przywiązywał wielką wagę do dydaktyki. Wykładał rachunek prawdopodobieństwa i statystykę matematyczną, metodę reprezentacyjną, statystyczne metody sterowania jakością, a także statystyczne metody odbiorczych badań jakości. Przez wiele lat prowadził na Uniwersytecie Jagiellońskim wykłady ze statystyki dla studentów etnografii i socjologii. Można wyróżnić pięć obszarów tematycznych zainteresowań naukowych Profesora: metody taksonomiczne i ich zastosowanie w badaniach ekonomiczno-rolniczych, statystyczne metody kontroli jakości, dochodzenie do empirycznych rozkładów liczebności mających postać szeregów rozdzielczych poprzez zastosowanie odmiennej od tradycyjnej procedury grupowania danych statystycznych oraz opisu uzyskanych rozkładów przy pomocy miar koncentracji i asymetrii, analizy cech jakościowych, nieparametryczne i przybliżone procedury analizy wariancji oraz badania z zakresu teorii i zastosowań metody reprezentacyjnej w analizach społeczno-ekonomicznych. Profesor to autor licznych opracowań książkowych, monografii i artykułów w czasopismach. Dorobek naukowy autorstwa Profesora Jana Steczkowskiego jest dostępny w Centralnej Bibliotece Statystycznej.

95. rocznica urodzin prof. Zbigniewa Czerwińskiego

Zbigniew Czerwiński żył w latach 1927-2010, był jednym z najwybitniejszych polskich ekonomistów XX w. W kręgu jego zainteresowań znajdowała się ekonomia matematyczna, teoria podejmowania decyzji, cybernetyka ekonomiczna, ekonometria i prognozowanie, pomiar zjawisk ekonomicznych, a także metodologia badań naukowych i wnioskowanie indukcyjne. W latach 1945–1949 studiował ekonomię na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego, a następnie w latach 1950–1952 logikę na Wydziale Filozoficzno-Historycznym. W 1957 r. Zbigniew Czerwiński na podstawie rozprawy Zagadnienie prawomocności indukcji w ujęciu probabilistycznym otrzymuje stopień naukowy doktora filozofii. W roku akademickim 1958/59 odbywa roczne studia specjalistyczne na Uniwersytecie Harvarda w USA. Stopień doktora habilitowanego nauk ekonomicznych zdobywa na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Warszawskiego w 1963 r., na podstawie pracy Problematyka planowania cen w ujęciu matematycznym. Zbigniew Czerwiński tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskuje w 1973 r., a zwyczajnego w 1977 r. Na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza pracuje w latach 1949–1961, początkowo w Katedrze Nauk Ekonomicznych, później w Katedrze Logiki i Metodologii Nauk. Od 1961 r. Profesor związany był z  Uniwersytetem Ekonomicznym (wcześniej Wyższą Szkołą Ekonomiczną i Akademią Ekonomiczną) w Poznaniu. Początkowo pracował w Katedrze Planowania, następnie w stworzonym przez siebie Zakładzie Ekonometrii, włączonym do Instytutu Cybernetyki Ekonomicznej, którym kierował nieprzerwanie od 1978 r. Profesor jest autorem 11 książek, ponad 100 artykułów naukowych oraz tłumaczeń wielu monografii i podręczników akademickich. W Polsce był prekursorem badań nad matematyczną teorią optymalizacji gospodarczej. W zakresie podstaw metodologicznych badań ekonometrycznych jego publikacje stanowią bogate źródło twórczych inspiracji naukowych. Równoległym kierunkiem zainteresowań prof. Zbigniewa Czerwińskiego były problemy wykorzystania aparatu formalnego matematyki dyskretnej oraz programowania matematycznego do modelowania i algorytmizacji złożonych zadań organizacyjnych. Posiadał umiejętność syntezy wszystkich nurtów badawczych oraz zastosowań metod statystyczno-matematycznych w ekonomii. Profesor wykładał na Uniwersytecie Poznańskim, w Akademii Ekonomicznej w Poznaniu i Katowicach, na Uniwersytecie w Lund, w Instytucie Inżynieryjno-Ekonomicznym w Charkowie, na Uniwersytecie w Glasgow, na Uniwersytecie w Aix-en-Provence, na Uniwersytecie w Tsukuba (Japonia) oraz na Uniwersytecie w Tizi-Ouzou (Algieria). Prowadził wykłady między innymi z ekonometrii, badań operacyjnych, matematycznych modeli wzrostu gospodarczego, statystyki matematycznej, logiki i metodologii nauk ekonomicznych.  Współpracował z czasopismami między innymi Studiami Logica, Ekonomistą, Ruchem Prawnym, Ekonomicznym i Socjologicznym oraz Przeglądem Statystycznym, którego w latach 1981-1993 był redaktorem naukowym. Profesor przez wiele lat był także członkiem Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych, Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN, Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk oraz Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. Praca naukowa i dydaktyczna były sensem jego życia. W nauce za cel nadrzędny bezwzględnie uznawał poszukiwanie prawdy. Wysoko cenił praktyczne znaczenie osiągnięć nauki. Istotą poznania naukowego, metodologią badań naukowych, znaczeniem postępu w nauce interesował się przez całe życie. Prace autorstwa prof. Zbigniewa Czerwińskiego są dostępne w Centralnej Bibliotece Statystycznej.

CALENDARIO ATLANTE DE AGOSTINI

CALENDARIO  ATLANTE  DE  AGOSTINI: 2022 118 anno/ Istituto Geografico De Agostini. -  Novara: Istituto Geografico De Agostini, 2021. – 1200 s., 52 tabl. : il. ; 16 cm. – sygnatura w zbiorach CBS 217 145

Calendario atlante de Agostini to coroczne opracowanie geograficzno-statystyczne wydawane przez Instytut Geograficzny De Agostini z Novary. Pierwszy rocznik został opublikowany w 1904 r. w charakterystycznej czerwonej oprawie i kieszonkowym formacie, z bogactwem przydatnych wiadomości z całego świata. Pełnił wówczas bardziej funkcję promocyjną. Zawierał informacje astronomiczne i geograficzne wraz atlasem autorstwa Achille Dardano, składającym się z 11 map oraz 57 flag głównych państw i liczył 64 strony. W edycji z 1908 r. stron było 90, dodano także indeks nazw geograficznych zawartych w tablicach, w 1912 r. wprowadzono podział administracyjny Włoch. Prof. Luigi Visintin, wybitny włoski geograf i kartograf, który był redaktorem Kalendarza od 1919 r. z najwyższą starannością aktualizował dane. Uczynił z publikacji rzetelną encyklopedię geograficzną. Liczne zmiany do Kalendarza wprowadził w tomie 21 z 1924 r. Liczba stron wzrosła do 230, rozszerzono dział geografii ogólnej oraz dodano dane ekonomiczne i aktualności z rolnictwa, przemysłu oraz handelu dla kontynentów  i kilku najważniejszych wówczas krajów. W 1925 r. opublikowano specjalne wydanie z okładką z herbem papieskim pod nazwą Atlas-Kalendarz Misji Katolickich. Przedstawiono wykaz misji z danymi statystycznymi w języku włoskim, francuskim, angielskim i niemieckim.  Znaczenie Calendario atlante De Agostini stało się jeszcze większe za sprawą tłumaczeń na kilka najbardziej popularnych języków świata (niemiecki, francuski, hiszpański, portugalski, ale też słoweński czy hebrajski). W 1999 r. podjęto dalsze kroki w rozwoju wydawnictwa i utworzono elektroniczną bazę danych, która usprawniła zbieranie i publikowanie informacji. Oprócz wydania drukowanego, od 2011 r. można również połączyć się z konkretną witryną internetową (kod dostępu znajduje się w każdym egzemplarzu książki). Edycja w języku polskim ukazała się w 2006 r. pod tytułem Świat i Polska 2007 : encyklopedia. Obecne wydanie z 2021 r. Calendario atlante De Agostini zawiera omówienia kontynentów i organizacji międzynarodowych, opis Włoch oraz tabelaryczne zestawienie wskaźników społeczno-ekonomicznych państw całego świata. W drugiej części Kalendarza scharakteryzowano poszczególne państwa i przy każdym z nich umieszczono podstawowe wskaźniki statystyczne, a kraje uszeregowano w porządku alfabetycznym. Całość wydawnictwa uzupełnia terminologia geograficzna, indeks oraz mapy wraz z flagami państw. Obecnie publikacja liczy ponad tysiąc stron, zawiera ponad milion danych statystycznych i ponad sto map geograficznych, a to wszystko w małej przystepnej formie w jednym tomie.

Prof. dr. Luigi Visintin wieloletni redaktor Calendario atlante De Agostini tak go opisał we wstępie do New Atlas for All w 1920 r.:  maleńka kieszonkowa książeczka, która drukowana jest corocznie w tysiącach egzemplarzy i która oprócz Atlasu geograficznego liczącego około 24 tabel zawiera szereg ciekawych wiadomości dla biznesmenów i każdego wykształconego człowieka, oferującego statystyki, które należą do najbardziej aktualnych i wiarygodnych, zaczerpnięte z najlepszych źródeł z rygorystyczną jednolitością. Nic z tych zamierzeń autora nie zostało zaprzepaszczone pomimo, że od pierwszego wydania upłynęlo już 118 lat. Przez tak długi okres edytorski Kalendarz nie stracił na swojej atrakcyjności, a współcześni redaktorzy kontynują stale i niezmiennie rzetelne naukowe podejście przy jego tworzeniu. Publikacja wyróżnia się na tle innych prac jakością i ilością treści w wygodnym formacie. Jest prawdziwym portretem geopolityki z bogactwem danych statystycznych rzadko spotykanych w literaturze przedmiotu w tak szerokim, a zarazem przystępnym i czytelnym ujęciu. Calendario atlante De Agostini w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej dostępny jest od 1949 r.

MÓWIĄ WIEKI

MÓWIĄ WIEKI : magazyn historyczny / [Ministerstwo Edukacji Narodowej]. -  Warszawa : Oficyna Wydaw. Mówią Wieki,  2022 -   . - ISSN 1230-4018. -  sygnatura w katalogu CBS : C. 217331

Czasopismo Mówią Wieki to popularnonaukowy miesięcznik historyczny z bardzo długą tradycję wydawniczą. Inicjatywa utworzenia pisma wyszła z grona warszawskich historyków w 1958 r. Tytuł periodyku został zaczerpnięty przez pierwszą redaktor naczelną prof. M. Bogucką, od cyklu przedwojennych podręczników dla szkół, ukazujących się pod wspólnym tytułem Mówią Wieki, autorstwa J. Balickiego i S. Maykowskiego. Za odpowiedni poziom merytoryczny magazynu odpowiada Rada Redakcyjna złożona z uznanych ekspertów. Z pismem współpracowało wielu wybitnych specjalistów poszczególnych dziedzin historii. między innymi: M. Bogucka, T. Manteuffel, A. Gieysztor, J. Holzer, A. Garlicki, S. Kieniewicz, A. Mączak, J. Tazbir, A. Paczkowski, B. Szacka, H. Samsonowicz, A. Zahorski., J. Strzelczyk. Obecnie funkcje redaktora naczelnego sprawuje M. Kopczyński. Specjalnością Mówią Wieki są numery monograficzne poświęcone dziejom i kulturze Polski oraz innych narodów, miast polskich czy historii wojskowości. Miesięcznik Mówią Wieki w polskim czasopiśmiennictwie historycznym zajmuje szczególną pozycję. Jest jednym z najstarszych pism popularyzujących historię, w oderwaniu od bieżącej polityki i taniej sensacji. Przemyślany dobór tematyki, forma opisu zjawisk i wydarzeń wskazuje na to, że celem periodyku jest nie tylko pogłębianie już ukształtowanych zainteresowań historycznych, ale także rozszerzenie kręgu czytelników poprzez ciekawą prezentację tematów, inspirujących do  dalszego, samodzielnego myślenia i  wyrabiania poglądów. Pomaga w tym niewątpliwie piękna szata graficzna i bogaty materiał ilustracyjny. Nie do przecenienia jest również fakt, że pozbawiona zbędnego dydaktyzmu może pełnić także rolę edukacyjną i patriotyczną. Ogromną zaletą magazynu jest jego tematyczna wszechstronność. Poznać możemy frapujące  arkana między innymi historii sztuki, archeologii, kultury materialnej, a do tego prześledzić w mniejszym lub większym zakresie wszystkie okresy chronologiczne.  W środku znajdziemy artykuły dotyczące wielkich epok historycznych: starożytności, średniowiecza, nowożytności i czasów nam bliższym – wiekowi XIX i dopiero co minionemu stuleciu w odniesieniu do dziejów Polski, ale także w kontekście powszechnym, międzynarodowym. Na przestrzeni lat poszczególne tytuły działów czasopisma ulegały zmianom. Obecnie podstawowy trzon każdego numeru stanowią studia historyczne zatytułowane: Telegraf Historyczny, Temat  Miesiąca, Czas Przeszły i Zaprzeszły oraz dział Wojenko, Wojenko przeznaczony dla wielbicieli militariów. Obok nich są: Historyczna Agencja Turystyczna, prezentująca miejscowości w Polsce i za granicą warte odwiedzenia przez miłośników historii oraz Filmowe Historie ukazujące się naprzemiennie z działem Komputer i Historia promujące filmy i płyty CD o tematyce historycznej. Bardzo istotnym elementem każdego wydania czasopisma są również recenzje i nowości wydawnicze. W 2022 r. ukazały się numery tematyczne między innymi o Powstaniu Styczniowym, bitwie pod Termopilami, o lekarstwach, używkach, truciznach, Ignacym Łukasiewiczu i energii. Opracowano również edycje specjalne m.in. Gospodarka wojenna w XX w  oraz dodatek edukacyjny przygotowany wspólnie z NBP: Ludzie i pieniądze: od pierwszej do drugiej wojny światowej. Przekaz historyczny czasopisma nie pozostawia czytelnika obojętnym i bezkrytycznym. Każdy numer to też kolejna fascynująca propozycja podróży w przeszłość przeznaczona dla każdego. Miesięcznik Mówią Wieki jest ważnym periodykiem na krajowym rynku wydawnictw historycznych, a dostępny jest w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

Z historycznej karty …

Pierwszy Powszechny Spis Ludności z dnia 30 września 1921 r.

Mija 101 lat od przeprowadzenia Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921 r. Tomy ze szczegółowymi wynikami spisu wraz ze Skorowidzem miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej są dostępne w formie papierowej w Centralnej Bibliotece Statystycznej oraz on-line.Podstawą prawną do przeprowadzenia spisu była Ustawa z 21 października 1919 r. o organizacji statystyki administracyjnej. Ustalono, że pierwszy spis ma być dokonany w ciągu roku 1920, kolejny 31 grudnia 1930 r. a następne co 10 lat. Pierwotny termin nie doszedł do skutku, ze względu na niestabilną sytuację Polski w tym okresie i dlatego też nowelizacja z dnia 13 maja 1921 r. zmieniła termin pierwszego spisu na dzień 30 września 1921 r. Spisem objęto cały obszar Rzeczypospolitej, ale ze względu na sytuację polityczną nie uwzględniono części Górnego Śląska i Wileńszczyzny.  Zakres tematyczny spisu był imponujący. Zbierano informacje o podstawowych cechach demograficznych, takich jak płeć, data i miejsce urodzenia, stan cywilny, narodowość, język ojczysty, wyznanie i wykształcenie. Ponadto pytania dotyczyły sytuacji zawodowej i mieszkaniowej, inwalidztwa, sieroctwa, zwierząt domowych oraz gospodarstw rolnych. Osobny formularz dotyczył zamieszkiwanych budynków.

Wyniki Pierwszego Powszechnego Spis Ludności zostały opublikowane w serii Statystyka Polski. Niesłychanie ważnym osiągnięciem było opracowanie i wydanie również szczegółowego skorowidza miejscowości tj. wsi, kolonii, osad, przysiółków. Przy tego typu miejscowościach zostały podane dane o ich charakterze, liczbie budynków z podziałem na mieszkalne i niemieszkalne, liczbę mieszkańców według płci, wyznania i narodowości. Wyniki opublikowano w 15 tomach Skorowidza miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.

Spis został poprzedzony kampanią informacyjną. Wydano między innymi ulotkę informacyjną i broszurę Pierwszy spis ludności. Główny Urząd Statystyczny organizował konferencje prasowe, spotkania informacyjne, przygotowywał materiały i artykuły prasowe. Zadbano o to by komisarzami spisowymi zostawały osoby cieszące się poważaniem, obdarzone zaufaniem i mające autorytet. Za dobrą akcję spisową przyznawano odznaki honorowe Za Ofiarną Pracę. Pierwszy Powszechny Spis Ludności oparty był na nowoczesnych zasadach, a skala przedsięwzięcia była ogromna. Zebrane dane do dziś są ważnym źródłem wiedzy.

114. rocznica urodzin dr Stanisława Róga

Stanisław Róg był pionierem statystyki przemysłu i planowania przemysłowego, żył w latach 1908–2000. Bezpośrednio po maturze w 1930 r. rozpoczął pracę w Wydziale Statystyki Przemysłu Głównego Urzędu Statystycznego. Była to praca polegająca na realizacji zamówień składanych do GUS i finansowanych przez Izby Przemysłowo-Handlowe, które przygotowywały informację dla Ministerstwa Przemysłu i Handlu. Następnie został zatrudniony w Biurze Spisów, które rozpoczęło przygotowania do Drugiego Powszechnego Spisu Ludności 1931 r. Pracę zawodową w GUS Stanisław Róg łączył z nauką w szkole wyższej. W 1933 r. ukończył Wydział Finansowo-Ekonomiczny Akademii Nauk Politycznych, a w 1938 r. Wydział Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W czasie wojny Stanisław Róg pracował w Urzędzie Statystycznym Generalnego Gubernatorstwa (Statistisches Amt für das Generalgouvemement). Okupacyjne władze niemieckie utworzyły ten urząd na wniosek Wydziału Reform Terytorialnych. W 1940 r. przeniesiono go do Krakowa i umieszczono w budynku Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego, a w okresie od listopada 1940 do marca 1941 r. przewieziono tam z Warszawy również Bibliotekę GUS. Stanisław Róg był zatrudniony w wydziale Statystyki Przemysłu jako kierownik zespołu opracowującego jednostkowe sprawozdania z zakładów przemysłowych. Współpracował w Krakowie z organizacjami podziemnymi i chronił polskie zbiory materiałów statystycznych. W drugiej połowie 1944 i w pierwszych miesiącach 1945 r. pracował w Biurze Poszukiwania Osób Zaginionych. Już od początku 1945 r. uczestniczył w uruchamianiu GUS, najpierw w przewożeniu dobytku GUS z Krakowa do Warszawy, a następnie w organizacji samego urzędu. Pełnił funkcję dyrektora Wydziału Statystyki Przemysłu, a w lipcu brał udział w przeprowadzeniu ogólnopolskiego spisu zakładów przemysłowych. Od 1948 r. Stanisław Róg został powołany na dyrektora Departamentu Planowania Przemysłu w Centralnym Urzędzie Planowania, a następnie w 1955 r. został dyrektorem Departamentu Koordynacji Zbiorczych Planów Gospodarczych. Od 1958 r. pełnił funkcję Wiceprezesa GUS ds. Statystyki Przemysłu, Zaopatrzenia i Rozwoju Techniki Obliczeniowej. W 1966 r. doktoryzował się w Szkole Głównej Planowania i Statystki (obecnie SGH) na podstawie rozprawy pt. Metody statystyczne badania i analizy środków trwałych, której promotorem był prof. dr hab. Kazimierz Romaniuk. W 1968 r. wspólnie z Państwowym Wydawnictwem Ekonomicznym zainicjował wydawanie serii Statystyka w praktyce. W latach 1974-1999 pełnił funkcję redaktora naczelnego Wiadomości Statystycznych, a następnie przewodniczącego Rady Programowej tego miesięcznika. Dorobek autorski Stanisława Róga obejmuje ponad 80 publikacji, opracowań i analiz. Zdecydowana większość z nich dotyczy statystyki przemysłu oraz metodologii i organizacji badań. Stanisław Róg prowadził również szeroką działalność popularyzatorską i dydaktyczną. W latach 1930–1939 był nauczycielem na kursach statystycznych, tę działalność kontynuował również po wojnie. Od 1949 r. był wykładowcą w Akademii Nauk Politycznych. W latach 1949–1955 prowadził kursy ekonomiki przemysłu w ramach Stowarzyszenia Wychowanków Szkoły Głównej Handlowej. Do największych osiągnięć doktora Róga należy zaliczyć zorganizowanie w 1960 roku, po raz pierwszy w Polsce, inwentaryzacji środków trwałych, zorganizowanie corocznej sprawozdawczości o stanie i ruchu środków trwałych, opracowanie spisów kadrowych, a także zainaugurowanie prac nad utworzeniem zintegrowanej bazy pojęciowej i klasyfikacyjnej systemu statystyki państwowej. Prace autorstwa dra Stanisława Róga dostępne są w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

106. rocznica urodzin prof. Kazimierza Zająca

Kazimierz Zając to ekonomista i statystyk, profesor nauk ekonomicznych, żył w latach 1916–2012. Po maturze odbył roczną służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy w Kielcach. W 1938 r. rozpoczął studia wyższe w Akademii Handlowej w Krakowie. W czasie II wojny światowej przebywał w Krośnie, pracował w Miejskiej Publicznej Szkole Handlowej, równolegle prowadził tajne nauczanie i uczestniczył w pracach Polskiego Czerwonego Krzyża, organizując pomoc na rzecz oficerów i żołnierzy polskich przebywających w obozach jenieckich. Studiował w Akademii Handlowej w Krakowie na kierunku konsularnym w latach 1938/39 i 1945/46. Już w czasach studenckich zainteresował się badaniami statystycznymi, a jego praca magisterska nosiła tytuł Ruch płac nominalnych i realnych robotników przemysłu naftowego w Krośnie w latach 1927–1945. W trakcie studiów podjął pracę w charakterze asystenta w Katedrze Ekonomii. Po ukończeniu studiów magisterskich podjął studia doktoranckie w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, uczestnicząc w seminarium doktorskim z ekonomii u prof. Edwarda Lipińskiego. W latach 1954–1961 pracował na stanowisku zastępcy profesora Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Krakowie. Po październiku 1956 r. nastąpił powrót do prowadzenia badań statystycznych. W 1958 r. otrzymał stopień doktora nauk ekonomicznych na podstawie pracy Analiza płac roboczych w przemyśle na podstawie badań statystycznych. Promotorem pracy był prof. dr inż. Jerzy Fierich. W 1965 r. został kierownikiem Katedry Statystyki, którą kierował aż do przejścia w 1986 r. na emeryturę. Tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1971 r., tytuł naukowy profesora zwyczajnego w roku 1976. Niewątpliwie Kazimierz Zając  był pionierem badań statystyczno-ekonometrycznych dochodów i wydatków ludności oraz płac w Polsce po okresie stalinowskim, był jednym z twórców mikrodemograficznych badań historycznych i autorytetem z zakresu demografii historycznej. W kręgu jego zainteresowań było także rozwijanie metodologii i zastosowań procedur taksonomicznych oraz statystycznych metod kontroli jakości. Profesor Kazimierz Zając wniósł także wkład w kształcenie kadr naukowych w Akademii Ekonomicznej w Krakowie oraz statystyków i ekonometryków na innych uczelniach. W trakcie swojej długoletniej pracy w AE pełnił wiele funkcji. Był prodziekanem Wydziału Towaroznawstwa, Wydziału Produkcji i Obrotu Towarowego oraz dziekanem Wydziału Ekonomiki Obrotu. Od 1965 r. pełnił funkcję kierownika Katedry Statystyki (później Zakładu), przyczyniając się do jej naukowego rozwoju. Był też długoletnim wykładowcą Uniwersytetu Jagiellońskiego na kierunku socjologia i psychologia, a także wykładowcą statystyki w Papieskiej Akademii Teologicznej. Kazimierz Zając swoją wieloletnią pracą oddziaływał na rozwój teorii i praktyki badań statystycznych w Polsce. Brał czynny udział w pracach Sekcji Demografii Historycznej Komitetu Nauk Demograficznych PAN, Sekcji Statystyki Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN, Komisji Nauk Ekonomicznych PAN Oddział w Krakowie, Komisji Statystyczno-Demograficznej PAN Oddział w Krakowie oraz Oddziału Polskiego Towarzystwa Statystycznego w Krakowie. Zasiadał w radach redakcyjnych i radach programowych czasopism naukowych : Przeszłość Demograficzna Polski, Studia Demograficzne, Przegląd Statystyczny i Wiadomości Statystyczne. Profesor Kazimierz Zając w latach 1965–1995 był członkiem Rady Naukowej Głównego Urzędu Statystycznego, przyczyniając się do wytyczania kierunków badań statystycznych oraz rozwoju metodologii i praktyki statystyki publicznej w Polsce. Zostawił po sobie bogatą spuściznę w postaci wielu  cennych opracowań książkowych, artykułów, skryptów i podręczników do statystyki.Znamienity dorobek naukowy prof. Kazimierza Zająca jest dostępny w Centralnej Bibliotece Statystycznej.   

13 września Dzień Programisty

PROGRAMISTA : magazyn programistów i liderów zespołów IT / red. naczelny Anna Adamczyk. -  Warszawa : Anna Adamczyk, 2012 - . - ISSN 2084-9400. - sygnatura w katalogu CBS : C. 215955

13 września obchodzimy Dzień Programisty. W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej znajduje się szereg publikacji na temat komputerów, Internetu i szeroko rozumianej informatyki. Jest wśród nich dwumiesięcznik Programista.

Programista ukazuje się od 2012 roku. Pierwszy numer udostępniono w marcu tylko w wersji elektronicznej, kolejne wydania są publikowane też w formie papierowej. Jest to czasopismo popularno-naukowe skierowane do specjalistów w dziedzinie programowania oraz szeroko pojętej grupy osób związanej z branżą IT. Dostarcza profesjonalnych i ciekawych materiałów dzięki, którym odbiorcy mogą poszerzyć swoja wiedzę oraz dowiedzieć się o nowych rozwiązaniach. Znajdziemy artykuły, które omawiają zagadnienia programowania systemowego i urządzeń mobilnych, ale także wiele praktycznych koncepcji dla początkujących programistów. Programista stawia na nowości w branży IT, ale też publikuje informacje o starszych rozwiązaniach. Artykuły pisane są przez naukowców i  specjalistów. Materiały publikowane w czasopiśmie podzielone są na kilka kategorii. Główne z nich to Biblioteka i narzędzia, Języki programowania, Programowanie aplikacji webowych, Bezpieczeństwo, Z archiwum CVE, Planeta IT i Blockchain. Nieregularnie ukazują się artykuły w działach : Programowanie systemowe, Algorytmika, Przetwarzanie równoległe i rozproszone, Prawo oraz Klub Dobrej Książki, gdzie dostępne są recenzje książek z bieżącego rynku wydawniczego, dotyczące poruszanych przez czasopismo tematów. Na uwagę zasługuje, obok rzeczowych artykułów dla programistów, dział Planeta IT, przeznaczony dla wszystkich niezwiązanych z branżą komputerową. W bardzo ciekawy i źródłowy sposób prezentowane są informacje o historii przyrządów liczących np. suwaku logarytmicznym, który został wynaleziony w 1632 r. przez Williama Oughtreda czy początkach druku w 3D. Forma czasopisma jest bardzo przystępna, przejrzysta i elegancka. Redakcja periodyku stworzyła tez odpowiednik przeznaczony dla dzieci i młodzieży pt. Programista Junior, który pomaga w praktyczny sposób rozwijać im pasje związane z nowymi technologiami, nauką programowania, robotyką i informatyką. Z numerów Programisty można skorzystać w Czytelni Centralnej Biblioteki Statystycznej. Mamy w naszych zbiorach zeszyty od 4/2000 do 4/2022. Zapraszamy serdecznie.

SDG PULSE 2021

SDG PULSE 2021/ United Nations Conference on Trade and Development. - Geneva : United Nations, 2022. -  269 s. : il. ; 27 cm. -  sygnatura w zbiorach CBS : 217 047 

W 2015 r. Organizacja Narodów Zjednoczonych uruchomiła Agendę 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju i przyjęła dla jej zobrazowania globalne ramy mierników. Obejmują one 232 wskaźniki statystyczne przeznaczone do pomiaru 17 celów i odpowiadających im 169 zadań. Cele Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goals - SDG) są zestawem działań zmierzających do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju w jego trzech wymiarach : gospodarczym, społecznym i środowiskowym, w zrównoważony i zintegrowany sposób.

SDG Pulse 2021 to trzecia edycja raportu Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD). Aktualizuje ona zebrane wskaźniki oraz analizuje je, zapewniając szerszy kontekst tych złożonych zagadnień. Niniejszy raport przedstawia również niektóre studia przypadków z programu rozwoju potencjału UNCTAD z perspektywy statystycznej, pomagając poprawić reakcję i odpowiedzialność państw członkowskich. Co roku podkreślona jest inna kwestia tematyczna. Tegoroczny temat przewodni raportu dotyczy oddalenia jako wyzwania dla zrównoważonego rozwoju oraz sposobów łagodzenia odległości geograficznej. Opracowanie podzielono na trzy główne tematy: multilateralizm na rzecz rozwoju i handlu, wzrost produkcyjny oraz przekształcenia strukturalne. Omówione zostały aktualne trendy w handlu międzynarodowym, inwestycje, ICT na rzecz rozwoju i opcji obsługi interfejsu, infrastruktura transportowa oraz przemysł, wysoka wartość dodana i zrównoważony rozwój. Publikacja zawiera aktualne informacje na temat ewolucji wybranych, oficjalnych wskaźników SDG oraz uzupełniających danych i statystyk, podkreślając tym samym postęp w opracowywaniu nowych koncepcji i metodologii dla wskaźników. SDG Pulse 2021 pokazuje w bardzo konkretny sposób, w jaki sposób UNCTAD przyczynia się funkcjonowania Agendy 2030. Tegoroczny raport omawia także wielu skutków COVID-19, prezentowanych z perspektywy statystycznej. Prezentowane są w szczególności wyzwania koncepcyjne i organizacyjne, przed którymi stoją krajowe urzędy statystyczne na całym świecie, a także niektóre implikacje dla globalnej statystyki publicznej. Edycja ta dostarcza cennych informacji wszystkim zainteresowanym tematem, w szczególności przedstawicielom władz rządzących, akademickich i biznesowych.

130. rocznica urodzin prof. Rajmunda Buławskiego

Rajmund Buławski  był nauczycielem akademickim Uniwersytetu Poznańskiego, wybitnym statystykiem oraz Generalnym Komisarzem Spisowym Drugiego Powszechnego Spisu Ludności z 1931 r., żył w latach 1892-1947. W latach 1912–1916 studiował w Lipsku, Berlinie i Getyndze. W 1918 r. uzyskał stopień doktora praw, a habilitował się ze statystyki na Uniwersytecie Poznańskim w 1945 r. Pracę zawodową rozpoczął w 1916 r. w Banku Ludowym w Wieleniu. Później pracował kolejno w Referacie Statystycznym Landratury w Złoczowie i Urzędzie Statystycznym b. Dzielnicy Pruskiej w Poznaniu. Następnie podjął pracę w Głównym Urzędzie Statystycznym w Warszawie, gdzie od 1922 r. został naczelnikiem Wydziału Spisu Ludności, a w 1931 r. objął kierownictwo Biura Powszechnych Spisów i pełnił funkcję Generalnego Komisarza Spisowego. W 1933 r. przeniósł się do Katowic i tam zorganizował Śląskie Biuro Statystyczne. Od 1937 r. był zastępcą dyrektora Wyższego Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach, gdzie od 1938 r. pełnił równocześnie obowiązki dziekana Wydziału Administracji Publicznej. W tej uczelni prowadził także od 1937 r. wykłady ze statystyki. Wystąpił też z projektem wyodrębnienia Sekcji Statystyki z Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków Polskich i utworzenia Polskiego Towarzystwa Statystycznego. Towarzystwo to rozpoczęło działalność w 1937 r. w Warszawie i kilku większych miastach. Po wybuchu II wojny światowej przeniósł się do Krakowa, gdzie aż do końca wojny pracował w Miejskim Urzędzie Statystycznym. W czerwcu 1945 r. zajął się organizacją krakowskiego Biura Studiów Osadniczo-Przesiedleńczych. Wykładał także w Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Krakowie. W 1921 r. wraz ze Stefanem Koźlikowskim redagował w Poznaniu Wiadomości Statystyczne z zakresu statystyki gospodarczej b. Dzielnicy Pruskiej, a po przeniesieniu się do GUS w Warszawie zajmował się organizacją i opracowaniem wyników spisów ludności z 1921 i 1931 roku. Pod jego redakcją GUS wydał 15 tomowy Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyniki spisu ludności 1921 r. dla poszczególnych województw w zakresie statystyki mieszkań, ludności i stosunków zawodowych. Opublikował także szereg prac naukowych odnoszących się głównie do statystyki zawodowej, społecznej i narodowościowej. W 1931 r. prof. Buławski jako Generalny Komisarz Spisowy przeprowadził drugi Powszechny Spis Ludności i w oparciu o metodologię i wyniki tego spisu opublikował kilka znaczących opracowań. W latach 1934–1939 redagował miesięcznik Śląskie Wiadomości Statystyczne. W Krakowie w ramach prac Biura Studiów Osadniczo-Przesiedleńczych organizował sesje Rady Naukowej dla Zagadnień Ziem Odzyskanych. W kręgu zainteresowań Rajmunda Buławskiego była problematyka statystyki ludnościowej i rolniczej oraz zagadnienia teorii i metodyki badań społecznych.  Prace prof. Buławskiego dostępne są w zbiorach Centralnej Bibliotece Statystycznej w formie papierowej, a także on-line w Bibliotece Cyfrowej CBS.

SPRAWY MIĘDZYNARODOWE

SPRAWY MIĘDZYNARODOWE / Polski Instytut Spraw Międzynarodowych ; red. naczelny Paweł Kowal. -  Warszawa : PISM, 1948. - ISSN 0038-853X . -   sygnatura w katalogu CBS : C. 9191

Czasopismo naukowe „Sprawy Międzynarodowe” (International Affairs) poświęcone jest teorii i praktyce polityki zagranicznej oraz problematyce stosunków międzynarodowych. Kwartalnik po raz pierwszy opublikowano w 1948 r. Długoletnia tradycja wydawnicza sprawia, że jest to dobre miejsce do prowadzenia debaty i prezentacji postrzegania zagadnień zagranicznych w różnych kontekstach. W czasopiśmie publikowane są artykuły na temat polityki zagranicznej różnych krajów, bezpieczeństwa międzynarodowego, integracji europejskiej, rozwoju regionalnego, transformacji ustrojowej w Europie Środkowo-Wschodniej i Wschodniej, państw Azji i Afryki oraz organizacji międzynarodowych. W periodyku można także znaleźć akty dyplomatyczne i recenzje książek. Prezentowane są pogłębione poglądy teoretyków, ale również specjalistów w dziedzinie współczesnych stosunków międzynarodowych. To pole do rozmów dla prawników, socjologów i historyków, ponieważ cechą charakterystyczną współczesnych stosunków międzynarodowych jest między innymi wzajemne oddziaływanie wydarzeń politycznych, gospodarczych i społecznych. Na łamach czasopisma omawiane są relacje Polski z krajami poradzieckimi, jak również polityka Unii Europejskiej wobec Europy Wschodniej i Partnerstwa Wschodniego. Autorzy artykułów zajmują się między innymi polityką zagraniczną i wewnętrzną Rosji, Ukrainy czy Białorusi. Uwaga analityków skupia się na kwestiach mających istotny wpływ na bezpieczeństwo energetyczne Unii Europejskiej i Polski, działaniach głównych dostawców i państw tranzytowych w handlu nośnikami energii. Równie istotnymi dla badaczy są zagadnienia znaczenia geopolitycznego Europy Środkowej, jej miejsce w polityce Chin, Rosji czy Stanów Zjednoczonych oraz polityki bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej, we wszystkich jej wymiarach (NATO, UE i innych organizacjach międzynarodowych). Analizowana jest polityka klimatyczna UE, bezpieczeństwo surowcowe, a także stosunki z Bliskim Wschodem i Afryką Północną oraz konflikty transgraniczne, które są wyzwaniem dla zachowania równowagi wewnętrznej i regionalnej. W każdym numerze czasopisma omawiane są także nowości książkowe związane z poruszaną tematyką. Czasopismo indeksowane jest w bazach CEEOL oraz BazEkon i otwiera swoje łamy dla wszystkich zainteresowanych. Obecnie czasopismo wydawane jest przez Instytut Spraw Politycznych PAN we współpracy z Polskim Instytutem Spraw Międzynarodowych. W Słowie od redakcji, w pierwszym numerze czasopisma z 1948 r. napisano : Sprawy Międzynarodowe służyć mają tym zasadniczym celom, jakim służyć ma całość pracy Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych : naukowemu, obiektywnemu badania współczesnych stosunków politycznych, społecznych i gospodarczych w świecie, przemian zachodzących w tych stosunkach i w układzie sił międzynarodowych. Ta idea przyświeca twórcom niezmiennie do dziś i stanowi o niekwestionowanej naukowej wartości czasopisma, które utrzymało się na rynku wydawniczym przez ponad 70 lat.

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej dostępny jest cały zasób „Spraw Międzynarodowych” z lat 1948-2021.

116. rocznica urodzin prof. Stanisława Waszaka

 Duszą statystyki jest porównanie.                                      

Profesor Stanisław Waszak był statystykiem, demografem i wybitnym specjalistą w zakresie wielowariantowych, długofalowych prognoz ludnościowych. Żył w latach 1906-1974. W 1927 r. podjął na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego studia, które ukończył w roku 1932. Doktoryzował się w 1945 r., a promotorem jego rozprawy był prof. Marcin Nadobnik. Tytuł profesora nadzwyczajnego otrzymał w 1955 r., a profesorem zwyczajnym został w 1969 r. Działalność zawodową Stanisław Waszak rozpoczął jeszcze w czasie studiów (w 1931) jako asystent w Katedrze Statystyki na Uniwersytecie Poznańskim, gdzie pracował do wybuchu II wojny światowej. Jednocześnie był pracownikiem Urzędu Statystycznego Miasta Poznania. Po wybuchu wojny został wysiedlony do Generalnego Gubernatorstwa, do Poznania wrócił w 1945 r. W prace statystyczne włączył się ponownie w połowie 1946 r., gdy został naczelnikiem Miejskiego Biura Statystycznego w Poznaniu. W 1950 r. profesor współtworzył Katedrę Statystyki w Wyższej Szkole Ekonomicznej (obecnie jest to Uniwersytet Ekonomiczny) w Poznaniu. W roku akademickim 1951/52 Stanisław Waszak został dziekanem Wydziału Finansów Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Poznaniu, a w latach 1956–1959 był w niej prorektorem do spraw nauki. Jego starania sprawiły między innymi, że statystyka (ze specjalnościami statystyka przemysłu i statystyka handlu) stała się nowym kierunkiem studiów w tej uczelni. W latach 1946–1949 w Ministerstwie Spraw Zagranicznych był rzeczoznawcą w zakresie zagadnień ludnościowych. Pełnił funkcję komisarza spisowego w czasie spisu sumarycznego w roku 1946, a także podczas Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań w 1950 r. W późniejszym okresie, jako ceniony statystyk współpracował z Głównym Urzędem Statystycznym w Warszawie, Instytutem Zachodnim w Poznaniu oraz władzami regionalnymi Bydgoszczy, Katowic, Poznania, Szczecina i Zielonej Góry. Był członkiem Rady Naukowo-Ekonomicznej przy Prezydium WRN w Poznaniu i Bydgoszczy, Polskiego Towarzystwa Statystycznego oraz Poznańskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Należał do Komitetu Nauk Demograficznych PAN. W latach 1946-1950 był redaktorem Wiadomości Statystycznych Miasta Poznania, a także należał do rady redakcyjnej Przeglądu Statystycznego. Stanisław Waszak wydał kilkadziesiąt publikacji o szerokim zakresie tematycznym. Obejmują one różne dziedziny: technikę statystyczną, której profesor przypisywał szczególne znaczenie w procesie badania statystycznego, demografię współczesną z prognozami, demografię historyczną w połączeniu ze studiami źródłoznawczymi, a także statystykę miejską. Ważne miejsce w dorobku profesora Waszaka zajmują studia nad rozwojem ludnościowym Niemiec od połowy XIX w., a zwłaszcza w okresie I i II wojny światowej. Były one ściśle związane z badaniami nad skutkami demograficznymi na ziemiach polskich. Liczne opracowania Stanisław Waszak poświęcił Poznaniowi i Wielkopolsce. Najczęściej były one publikowane w Kronice Miasta Poznania. Obok statystyki wielką pasją profesora była literatura piękna, a zwłaszcza twórczość Jana Kasprowicza, której był znawcą, wielbicielem i propagatorem oraz krajoznawstwo. Profesor należał do grona założycieli Towarzystwa Literackiego im. Jana Kasprowicza w Poznaniu oraz Stowarzyszenia Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza w Zakopanem. Był też sprawnym organizatorem nauki i utalentowanym nauczycielem. Rozwinął poznański ośrodek myśli i praktyki statystycznej oraz wykształcił wielu studentów i pracowników naukowych.

Wiele prac z bogatego dorobku prof. Stanisława Waszaka można znaleźć w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.


116. rocznica urodzin prof. Maksymiliana Józefa Ziomka

Maksymilian Józef Ziomek był cenionym badaczem w zakresie statystyki i demografii, ale przede wszystkim profesorem statystyki w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach i Sopocie. Żył w latach 1906-1966. Studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego ukończył w 1929 roku, a w 1930 uzyskał stopień doktora praw na podstawie rozprawy Statystyczne studia nad polskim wychodźstwem czasowym do Niemiec. Był członkiem Komisji Statystycznej Zarządu Miejskiego w Krakowie, a w czasie Powszechnego Spisu Ludności 1931 r. pełnił funkcję komisarza spisowego dla tego miasta. W tym okresie prowadził także wykłady w Szkole Ekonomiczno-Handlowej oraz w Instytucie Administracji Gospodarczej w Krakowie. Po zakończeniu wojny w 1945 r. Maksymilian Józef Ziomek osiadł w  Katowicach, gdzie organizował szereg urzędów i instytucji na Górnym Śląsku, między innymi Katedrę Statystyki w Wyższym Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych w Katowicach (obecnie Uniwersytet Ekonomiczny). W 1950 r. był organizatorem Katedry Planowania Gospodarki Narodowej w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach. W 1958 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1965 r. tytuł profesora zwyczajnego. W 1961 r. przeniósł się do Sopotu, gdzie w tamtejszej Wyższej Szkole Ekonomicznej objął kierownictwo Katedry Statystyki. Obok pracy zawodowej prof. Ziomek prowadził działalność społeczną, m.in. w Katowickim Oddziale Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Radzie Naukowej Śląskiego Instytutu Naukowego w Katowicach, w Oddziale Morskim PTE i Gdańskim Towarzystwie Naukowym. Interesował się badaniami prowadzonymi w Głównym Urzędzie Statystycznym, był członkiem Naukowej Rady Statystycznej w GUS, należał do grona autorów związanych z czasopismem Wiadomości Statystyczne. Specjalizował się w statystyce i demografii, publikując ponad 100 opracowań, w tym monografie,  rozprawy i artykuły. Oprócz przedsięwzięć  naukowo-badawczych i społecznych, prowadził działalność dydaktyczną. Profesor Maksymilian Józef Ziomek wykształcił liczne grono absolwentów, przyszłych demografów i statystyków, na uczelniach w Krakowie, Katowicach i Sopocie. Liczne prace autorstwa profesora Maksymiliana Józefa Ziomka znajdują się w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej, część z nich jest dostępna on-line poprzez Bibliotekę Cyfrową CBS.

EUROPEAN DRUG REPORT

EUROPEAN DRUG REPORT : trends and development / European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction. - Luxembourg : Publications Office of the European Union, 2021. – il. ; 30 cm. – sygnatura w zbiorach CBS : 210 822

Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA) opublikowało 9 czerwca 2021 r. kolejny European Drug Report : trends and development (Europejski raport narkotykowy : trendy i rozwój). Przedstawia on najnowszą analizę sytuacji narkotykowej w Europie. Omawia nielegalne używanie narkotyków, ich szkodliwość, podaż oraz politykę antynarkotykową i reakcje na nią. Wraz z internetowym Biuletynem Statystycznym i 29 krajowymi raportami narkotykowymi (UE 27, Turcja i Norwegia) tworzy pełen pakiet informacji. Raport oferuje nowe spojrzenie na problem narkotykowy z jego konsekwencjami dla zdrowia i bezpieczeństwa, na tyle niebezpiecznego w skutkach, że rynek narkotykowy jest odporny na zakłócenia wywołane przez COVID-19. Produkcja i handel narkotykami szybko dostosowały się do ograniczeń związanych z pandemią i niewiele jest dowodów na jakiekolwiek poważne zakłócenia w dostawach. Przemytnicy narkotyków dostosowali się do ograniczeń w podróżowaniu i zamykania granic, w większym stopniu polegając na przemycie za pośrednictwem kontenerów intermodalnych i handlowych łańcuchów dostaw, a mniej na korzystaniu z usług ludzkich kurierów. Raport narkotykowy 2021 ma na celu nie tylko wspieranie większej współpracy międzynarodowej w celu przeciwdziałania wpływowi światowego problemu narkotykowego na zdrowie, zarządzanie i bezpieczeństwo, ale także na pomoc państwa w przewidywaniu i rozwiązywaniu problemów, które mogą pojawić się w najbliższej przyszłości. Niniejszy raport zawiera ogólny przegląd długoterminowych trendów i zmian związanych z narkotykami na poziomie europejskim, jednocześnie skupiając się na pojawiających się problemach w poszczególnych krajach. Taka perspektywa jest cenna, ponieważ pozwala na zrozumienie różnych doświadczeń krajowych w szerszym kontekście europejskim. Raport European Drug Report : trends and development podzielony jest na kilkanaście rozdziałów :

1. Pandemia COVID-19 i sytuacja narkotykowa

2. Najnowsze dane dotyczące sytuacji narkotykowej w Europie

3. Konopie indyjskie

4. Kokoina

5. Amfetamina

6. Metamfetamina

7. MDMA

8. Nowe substancje psychoaktywne

9. LSD, DMT, grzyby, ketamina i GHB

10. Heroina i inne opioidy

11. Produkcja i prekursory narkotyków

12. Przestępstwa związane z prawem narkotykowym

13. Zażywanie narkotyków drogą iniekcji

14. Choroby zakaźne związane z lekami

15. Zgony spowodowane narkotykami

Opracowanie to jest niezbędną informacją dla decydentów, badaczy i specjalistów zajmujących się narkotykami, a także dla wszystkich zainteresowanych. W Centralnej Bibliotece Statystycznej dostępne są raporty od 2014 r.

JAPAN STATISTICAL YEARBOOK 2022

JAPAN STATISTICAL YEARBOOK  2022 / Statistics Bureau. Ministry of Internal Affairs and Communications. - Tokyo : Statistics Bureau, Ministry of Internal Affairs and Communications., 2020. -  XXX, 750 s. ; 27 cm.  – sygnatura w zbiorach CBS : 217 155

STATISTICAL HANDBOOK OF JAPAN 2021 / Statistics Bureau. Ministry of Internal Affairs and Communications. - Tokyo : Statistics Bureau, Ministry of Internal Affairs and Communications., 2021. - [14], 197 s. : il. ; 21 cm   – sygnatura w zbiorach CBS : 217 108

Japan Statistical Yearbook (Rocznik statystyczny Japonii) to kompleksowe i usystematyzowane kompendium statystyczne. Opracowanie obejmuje wiele dziedzin, między innymi klimat, ludność, wskaźniki gospodarcze, społeczne i kulturalne oraz dane w przekroju międzynarodowym. Publikacja wydawana jest corocznie od 1882 r. Obecne wydanie zawiera statystyki, które zostały udostępnione do 30 czerwca 2021 r. Dane do rocznika udostępniane są przez organizacje rządowe i prywatne. Na początku każdego rozdziału przedstawiony jest ogólny opis zawartości publikowanej części, cel i przedmiot badań oraz definicje podstawowych pojęć użytych w tekście. W przypisach do poszczególnych tabel przedstawiono źródła statystyk. Rocznik wydany jest w języku japońskim z równoczesnym tłumaczeniem na język angielski. Na końcu opracowania umieszczono indeks przedmiotowy, a poszczególne pozycje skojarzane są z numerem tabeli. Japan Statistical Yearbook 2021 podzielony jest na 6 głównych rozdziałów i 30 podrozdziałów.

I. Geografia i ludność

1. Ziemia i klimat

2. Ludność i gospodarstwa domowe

II. Działalność makroekonomiczna

3. Rachunki narodowe

4. Waluta i przepływ środków

5. Finanse publiczne

6. Handel zagraniczny, bilans płatniczy i współpraca międzynarodowa

III. Przedsiębiorstwa i zakłady

7. Działalność gospodarcza

8. Rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo

9. Górnictwo i produkcja

10. Budowa

11. Energia i woda

12. Informacja i komunikacja

13. Transport i turystyka

14. Handel hurtowy i detaliczny

15. Przemysł usługowy

16. Finanse i ubezpieczenia

17. Środowisko

18. Nauka i technika

IV. Praca, ceny, mieszkania i budżety rodzinne

19. Praca i płaca

20. Ceny

21. Mieszkania i grunty

22. Dochody i wydatki rodziny

V. Społeczeństwo

23. Ubezpieczenie społeczne

24. Zdrowie i warunki sanitarne

25. Edukacja

26. Kultura

27. Pracownicy rządowi i wybory

28. Wymiar sprawiedliwości i policja

29. Katastrofy i wypadki

VI. Statystyka międzynarodowa

30. Międzynarodowe statystyki porównawcze

Wybrane dane statystyczne wyłącznie w języku angielskim prezentowane są w postaci Statistical Handbook of Japan. Jest to jasny i spójny przegląd statystyczny, który zawiera tabele, wykresy, mapę geograficzną i administracyjną oraz zdjęcia. Wydanie jest kieszonkowym opracowaniem, powstałym w oparciu Rocznik statystyczny Japonii i publikowane jest corocznie we wrześniu. Statistical Handbook of Japan 2021 podzielony jest na 17 rozdziałów :

1. Ziemia i klimat

2. Ludność

3. Gospodarka

4. Finanse

5. Rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo

6. Produkcja i górnictwo

7. Energia

8. Nauka i technologia. Informacja i komunikacja

9. Transport

10. Handel

11. Handel, międzynarodowy bilans płatniczy i współpraca międzynarodowa

12. Praca

13. Budżety rodzinne i ceny

14. Środowisko i życie

15. Zabezpieczenie społeczne, opieka zdrowotna i higiena publiczna

16. Oświata i kultura

17. System polityczny

Rocznik statystyczny Japonii oraz Podręcznik statystyczny Japonii to bardzo rzetelne źródła informacji, prezentujące dane w sposób przejrzysty i zrozumiały. W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej Japan Statistical Yearbook dostępny jest od 1949 r., a Statistical Handbook of Japan od 1960 r. Wcześniejsze wydania z lat 1907-1940 noszą tytuł Resume statistique de l'empire du Japon i również są udostępniane w Czytelni CBS.

DEVELOPMENT AND GLOBALIZATION : FACTS AND FIGURES 2021

DEVELOPMENT AND GLOBALIZATION : FACTS AND FIGURES 2021 / United Nations Conference on Trade and Development. - Geneva : United Nations, 2022. -  467 s. : il. ; 30 cm. -  sygnatura w zbiorach CBS : 217 045                                                   

Development and globalization : facts and figures 2021 (Rozwój i globalizacja : fakty i liczby 2021) to kolejne bardzo cenne źródło informacji wydane przez Konferencję Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD). Raport omawia małe rozwijające się państwa wyspiarskie (SIDS), ich niewątpliwie liczne mocne strony, ale również wyzwania, przed którymi stoją. SIDS obejmują drugi co do wielkości połączony obszar lądowy i morski na świecie. Liczne państwa wyspiarskie zbudowały silne gospodarki usługowe. Chociaż jest to zróżnicowana grupa krajów, łączy je wiele problemów społeczno-ekonomicznych i środowiskowych. Według raportu SIDS są bardzo podatne na zewnętrzne wstrząsy gospodarcze i finansowe, między innymi kryzys wywołany pandemią COVID-19. Jest to szczególnie trudny okres dla SIDS, które w znacznym stopniu uzależnione są od rozwoju turystyki. Opracowanie Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) analizuje również pojęcie małości i wyspiarstwa oraz problemów wynikających z oddalenia lub izolacji. Wstępne rozdziały raportu Rozwój i globalizacja : fakty i liczby 2021 prezentują państwa wyspiarskie w kontekście handlu, gospodarki, środowiska i rozwoju społecznego. Druga część opracowania zatytułowana Profil kraju to opisy poszczególnych państw podzielone na trzy grupy SIDS : Oceanu Atlantyckiego i Indyjskiego, Karaibów oraz Pacyfiku. Zawierają one informacje o położeniu geograficznym, klimacie, wskaźnikach ekonomicznych i kulturalnych oraz grafiki, wykresy i tabele z danymi o trendach gospodarczych, transporcie morskim, ludności z prognozami do 2030 r., handlu międzynarodowym i środowisku danego państwa . Poszczególne zapisy uzupełnione są w wykaz źródeł i szeroką bibliografię.

Raport opublikowany został przed 15. konferencją ministerialną UNCTAD, która odbędzie się w dniach 3–7 października, a jej gospodarzem będzie Barbados.

Development and globalization : facts and figures 2021 to wyjątkowe opracowanie oferujące tak szerokie spojrzenie społeczno-gospdarcze na małe rozwijające się państwa wyspiarskie. Łączy ze sobą szeroką gamę informacji statystycznych służących do zbadania tych krajów pod kątem handlu, gospodarki, środowiska i społeczeństwa. Przedstawiona publikacja może być bardzo istotnym narzędziem statystycznym i analitycznym dla samych krajów wyspiarskich, ale także dla wszystkich zainteresowanych poznaniem specyfiki tych zakątków świata.

Zaprezentowane opracowanie, jak i wcześniejsze raporty Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) dostępne są w Centralnej Bibliotece Statystycznej.

118. rocznica urodzin prof. Wacława Pytkowskiego

Wacław Pytkowski żył w latach 1904–1989. Był wybitnym humanistą, filozofem, ekonomistą i statystykiem. Po zdaniu matury w 1922 r. rozpoczął studia matematyczne na Politechnice Warszawskiej (specjalizacja statystyka matematyczna). W latach 1927-1931 studiował w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie na Wydziale Rolniczym (specjalizacja ekonomika i organizacja gospodarstw). Pod kierunkiem prof. Stefana Moszczeńskiego napisał pracę dyplomową Zastosowanie korelacji cząstkowej do badań nad wpływem niektórych czynników na dochód surowy w gospodarstwach i uzyskał w 1931 r. tytuł zawodowy inżyniera rolnika. Od 1926 r. był asystentem prof. Moszczeńskiego w Zakładzie Ekonomiki Gospodarstw Wiejskich SGGW, a w latach 1928– 1931 asystentem i współpracownikiem dr. Jerzego Spławy-Neymana w Zakładzie Statystyki Matematycznej SGGW. Jednocześnie zatrudniony był w Polskiej Izbie Rolniczej. W latach 1939-1945 zarządzał majątkiem ziemskim Wronów w powiecie opatowskim. W latach 1945-1950 pełnił obowiązki kierownika Zakładu Statystyki Matematycznej SGGW w Warszawie. Pod koniec 1950 r. został osadzony w areszcie śledczym. Po wyjściu na wolność podejmował bezskuteczne próby powrotu do pracy w SGGW. Od stycznia 1951 r. pracował w Państwowym Instytucie Matematycznym w Warszawie oraz wykonywał różne prace zlecone. W 1957 r. na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego wznowiono przewód habilitacyjny Wacława Pytkowskiego i w 1958 r. uzyskał on stopień naukowy doktora nauk rolnych. W 1957 r. powrócił do pracy w SGGW w Warszawie, skąd w październiku 1958 r. przeniósł się do Poznania i rozpoczął pracę w Katedrze i Zakładzie Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa na Wydziale Rolniczym WSR w Poznaniu. W 1966 r. opracował założenia i program dla studiów podyplomowych w zakresie organizacji przedsiębiorstw rolniczych i został powołany na stanowisko kierownika nowo powstałego Studium Podyplomowego przy Wydziale Rolniczym WSR w Poznaniu. Było to jedyne w Polsce Studium Podyplomowe dla dyrektorów kombinatów rolniczych. Był członkiem Sekcji Rolniczej Rady Naukowo-Dydaktycznej Rolniczych i Leśnych Zakładów Doświadczalnych WSR w Poznaniu. W 1972 r. przyznano mu tytuł profesora nadzwyczajnego.

Prof. Wacław Pytkowski interesował się głównie ekonometrią i zastosowaniami statystyki matematycznej w ekonomice rolnictwa. Pozostawił 128 publikacji obejmujących opracowania i skrypty ze statystyki matematycznej, ze statystycznej kontroli jakości, ekonomii i organizacji rolnictwa, referaty naukowe oraz prace dla Polskiego Komitetu Normalizacyjnego. Był także promotorem prac doktorskich w WSR w Poznaniu. Wacław Pytkowski był członkiem wielu instytutów i towarzystw naukowych między innymi Poznańskiego Towarzystw Przyjaciół Nauk, Komitetu Ekonomiki Rolnictwa Wydziału V Nauk Rolniczych i Leśnych Polskiej Akademii Nauk, Polskiego Towarzystwa Statystycznego i Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego.

Brał czynny udział w polskich i zagranicznych konferencjach oraz sesjach organizowanych m. in.  przez Komitet Ekonomiki Rolnictwa PAN czy Comité International d’Organisation Scientifique du Travail en Agriculture (CIOSTA). Należał też do międzynarodowych towarzystw naukowych: International Association of Agricultural Economists i International Center of Scientific Work Organization in Agriculture. Profesor Pytkowski wprowadził i zastosował jako pierwszy rachunek prawdopodobieństwa w agroekonometrii. Był także twórcą teorii dendrytu poznańskiego, dającego podstawy do badań analitycznych w zakresie grupowania. Obok prof. S. Schmidta był on najwybitniejszym przedstawicielem kierunku statystyczno-matematycznego w badaniach ekonomiczno-rolniczych.

Z prac prof. Wacława Pytkowskiego można skorzystać w Centralnej Bibliotece Statystycznej.

142. rocznica urodzin prof. Kazimierza Władysława Kumanieckiego

Kazimierz Władysław Kumaniecki  był prawnikiem, profesorem prawa administracyjnego i nauk administracyjnych oraz statystyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Żył w latach 1880-1941. Studiował na Wydziale Prawa i Administracji UJ. W 1911 r. został habilitowany na docenta statystyki na podstawie rozprawy Studia z zakresu statystyki wędrówek, a w 1913 r. także w zakresie nauk i prawa administracyjnego. W 1919 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego UJ.  Od 1904 r. do 1917 r. pracował w administracji samorządowej miasta Krakowa, gdzie pełnił funkcję kierownika Miejskiego Biura Statystycznego. Przeprowadził pierwszy spis ludności Krakowa z rozszerzeniem o pobliskie miejscowości. Rezultatem tej pracy była publikacja Tymczasowe wyniki spisu ludności w Krakowie z 31 XII 1910.  W 1912r. złożył do Cesarsko-Królewskiego Namiestnictwa we Lwowie podanie o zezwolenie na działalność Polskiego Towarzystwa Statystycznego z siedzibą w Krakowie. Po otrzymaniu zezwolenia został pierwszym sekretarzem PTS-u. Wraz z prof. Adamem Krzyżanowskim rozpoczął pracę nad opracowaniem statystycznym, które objęłoby swoim zasięgiem terytorialnym ziemie polskie położone na obszarze wszystkich trzech zaborów. Idea ziściła się w 1915 r. kiedy to wydali pracę Statystyka Polski. Był to pierwszy polski rocznik historyczno-statystyczny pokazujący rozwój społeczno-gospodarczy na ziemiach polskich od XIX wieku, aż do I wojny światowej. Publikacja ta to bardzo istotne źródło danych liczbowych dotyczące przeszłości ziem polskich. W czasie I wojny światowej Kazimierz Kumaniecki został zmobilizowany do armii austriackiej. W Wojskowym Zarządzie Okupacyjnym w Lublinie zorganizował i kierował działem pośrednictwa pracy i statystyki. W 1916 r. przeprowadził spis ludności, a w kolejnych latach spisy zwierząt domowych. Swoje doświadczenia z tego okresu przedstawił w pracy Czasy lubelskie. Wspomnienia i dokumenty (18 IV 1916–2 XI 1918), wydanej w 1927 r. Wspierał czynnie powstawanie legionów Józefa Piłsudskiego. Wykładał na Wydziale Prawa i Administracji oraz w Szkole Nauk Politycznych. Profesor twierdził, że oprócz przekazywania wiedzy ogólnej i praktycznej, zadaniem szkoły jest kształcenie dobrych obywateli potrafiących myśleć w kategoriach dobra wspólnego. W niepodległej Rzeczpospolitej w 1922 r. pełnił funkcję ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego w rządzie Juliana Nowaka. Od roku akademickiego 1925/26 był wykładowcą w Wyższym Studium Handlowym (obecnie Uniwersytet Ekonomiczny) w Krakowie, kierując tam jednocześnie Zakładem Statystyki Gospodarczej.  W okresie dwudziestolecia międzywojennego działalność naukowa i dydaktyczna Kazimierza  Kumanieckiego skupiała się głównie nad pracami zmierzającymi do zbudowania nowoczesnej administracji państwowej, funkcjonującej w oparciu o zasady jednolite dla całego kraju. Opublikował między innymi  prace : Ustrój władz samorządowych na ziemiach Polski w zarysie (1921), Odbudowa państwowości polskiej : najważniejsze dokumenty 1921–1924 (1924) oraz Ustrój polityczny Polski (1937). Podczas II wojny światowej należał do konspiracyjnej organizacji Unia działającej pod przewodnictwem Jerzego Brauna.  Profesor Kumaniecki był aktywnym członkiem stowarzyszeń naukowych, między innymi Towarzystwa Filozoficznego, Towarzystwa Prawniczego i Ekonomicznego, należał także do Komisji Prawniczej Akademii Umiejętności oraz był korespondentem Centralnej Komisji Statystycznej w Wiedniu. 

Wiele opracowań, w tym prac statystycznych profesora Kumanieckiego znajduje się w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.




104. rocznica urodzin prof. Mieczysława Jana Warmusa

Mieczysław Jan Warmus był matematykiem, prekursorem informatyki w Polsce oraz wykładowcą akademickim, żył  w latach 1918-2007. Trudna sytuacja materialna rodziny spowodowała, że będąc jeszcze uczniem Gimnazjum im. Stefana Batorego w Warszawie był zmuszony zarabiać, udzielając korepetycji z matematyki innym uczniom, m.in. Krzysztofowi Kamilowi Baczyńskiemu. Dochody z korepetycji nie były jednak wystarczające, dlatego też podjął nocną pracę korektora w Gazecie Polskiej. W 1936 r. Mieczysław Warmus rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej. W czasie wojny prowadził tajne lekcje oraz brał udział w organizowaniu podziemnego ruchu oporu. Po upadku Powstania Warszawskiego  Mieczysława Warmusa skierowano do kopania okopów pod Wiedniem. Po ucieczce, w październiku 1945 r. powrócił do Polski i rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Łódzkiej, a następnie w 1946 r. przeniósł się do Wrocławia. Został zatrudniony w charakterze młodszego asystenta w Katedrze Matematyki na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego, którego dziekanem był Hugo Steinhaus. W ciągu siedmiu miesięcy jako eksternista zaliczył wszystkie egzaminy i jak mówił o sobie, stał się matematykiem, nie będąc nigdy studentem wydziału matematycznego. Równocześnie rozpoczął swoje badania naukowe. Od 1 września 1949 r. podjął dodatkową pracę w charakterze starszego asystenta w nowo utworzonym Państwowym Instytucie Matematycznym w Warszawie. W 1950 r. uniwersytet i politechnika we Wrocławiu nadały Mieczysławowi Warmusowi stopień doktora nauk. W latach  1951-1953 pełnił funkcję zastępcy profesora w Katedrze Matematyki na Politechnice Wrocławskiej, a od 1955 r. został kierownikiem Zakładu Metod Graficznych i Numerycznych oraz prodziekanem Wydziału Elektrycznego. W 1958 r. Mieczysław Warmus otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. Było to uhonorowaniem jego dotychczasowej pracy naukowej. Został także kierownikiem Działu Obliczeniowego w Zakładzie IX Instytutu Badań Jądrowych PAN w Warszawie. Polska Akademia Nauk w 1961 r. podjęła decyzję o utworzeniu nowej placówki naukowej pod nazwą Centrum Obliczeniowe PAN, a jej dyrektorem został właśnie Mieczysław Warmus. Działalność naukowo i sprowadzone do niej pierwsze maszyny matematyczne w Polsce wywołały wielkie zainteresowanie. Na szeroką skalę zaczęto prowadzić badania w zakresie statystyki matematycznej, zastosowania metod matematycznych w ekonomii oraz w diagnostyce i terapii medycznej. W Centrum Obliczeniowym PAN opracowano oryginalne systemy operacyjne maszyn, języki programowania oraz translatory i metody ich zastosowania.Profesor równolegle prowadził liczne wykłady i seminaria magisterskie. Brał aktywny udział w konferencjach ze statystyki matematycznej. W 1973 r. otrzymał tytuł naukowy profesora zwyczajnego. W 1984 r. wyjechał do Australii. W latach 1986–1990 pracował na Wydziale Matematyki Uniwersytetu w Wollongong.Prof. Mieczysław Warmus był członkiem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego Polskiego, Towarzystwa Biometrycznego oraz Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Napisał kilkanaście książek i około stu prac naukowych, odnoszących się do zagadnień matematyki, statystyki, języków programowania oraz diagnostyki klinicznej w kardiologii. Z publikacji autorstwa profesora Warmusa można skorzystać w Centralnej Bibliotece Statystycznej.
 

SZTUCZNA INTELIGENCJA

SZTUCZNA INTELIGENCJA : jej natura i przyszłość / Margaret A. Boden ; tłum. Tomasz Sieczkowski ;  red. nauk. Piotr Fulmański. – Łódź : Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2020. – 207,[1] s. : il. ; 21 cm. – (Krótkie Wprowadzenie). - sygnatura w katalogu CBS : 217 131


Dynamiczny rozwój nowoczesnych technologii przy wykorzystaniu sztucznej inteligencji oraz coraz większy ich wpływ na nasze życie skłania naukowców i badaczy do przybliżenia czytelnikom tej tematyki. Jedną z propozycji jest książka Margaret A. Boden zatytułowana Sztuczna inteligencja : jej natura i przyszłość, która w zwięzły i przystępny sposób prezentuje historię rozwoju sztucznej inteligencji, jej możliwości i ograniczenia. Termin sztuczna inteligencja utworzył amerykański informatyk John McCarthy w 1956 r. i określił ją jako konstruowanie maszyn, o których działaniu dałoby się powiedzieć, że są podobne do ludzkich przejawów inteligencji. Dziś należy pod nim rozumieć multidyscyplinarną dziedzinę inżynierii, która obejmuje wiele rozmaitych poddziedzin: robotykę, sieci neuronowe, uczenie maszynowe, tak zwane sztuczne życie oraz logikę rozmytą. To powoduje, że sztuczna inteligencja jako dziedzina badań naukowych jest bardzo szeroka. Obejmuje informatykę, neurokognitywistykę, biologię, teorię systemów i organizacji, filozofię i neuropsychologię.  Istnieją dwa podstawowe podejścia do pracy nad sztuczną inteligencją. To tworzenie modeli matematyczno-logicznych analizowanych problemów i implementowanie ich w formie programów komputerowych oraz drugie, polegające na tworzeniu struktur i programów „samouczących się”, rozwiązywania postawionych im zadań i szukania odpowiedzi na wybrane grupy „pytań”.

Sztuczna inteligencja Margaret A. Boden pokazuje, gdzie można spotkać technologie, które właśnie gwałtownie zmieniają nasz świat, a na jakim etapie ich używalność jest znikoma. Co ciekawe, zazwyczaj nie zdajemy sobie często sprawy, że ta czy inna rzecz dzieje się właśnie za sprawą systemu sztucznej inteligencji. Działają one bowiem niezauważalnie, często nawet poza urządzeniem, z którego korzystamy. Duża część takich systemów funkcjonuje w przemyśle, nauce, ekonomii, bankowości, medycynie czy transporcie, a ich wpływ na nasze życie jest ogromny. Książka Margaret A. Boden wydana została w serii Krótkie Wprowadzenie i jest lekturą ważną. W oryginale opublikowaną ją w 2018 r. To publikacja popularnonaukowa, która w przystępnej formie, dalekiej od akademickiego wykładu, prezentuje wybrane kwestie. Główną jej ideą jest zapoznanie nas ze złożonością tego obszaru wiedzy i zastosowaniami poszczególnych jej części w naszym życiu. Autorka szuka odpowiedzi na ile nowe technologie są dobrodziejstwem, a na ile zaciera się granica między pracą, a życiem prywatnym. Poznajemy historię sztucznej inteligencji i podziały w środowisku badaczy tego zjawiska z lat sześćdziesiątych. Nie jest ona bowiem niczym jednolitym ani łatwo definiowalnym. Jak pisze autorka, sztuczna inteligencja usiłuje sprawić, by komputery wykonywały te same czynności, które wykonują umysły i ma ona dwa zasadnicze cele, by komputery robiły pożyteczne rzeczy oraz aby pomogły one odpowiedzieć na pytania dotyczące ludzi i innych istot żywych. W książce znajdziemy wiele przykładów prób realizowania obydwu tych celów. Zastosowanie komputerów jest wszechobecne : systemy nawigacji satelitarnej, wyszukiwarka Google, gry wideo i hollywoodzkie animacje, roboty wysyłane na Księżyc i Marsa oraz satelity krążące w kosmosie, wszystko to opiera się na technikach sztucznej inteligencji. Ale mamy też japońskie roboty, które poruszają się, słuchają, widzą i mogą być wykorzystywane przy leczeniu depresji albo choroby Alzheimera,  podpowiadają o której przyjąć jaki lek. Warto mieć jednak świadomość, że sztuczna inteligencja, choćby doskonała, pozostanie sztuczna i jak na razie w sferze uczuć, emocji nie zastąpi w pełni drugiego człowieka. Publikacja podzielona jest na siedem rozdziałów, a całość uzupełnia bogata bibliografia i indeks. Jest to jedno z kilku opracowań odnoszące się do zagadnień sztucznej inteligencji, które można znaleźć w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.


FOREST PRODUCTS ANNUAL MARKET REVIEW 2020-2021

FOREST PRODUCTS ANNUAL MARKET REVIEW 2020-2021 / United Nations Economic Comission for Europe ; Food and Agriculture Organization of the United Nations. – Geneva : United Nations, 2021. – XIII, 85 s. : il ; 30 cm. – sygnatura w zbiorach CBS : 216 975, 216 977

Europejska Komisja Gospodarcza ONZ wraz z Organizacją Narodów Zjednoczonych do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa wydała opracowanie Forest Products Annual Market Review 2020-2021 (Roczny przegląd rynku produktów leśnych 2020-2021). Pandemia COVID-19 przyniosła wielką niepewność na rynkach produktów leśnych, a zarówno produkcja, jak i konsumpcja podlegają szybkim wahaniom, jednak  nastąpił tylko nieznaczny ogólny spadek w sektorze, który okazał się ponadprzeciętny w porównaniu z innymi segmentami gospodarki. Publikacja zawiera kompleksową analizę rynków surowców drzewnych, tarcicy, płyt drewnopochodnych, papieru, tektury i miazgi drzewnej w regionie krajów Europy i Ameryki Północnej, jak również wpływowych rynków spoza tego obszaru. Ten coroczny przegląd rozszerza też swoją prezentację o zagadnienia związane z innowacyjnością produktów z drewna, rynkami energii drzewnej oraz produktami z drewna o wartości dodanej. Te ostatnie oznaczają podstawowe elementy z drewna, które zostały następnie przetworzone na produkty wtórne, takie jak profilowane drewno stolarskie i ciesielskie dla producentów mebli i domów. Podstawą pogłębionej analizy jest obszerny zbiór danych statystycznych dostarczany przez korespondentów statystycznych. Jest to ich istotny wkład w przygotowanie niniejszego opracowania. Roczny przegląd rynku produktów leśnych 2020-2021 podkreśla rolę zrównoważonych wyrobów leśnych na rynkach międzynarodowych, omawia działania dotyczące lasów i produktów leśnych. W sposób kompleksowy ocenia główne trendy i czynniki napędzające ten dział gospodarki oraz analizuje wpływ obecnej sytuacji gospodarczej na rynki produktów leśnych.                                                                        

Forest Products Annual Market Review 2020-2021 podzielony jest na siedem rozdziałów i uzupełniony bibliografią i aneksem:

1. Przegląd ekonomiczny i polityka

2. Surowce drzewne

3. Tarcica

4. Panele drewnopochodne

5. Miazga i papier

6. Energia drzewna

7. Produkty z drewna o wartości dodanej

Publikacja wzbogacona została o liczne fotografie, tabele i wykresy z danymi statystycznymi.               

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej opracowanie to dostępne jest od roku 1947.

STATISTICS OF ROAD TRAFFIC ACCIDENTS IN EUROPE AND NORTH AMERICA 2021

STATISTICS OF ROAD TRAFFIC ACCIDENTS IN EUROPE AND NORTH AMERICA 2021 / United Nations Economic Comission for Europe – New York ; Geneva : United Nations, 2021. – XV, 167 s. : il ; 30 cm. – sygnatura w zbiorach CBS : 216 978

Statistics of road traffic accidents in Europe and North America 2021 (Statystyka wypadków drogowych w Europie i Ameryce Północnej  2021) to już pięćdziesiąta szósta edycja tej publikacji. W latach 2004-2018 ukazywała się tylko w formie elektronicznej i była dostępna na stronie internetowej Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych. Niezmiennie od lat jest to bardzo ważna, źródłowa pozycja zawierająca porównywalne dane dotyczące wypadków drogowych w Europie i Stanach Zjednoczonych. W wyczerpujący sposób podaje informacje między innymi o charakterze wypadków, liczbie zabitych i rannych oraz rodzaju pojazdów drogowych. Wszystkie materiały statystyczne podane zostały w podziale na poszczególne kraje w układzie alfabetycznym. Publikacja zawiera dane statystyczne istotne dla osób zaangażowanych w kwestie bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz bezpośrednio monitorujące cele zrównoważonego rozwoju. Całość wydawnictwa uzupełniają wykresy i mapy.  Podstawowe działy Statystyki wypadków drogowych w Europie i Ameryce Północnej  2021 to:

Tabele podsumowujące                                                                                                                                

A. Wypadki drogowe 2009-2019

B. Liczba osób zabitych w wypadkach drogowych 2009-2019           

C. Liczba osób rannych w  wypadkach drogowych 2009-2019

D. Wypadki drogowe w 2019 r. Powierzchnia. Ludność.

Wypadki i ofiary                                                                                                                                      

1. Wypadki drogowe według czasu występowania i stanu drogi

2. Wypadki drogowe powodujące uszczerbek na zdrowiu 

3. Osoby zabite i ranne według płci i grupy wiekowej

Statystyki ogólne

4. Rodzaje pojazdów drogowych  

5. Przejechane kilometry na terenie kraju przez poszczególne typy pojazdów

Publikacja Statistics of road traffic accidents in Europe and North America jest dostępna w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej od pierwszego wydania z 1956 r.

151. rocznica urodzin prof. Stefana Moszczeńskiego

Stefan Moszczeński żył w latach 1871-1946. Był ekonomistą rolnym i twórcą tzw. szkoły matematycznej w badaniach ekonomiczno-rolnych. W 1889 r. rozpoczął studia na Uniwersytecie Wiedeńskim oraz w Hochschule für Bodenkultur w Wiedniu. Po zaliczeniu dwóch lat studiów rolniczych powrócił do Polski celem odbycia rocznej praktyki. Dyplom ukończenia studiów rolniczych uzyskał w Wiedniu w 1893 r. Potem pracował w gospodarstwach rolnych koło Kalisza, na Kujawach oraz w Broniszach. Od 1893 roku w Gazecie Rolniczej publikował artykuły dotyczące produkcji rolnej gospodarstw wiejskich. W latach 1908–1911 Stefan Moszczeński na Wydziale Rolniczym Towarzystwa Kursów Naukowych w Warszawie wykładał administrację, organizację gospodarstw oraz taksacje rolne. W 1909 r. zorganizował tam Zakład Ekonomiki Gospodarstw Wiejskich. Następnie od 1916 r. do 1918 r. prowadził zajęcia w Wyższej Szkole Rolniczej w Warszawie. W 1918 r. WSR zmieniła nazwę na Królewsko-Polską Szkołę Główną Gospodarstwa Wiejskiego. W 1914 r. studenci opublikowali skrypt z wykładów Stefana Moszczeńskiego – Nauka urządzania i prowadzenia gospodarstw wiejskich. W 1919 r. Stefan Moszczeński został profesorem zwyczajnym Zarządu Gospodarstwa Wiejskiego w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, w 1921 r. kierownikiem katedry o tej nazwie, przekształconej w  1929 r. w Katedrę Ekonomiki Gospodarstw Wiejskich. W roku akademickim 1922/23 był dziekanem Wydziału Ogrodniczego SGGW. Jako jeden z pierwszych na świecie stworzył podstawy do rozpatrywania działalności gospodarstw wiejskich przy zastosowaniu metod statystyki matematycznej i metod ekonometrycznych. Ogłosił pięć praw produkcji rolniczej i wprowadził czynniki jej oceny. Problematyka wielu opracowań profesora Moszczeńskiego dotyczyła teorii ekonomiki i organizacji gospodarstw rolnych, zagadnień metodyki badań stosowanej w ekonomii rolniczej oraz praktycznego zastosowania tego działu nauk rolniczych. Profesor przedstawił między innymi metody wyceniania gruntów, opierające się na dochodowości gospodarstw rolnych oraz racjonalnej pracy w rolnictwie, polegającej na  organizacji i umiejętnym posługiwanie się siłami roboczymi. Interesował się także teorią nauki i nauczania rolnictwa oraz organizacją wyższego szkolnictwa rolniczego. Opublikował 102 rozprawy naukowe, artykuły i referaty.Stefan Moszczeński był między innymi członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków, Instytutu Naukowej Organizacji Pracy w Rolnictwie i Międzynarodowej Rady Naukowej w Międzynarodowym Instytucie Rolnictwa w Rzymie.

182. rocznica urodzin Mieczysława Marasse

Mieczysław Marasse był wybitnym polskim ekonomistą i statystykiem, żył w latach 1840-1880. Ze względu na swoje dokonania nazywany jest prekursorem statystyki państwowej. W 1860 r. rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim pod kierunkiem profesora Juliana Dunajewskiego. Studia ukończył w 1864 r. uzyskując stopień doktora. Rozwijał swoje zainteresowania statystyką i zapisał się na Seminarium Statystyczne w Berlinie. Po powrocie do kraju w 1865 r. podjął prace w administracji społecznej. Prowadził także badania statystyczne związane głównie z sytuacją gospodarczą ziem polskich, a zwłaszcza Galicji, które publikował na łamach polskich i zagranicznych czasopism naukowych. W 1866 r. wydał publikacje O pojęciu i zadaniu statystyki. Była to pierwsza w języku polskim praca wydana drukiem, poświęcona historii i teorii statystyki. Pisał w niej, że statystyka najmłodsza z nauk historyczno-politycznych dopiero od lat kilkudziesięciu zyskała sobie obywatelstwo pomiędzy swymi starszymi siostrzycami. Szerokie zastosowania, rozliczne punkta zetknięcia z innymi umiejętnościami, a nade wszystko forma przedstawienia dla zmysłów ponętna, bo łącząca w sobie słowo ze symbolicznymi znakami, nareszcie dowolne użycie cyfry, tego środka dowodowego nad wszystkie inne argumenta wyższego dały jej w krótkim czasie uróść do wielkiej powagi [...] Bo też nigdy jeszcze statystyka tak potrzebną nie była, jak teraz, wobec rozlicznych faktów, które życiu społecznemu i politycznemu narodów nowy całkiem nadają kierunek.Mieczysław Marasse omówił podział statystyki i jej zakres, zdefiniował pojęcie metody statystycznej oraz podał sposoby prezentacji opracowanego materiału statystycznego. Zalecał też krytyczną selekcję gromadzonych danych. W swoich publikacjach podkreślał zawsze współzależność ekonomii i statystyki. Opublikował rozprawy omawiające zagadnienia galicyjskiego życia społeczno-politycznego i gospodarczego m.in. Pierwsze badanie statystyczne zbiorów Galicyi Wschodniej. Był współpracownikiem Słownika geograficznego Królestwa Polskiego.

Mieczysław Marasse był członkiem między innymi Galicyjskiego Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego we Lwowie, Komitetu Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego we Lwowie oraz Towarzystwa Statystycznego w Berlinie.


231. rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja 1791 r.

Konstytucja 3 maja 1791 r., a właściwie Ustawa Rządowa z dnia 3-go maja 1791 roku regulowała ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Była pierwszą w Europie i drugą na świecie, po konstytucji amerykańskiej z 1787 r., spisanym aktem prawnym takiej rangi. Przed jej ogłoszeniem termin konstytucja służył do określania wszelkich ustaw uchwalanych przez Sejm. Dopiero po 3 maja 1791 pojęcie to nabrało swojego nowoczesnego znaczenia, jako podstawowy akt prawny bądź ustawa zasadnicza. Wstępny projekt nowej konstytucji został przygotowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego z udziałem między innymi Stanisława MałachowskiegoIgnacego PotockiegoHugona Kołłątaja oraz osobistego sekretarza króla Scipione Piattoliego. Zwolennicy Konstytucji, w obawie przed użyciem siły przez stronnictwo moskiewskie, przyśpieszyli termin obrad nad dokumentem o dwa dni (wcześniej miał to być 5 maja 1791), korzystając z faktu, że główni oponenci nie powrócili jeszcze z wielkanocnej przerwy świątecznej. Obrady sejmowe i przyjęcie Konstytucji odbyły się na Zamku Królewskim w Warszawie. Akt został uchwalony przez połączone stany w Sali Senatorskiej. Następnie 7 maja marszałkowie sejmowi wydali uniwersał ogłaszający uchwalenie konstytucji. Głosił on m.in.: Ojczyzna nasza już jest ocalona. Swobody nasze zabezpieczone. Jesteśmy odtąd narodem wolnym i niepodległym. Opadły pęta niewoli i nierządu.  Konstytucja 3 maja ujęta była w 11 artykułach. Wprowadzała prawo powszechnej niepodległości dla szlachty i mieszczaństwa oraz trójpodział władzy na ustawodawczą (dwuizbowy parlament), wykonawczą (król) i sądowniczą. Zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, ograniczyła znacząco demokrację szlachecką, odbierając prawo głosu i decyzji w sprawach państwa szlachcie nieposiadającej ziemi (gołocie), wprowadziła częściowe zrównanie praw osobistych mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa, w ten sposób łagodząc nadużycia pańszczyzny. Ustawa zniosła kilka instytucjonalnych źródeł słabości rządu i anarchii, m.in. liberum veto, konfederacjeskonfederowane sejmy oraz nadmierny wpływ sejmików ziemskich. Ograniczała nadmierne immunitety prawne i polityczne przywileje. Konstytucja została jednak obalona przez konfederację targowicką popieraną przez Rosję, w wyniku interwencji wojsk rosyjskich w czasie wojny polsko-rosyjskiej w 1792 roku. Konstytucja przestała w praktyce obowiązywać 24 lipca 1792 r. w momencie przystąpienia króla do konfederacji targowickiej, czyli po nieco ponad 14 miesiącach. Sejm grodzieński uznał wtedy Sejm Czteroletni za niebyły i uchylił wszystkie ustanowione na nim akty prawne. Mimo rozbiorów i utraty niepodległości, przez 123 lata rozbiorów Konstytucja przypominała o walce o niepodległość. Zdaniem jej dwóch współautorów Ignacego Potockiego i Hugona Kołłątaja była ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny.

Pamięć o Konstytucji narodowej przez kolejne pokolenia pomagała podtrzymywać polskie dążenia do niepodległości i stworzenia sprawiedliwego społeczeństwa. W Polsce uznaje się ją za ukoronowanie wszystkiego, co dobre i oświecone w polskiej historii i kulturze. Od czasu odzyskania niepodległości w 1918 r., święto Konstytucji 3 maja było obchodzone jako najważniejsze święto państwowe. Podczas II wojny światowej uroczystości te zostały zabronione. Dopiero w 1981 r. władza ludowa zezwoliła na obchody 3-majowe. Od 1989 r. święto Konstytucji 3 maja znów jest świętem narodowym, a od 2007 r. obchodzone jest również na Litwie.Oryginał rękopiśmienny Konstytucji 3 maja 1791 początkowo był przechowywany w Wilanowie w zbiorach Archiwum Publicznego Potockich zgromadzonych przez Stanisława Kostkę Potockiego, uczestnika obrad Sejmu Czteroletniego. W latach 70. XIX w. na mocy umów rodzinnych archiwum zostało przekazane do podkrakowskich Krzeszowic, a po 1945 r. powróciło do Warszawy i znalazło się w Archiwum Głównym Akt Dawnych.

POPULATION AND VITAL STATISTICS REPORT

POPULATION AND VITAL STATISTICS REPORT / United Nations Department for Economic and Social Information and Policy Analysis. Statistics Division. - New York : United Nations, 2021. – 28 cm. – (Statistical Papers. Series A). - sygnatura w zbiorach CBS: 9487

Czasopismo Population and Vital Statistics Report (Raport stanu ludności i ruchu naturalnego) wcześniej nosiło tytuł Total Population for Each Area of the World According. Do 2003 r. ukazywało się jako kwartalnik, a w latach 2004-2010 w postaci półrocznika. Od 2011 r. przyjęło formę wydania rocznego, publikowanego w styczniu. Tabele z raportu dostępne są również w formie elektronicznej w formacie PDF i aktualizowane są co dwa tygodnie. Raport podaje najnowsze dane dla poszczególnych krajów dotyczące wielkości populacji całkowitej wraz z podziałem na kobiety i mężczyzn, z ostatniego dostępnego spisu ludności dla danego państwa. Ponadto zaprezentowane są w nim oficjalne krajowe szacunki dotyczące populacji oraz wskaźniki urodzeń, zgonów i zgonów niemowląt dla ostatniego dostępnego roku. Przedstawia również szacunki ONZ dotyczące ludności świata w poszczególnych regionach i obszarach świata w połowie roku. Dane te są przedstawiane przez Wydział Statystyczny Departamentu Spraw Gospodarczych i Społecznych ONZ w formie zgłoszonej przez krajowe urzędy statystyczne. Całość wskaźników grupowana jest w podziale na poszczególne kontynenty, a w obrębie nich alfabetycznie według krajów.

W publikacji prezentowane są trzy podstawowe tabele uzupełnione o wyjaśnienia:

- Szacunkowa populacja w połowie roku według głównych obszarów i regionów

- Populacja i szacunki według najnowszych dostępnych spisów ludności w poszczególnych krajach dostępne na dany rok

- Urodzenia żywe, zgony i zgony niemowląt dla danego roku w perspektywie ostatnich 15 lat 

Raport stanu ludności i ruchu naturalnego to rzetelne i aktualne międzynarodowe źródło danych demograficznych, pomocne każdemu, kto chce poznać te podstawowe wskaźniki.

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystyczne Population and Vital Statistics Report w formie papierowej jest dostępny od 1948 r. Czasopismo w formie elektronicznej można przeglądać w Lektorium Komputerowym w Czytelni CBS.

23 kwietnia - Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich

GAWĘDA O KSIĄŻKACH I CZYTELNIKACH / Jarosław Iwaszkiewicz. - Wyd.3. -  Warszawa : Stowarzyszenie Księgarzy Polskich, 1985. – [3],60 s. : fot., portr. ; 8 x 6 cm                                                 

Jarosław Iwaszkiewicz (1894-1980) był znakomitym pisarzem, dziennikarzem i kulturoznawcą, współtwórcą grupy poetyckiej Skamander, współpracownikiem Wiadomości Literackich oraz wieloletnim redaktorem naczelnym Twórczości, jednak, co godne podkreślenia, także wytrawnym kolekcjonerem tego, co kochał i cenił najbardziej – książek.Książki odgrywały w życiu Jarosława Iwaszkiewicza bardzo istotną rolę, co potwierdza jego twórczość m. in. Rozmowy o książkachLudzie i książkiGawęda o książkach i czytelnikach, jak i deklaracja, głosząca, że książka jest skarbem „przeciętnego obywatela”. Zbiór zgromadzony przez pisarza i osoby mu bliskie liczył 15 575  książek i czasopism oraz 3230 pozycji muzycznych. Szeroki zakres tematyczny zbioru świadczy o różnorodności zainteresowań pisarza oraz jego ogromnej wrażliwości na literaturę i muzykę. Biblioteka była warsztatem pracy pisarza, ale przede wszystkim źródłem przeżyć intelektualnych i emocjonalnych, bo dla Jarosława Iwaszkiewicza czytanie było pasją całego życia. Pozycja Gawęda o książkach i czytelnikach jego autorstwa opowiada o tym czym są dla niego książki, jak istotne jest czytanie i jak bardzo kocha swój księgozbiór. Kocham książkę nie dlatego, że jest piękna zewnętrznie, ale dlatego, że wprowadza mnie w swój własny świat, odkrywa we mnie, nie na zewnątrz mnie, bogactwa, których nie przeczuwałem (…) Milczenie książki jest tym elementem, który na nas najwyraźniej działa Milczenie to - to jest czara, którą możemy napełnić własną treścią, własną wyobraźnią. Kino, telewizja narzucają nam obraz, nie pozwala go uzupełnić na swój sposób. Książka utwierdza naszą indywidualność, wybrania naszą osobowość przed atakiem wszystkiego, co brutalne, hałaśliwe, napastliwe w naszej dzisiejszej kulturze (J. Iwaszkiewicz, Gawęda o książkach i czytelnikach, s.21).
Prawdziwych wielbicieli czytania można spotkać i dzisiaj, chociaż według autora czytelnictwo jest sztuką. Jak każdej sztuki nie można się tego nauczyć! To wzbiera w człowieku niby natchnienie (J. Iwaszkiewicz, op. cit.,  s.16).Dla wielu jest to jednak świetna rozrywka i sposób na spędzenie czasu wolnego. Ktoś może powiedzieć, że sztuka czytania, a tym bardziej tradycyjnej, papierowej książki to przeżytek, jednak kto pozna jej urok i odda się tej pasji podobnie jak J. Iwaszkiewicz będzie cenił książkę już zawsze. Niedawno rozgadałem się z moim literackim przyjacielem na temat czytelnictwa i doszliśmy do dość pesymistycznych wniosków mianowicie wydało nam się, że nasze czytanie książek jest czymś przestarzałym i skazanym na zagładę w naszym przyszłym atomowym i cybernetycznym świecie. Po części jest tak może. Może stąd pochodzą wszystkie biadania o przeżyciu się powieści, może dlatego tak mało zainteresowania budzi prawdziwa dobra proza, może stąd pochodzą gorączkowe poszukiwania jakiejś nowej literatury, która by przykuwała mocniej uwagę czytelnika. Niewątpliwie książka przeżywa jakiś tam swój kryzys. Ale nie trzeba się bawić w proroctwa, a zwłaszcza nie ulegać panice na żadne tematy, a tym bardziej na tematy książkowe.(…). Zanim jeszcze stanie się przeżytkiem (…)  jeszcze jej kult, zamiłowanie do czytania może odegrać wielką rolę w naszym życiu kulturalnym (J. Iwaszkiewicz, op. cit.,s.5-7). Powyższe sformułowanie J. Iwaszkiewicza napisane 63 lata temu (pierwsze wydanie Gawędy … ukazało się w 1959 r.) nie traci nic ze swojej aktualności. Książka i proces czytania jest rozwojem świadomości czytelników, rozszerzeniem ich horyzontów oraz wzbudzaniem emocji. Czytelnictwo według corocznie prowadzonych badań przez Bibliotekę Narodową ciągle spada, ale też, co istotne, można spotkać prawdziwych wielbicieli czytania. Zapewne tych co nie czytają jest o wiele więcej, ale miłośnicy książek też są i chcą dzielić się swoimi odczuciami z czytania z innymi. Wzruszeniem nad szczęśliwym końcem, wyrażoną łzami bezsilnością nad trudnym losem bohaterów, uśmiechem wywołanymi dialogami czy silniejszym biciem serca w związku z zagadkami kryminalnymi. To wszystko może być udziałem każdego, kto wejdzie w ten nieoczywisty świat i da się wciągnąć do rozmowy z książką i o książce, bo wszystko co porusza, budzi kontrowersje czy wywołuje zdecydowane oceny warte jest poznania.

Krzyżówka statystyczna

Historia krzyżówek ma już ponad sto lat. Za pomysłodawcę tego typu rozrywki intelektualnej uznaje się Arthura Wynne’a, pracownika „działu sztuczek i kawałów” gazety New York World. Pierwszą krzyżówkę z 32 hasłami zamieścił w niedzielnym dodatku Fun (Zabawa) do New York World z dnia 21 grudnia 1913 r.  Była ona wzorowana na grze towarzyskiej, w którą grywał jego dziadek, początkowo nazywana krzyżem słów w kształcie rombu. Później nazwa została zamieniona na krzyż-ówkę, a następnie w wyniku przypadkowej literówki został usunięty łącznik i stała się krzyżówką. Arthur Wynne dodał także inne innowacje do krzyżówki, m. in. układanki poziome i pionowe oraz puste czarne kwadraty. Łamigłówka Wynne’a spotkała się z dużym entuzjazmem ze strony czytelników. W ciągu kilku lat krzyżówki zaczęły się pojawiać w wielu amerykańskich gazetach. Pierwsza gazeta z samymi krzyżówkami Crossworld puzzle została wydana w 1924 roku i szybko stała się bestsellerem (w ciągu miesiąca rozeszła się w nakładzie ponad pół miliona egzemplarzy). Zawierała 50 wybranych łamigłówek, jakie do tej pory zostały opublikowane w dodatku Fun do New York World. Po wielkim sukcesie pierwszego pisma z krzyżówkami pomysł rozprzestrzenił się na Wielką Brytanię i niedługo potem na całą Europę. W Polsce pierwsza krzyżówka została opublikowana w Kurjerze Warszawskim z 31 stycznia 1925 roku pod nazwą „łamigłówka krzyżowa”. Nie podano nazwiska jej twórcy. Redakcja, kierowana przez Karola Hoffmana ufundowała nagrody dla pierwszych 5 osób, które nadeślą poprawne rozwiązanie. „5 cennych nagród, w tej liczbie kwartalna prenumerata Kurjera i nagrodzone dzieło Żeromskiego Wiatr od morza. Termin, wyjątkowo, 2-tygodniowy". Tydzień później w warszawskim tygodniku Ilustracja pojawiła się łamigłówka ułożona przez szachistę Kazimierza Makarczyka. To właśnie ten autor jako pierwszy użył terminu krzyżówka. Wkrótce szarady zaczęły publikować także inne polskie gazety. W 1926 w Warszawie zaczął wychodzić tygodnik Labirynt, zbierający różnego rodzaju szarady umysłowe, rebusy i krzyżówki.Główny Urząd Statystyczny w swojej historii edytorskiej pierwsze cztery krzyżówki opublikował na łamach czasopisma Statystyk Terenowy w numerach 11, 12, 14 i 16 z 1966 r. Ta propozycja miała posłużyć wzmocnieniu kontaktu ze statystykami w terenie. Autorem krzyżówek była osoba podpisująca się pseudonimem Joter.

Tematyka i końcowe hasło odnosiło się do zagadnień statystycznych. Zamieszczane  w krzyżówkach określenia statystyczne miały być sprawdzianem opanowania terminologii. Ostatnia z łamigłówek nosiła indywidualny tytuł Krzyżówka z życzeniem. Za prawidłowe rozwiązanie Redakcja przyznawała 10 nagród i były to oprawiony tom Statystyka Terenowego z 1966 r. (za I miejsce), dwa Roczniki Statystyczne 1966 r. (za II i III miejsce) oraz siedem Małych Roczników Statystycznych 1966 r. (za miejsca od IV do X). Zaniechano jednak publikowania krzyżówek ze względu na malejącą liczbę nadsyłanych do redakcji rozwiązań. Obecnie GUS i US coraz częściej publikują w mediach społecznościowych i na swoich stronach internetowych różnego rodzaju łamigłówki, m.in. przy okazji promocji powszechnych spisów ludnościowych i rolnych, bądź w ramach edukacji statystycznej.

Pliki do pobrania

Krzyżówki z dawnych lat ...
Krzyżówki z dawnych lat Krzyżówki z dawnych lat 3.11 MB

TRADE AND DEVELOPMENT REPORT 2021

TRADE AND DEVELOPMENT REPORT 2021 : from recovery to resilience: the development dimension /  United Nations Conference on Trade and Development. - Geneva : United Nations, 2021. –  XII, 165 s. :  il. ; 30 cm. - sygnatura w katalogu CBS : 216 804


Obecny Raport Handlu i Rozwoju 2021 : od zdrowienia do odporności : wymiar rozwoju to już 40 wydanie tej poczytnej publikacji. Opracowanie to zawiera kompleksową  analizę trendów gospodarczych i kwestii politycznych o znaczeniu międzynarodowym. Omawia rekomendacje dotyczące budowania globalnej gospodarki. Wcześniejsze raporty dotyczyły szkód gospodarczych i społecznych spowodowanych kryzysami finansowymi, rosnącym zadłużeniem, stagnacją płac i degradacją środowiska. W 2021 r. światowa gospodarka osiągnęła wzrost dzięki kontynuacji radykalnych interwencji politycznych rozpoczętych w 2020 r. i udanemu (choć nadal niepełnemu) wprowadzeniu szczepionek w gospodarkach rozwiniętych. Jest on jednak bardzo nierównomierny na każdym z poziomów - regionalnym, sektorowym i dochodowym. Ograniczenia przestrzeni fiskalnej, brak autonomii monetarnej i dostępu do szczepionek powstrzymują rozwój wiele rozwijających się gospodarek, powiększając przepaść do tych bardziej zaawansowanych. UNCTAD prognozuje, że globalna produkcja powróci do trendu z lat 2016-19 dopiero ok. 2030 r. Pandemia stworzyła okazję do ponownego przemyślenia podstawowych zasad międzynarodowego zarządzania gospodarczego, szansę, której nie wykorzystano po globalnym kryzysie finansowym -  stwierdził Richard Kozul-Wright, dyrektor działu globalizacji i strategii rozwoju UNCTAD. Propozycje Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju obejmują : uzgodnione umorzenie długów a w niektórych przypadkach nawet ich anulowanie, ponowną ocenę roli polityki fiskalnej w gospodarce światowej, większą koordynację polityki w gospodarkach oraz odważne wsparcie dla krajów rozwijających się we wdrażaniu szczepionek. Brakuje wciąż jednak determinacji, by zrównoważyć i zreformować międzynarodową gospodarkę. Lepszy świat wyłoni się z pandemii tylko wtedy, gdy silne ożywienie gospodarcze będzie promowane i wspierane we wszystkich regionach świata, jeżeli korzyści ekonomiczne będą przekierowywane na gospodarstwa domowe o średnich i niższych dochodach oraz zapewniona zostanie opieka zdrowotna i skoordynowane inwestycje we wszystkich krajach w bez emisyjne źródła energii.

Raport Handlu i Rozwoju 2021 podzielony został na następujące rozdziały :

 1. Globalne trendy i perspektywy : pozytywne wibracje czy czekanie na próżno?
 2. Trudna historia lepszego odbudowy : od kryzysu zadłużenia w latach 80. do COVID-19
 3. To koniec świata, jaki znamy : badanie krajobrazu adaptacyjnego
 4. Od ograniczania ryzyka do dywersyfikacji : przeprowadzanie zmian strukturalnych na rzecz adaptacji do klimatu
 5. Zarządzanie adaptacją : wyzwania w handlu międzynarodowym i finansach

Opracowanie przeznaczona jest dla ekonomistów, decydentów, naukowców i wszystkich osób zajmujących się badaniami i analizami gospodarczymi. W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej publikacja Trade and development report  jest dostępna od 4 edycji z 1985r.

SPOŁECZEŃSTWO I POLITYKA

SPOŁECZEŃSTWO I POLITYKA : pismo edukacyjne / Wydział Nauk Politycznych Wyższej Szkoły Humanistycznej imienia Aleksandra Gieysztora ; od 2019, nr 4 / Akademia Finansów i Biznesu Vistula. - Pułtusk : WSH WNP ; Warszawa : Akademia Finansów i Biznesu Vistula, 2004. - ISSN 1733-8050. - sygnatura w katalogu CBS : C.217006


Kwartalnik Społeczeństwo i Polityka jest czasopismem naukowym, które powstało w 2004 r. z inicjatywy pracowników Wydziału Nauk Politycznych Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku. Od 1 października 2019 r., w związku z włączeniem uczelni w skład Akademii Finansów i Biznesu Vistula w Warszawie, jego wydawcą jest Akademia Finansów i Biznesu Vistula, filia w Pułtusku. W czasopiśmie publikowane są artykuły naukowe z dziedziny nauk społecznych, przede wszystkim dotyczące nauki o polityce i administracji. Jednak jest ono też płaszczyzną wymiany myśli i wyników badań przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych. Prezentowane są między innymi analizy w ujęciu filozoficzno-etycznym, politologicznym, ekonomicznym, socjologicznym i edukacyjnym. Przedstawiane aktualne dociekania naukowe, praktyczne i teoretyczne są odpowiedzią na bieżącą sytuację w Polsce, Europie i na świecie. W kwartalniku omawiane są też bieżące nowości książkowe. Wysoki poziom merytoryczny i naukowy czasopismo zawdzięcza autorom z ośrodków akademickich oraz instytutów badawczych. Społeczeństwo i Polityka pozostaje jednak periodykiem otwartym, co oznacza, że mogą w nim publikować wszyscy chętni, niezależni i niezrzeszeni twórcy. Czasopismo indeksowane jest w bazach Baz-Ekon, CEJSH oraz CiteFactor. Umieszczone zostało również w bazie ERIH Plus, która jest ogólnodostępnym, internetowym wykazem europejskich czasopism humanistycznych i społecznych, powołanym w 2008 z inicjatywy Stałego Komitetu ds. Humanistyki oraz Europejskiej Fundacji Naukowej. Baza od 2014 r. prowadzona jest przez Norweskie Centrum Danych Badawczych, co skutkuje większą dostępnością pisma dla szerszego grona odbiorców. Artykuły zamieszczane w czasopiśmie są także udostępniane za pośrednictwem amerykańskiego portalu naukowego Academia.edu. Czasopismo jest dostępne w formie drukowanej i elektronicznej, przy czym wersja papierowa jest wersją pierwotną. W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej dostęp do formy papierowej możliwy jest od edycji z 2019 r., poprzednie numery czasopisma można przejrzeć w Lektorium Komputerowym w Czytelni CBS.

102. rocznica urodzin prof. Wiktora Oktaby

Wiktor Oktaba żył w latach 1920–2009. Był wybitnym profesorem nauk matematycznych o specjalności statystyka matematyczna. W roku akademickim 1938/39 rozpoczął studia matematyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Miał tam okazję wysłuchać wykładów znanych matematyków, m. in. Karola Borsuka. Wybuch II wojny światowej uniemożliwił Wiktorowi Oktabie kontynuację studiów i zmusił do szukania pracy. Pracował jako robotnik i drwal, udzielał też korepetycji. Od 1941 r. rozpoczął pracę w Zarządzie Wodnym Puławy, w czerwcu został przeniesiony do biura Zarządu w Kazimierzu Dolnym, gdzie pracował do końca 1943 r. Informacja o utworzeniu UMCS w Lublinie skłoniła go do podjęcia tam studiów matematycznych. Dyplom ukończenia studiów otrzymał w 1947 r. Będąc jeszcze studentem został zatrudniony na stanowisku młodszego asystenta w Katedrze Matematyki na Wydziale Przyrodniczym UMCS. W 1952 r. w Lublinie powstaje nowa uczelnia – Wyższa Szkoła Rolnicza a w niej Katedra Statystyki Matematycznej. Organizację tej katedry powierzono Wiktorowi Oktabie. Od 1 października 1959 r. do 30 września 1960 r. jako stypendysta Fundacji Rockefellera, przebywał na uniwersytecie stanu Iova w Ames w USA. Po powrocie do kraju piastował stanowisko prodziekana a następnie dziekana Wydziału Rolniczego. W takcie swojej aktywności zawodowej brał udział w licznych konferencjach krajowych i zagranicznych. Aktywna praca naukowa, działalność organizacyjna i dydaktyczna zaowocowały uzyskaniem tytułu naukowego profesora zwyczajnego nauk matematycznych w 1971 r. Profesor był bardzo aktywnie działającym członkiem wielu towarzystw naukowych m.in. International Biometric Society , International Statistical Institut, The Institute of Mathematical Statistics. Był jednym z organizatorów Polskiego Towarzystwa Biometrycznego i członkiem  m. in. Polskiego Towarzystwa Matematycznego, Lubelskiego Towarzystwa Naukowego, Komitetu Nauk Matematycznych PAN i Komisji ds. Rozwoju Statystyki Matematycznej w Warszawie. Tę aktywną działalność Profesor łączył w szerokim zakresie z dydaktyką. Prowadził wykłady z matematyki: algebry wyższej, statystyki matematycznej i rachunku prawdopodobieństwa dla studentów uczelni w  Lublinie, Puławach i Warszawie. Wykształcił liczną i wartościową kadrę statystyków i matematyków. Dorobek naukowy prof. Oktaby to ponad 200 pozycji. Są to prace drukowane w zagranicznych i krajowych czasopismach naukowych, podręczniki akademickie, wielojęzyczne słowniki ze statystyki, rachunku prawdopodobieństwa, teorii eksperymentu i biometrii, liczne recenzje, biografie oraz dzienniki i wspomnienia. Dzięki prof. Wiktorowi Oktabie do literatury statystycznej został wprowadzony model Zyskinda-Martina oraz macierzowe ujęcie modeli i analizy wariancji z zastosowaniem iloczynów kroneckierowskich macierzy oraz zauważona odpowiedniość między stopniami swobody a sumami kwadratów dla poszczególnych źródeł zmienności (tzw. metoda M). Był redaktorem naczelnym czasopisma PTB Colloquium Biometricum.

Publikacje autorstwa prof. W. Oktoby są dostępne w zbiorach CBS.                                                                                        


114. rocznica urodzin prof. Kazimierza Romaniuka

Kazimierz Romaniuk był wybitnym specjalistą w dziedzinie statystyki ekonomicznej i demograficznej, naukowcem oraz nauczycielem akademickim. Żył w latach 1908–1996. W 1931 r. ukończył studia w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie. W 1962 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Całe życie zawodowe Profesora ściśle związane było z polską statystyką. Bezpośrednio po ukończeniu studiów w WSH podjął pracę w Głównym Urzędzie Statystycznym. W latach 1934–1935 pracował w Biurze Studiów Ministerstwa Skarbu. Od 1935 do 1939 r. był zatrudniony w Związku Rewizyjnym Samorządu Terytorialnego. W czasie wojny pracował w Zarządzie Miejskim w Warszawie, w latach 1939–1943 w Wydziale Opieki Zdrowia, natomiast od roku 1943 na stanowisku wicedyrektora Wydziału Statystycznego. Zajmował się wówczas m. in. badaniem strat poniesionych w 1939 r., ruchem naturalnym oraz warunkami bytu ludności. Nazwisko Profesora znaleźć możemy wśród pierwszych wykładowców reaktywowanej po wojnie Szkoły Głównej Handlowej. Przez kilka lat łączył pracę w GUS z pracą dydaktyczną i naukową na uczelni. Od marca 1945 r. do 1951 r. pełnił funkcję wiceprezesa GUS. Zajmował się przede wszystkim organizacją odradzającej się po wojnie instytucji. Profesor opracował również program merytoryczny i sprawował ogólne kierownictwo organizacyjne nad przeprowadzonym w 1946 r. powszechnym spisem ludności. W latach 1946–1949 pracował także w łódzkim oddziale SGH a następnie w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Łodzi. W 1950 r. Kazimierz Romaniuk został dziekanem Wydziału Statystycznego Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, a od 1959 r. pełnił funkcję rektora tejże uczelni. Po zakończeniu kadencji rektorskiej prof. Romaniuk kontynuował pracę naukową i dydaktyczną w SGPiS. Główny nurt jego zainteresowań poświęcony był w całości zagadnieniom statystyczno-ekonomicznym i demograficznym. Był członkiem Rady Programowej  powszechnych spisów ludności z lat 1950, 1960, 1970, 1978 i 1988 przeprowadzanych przez GUS. Od 1937 r. pełnił funkcję zastępcy redaktora naczelnego pisma Statystyka w Przedsiębiorstwie a w latach 1946–1950 i 1954–1971 redaktora naczelnego Przeglądu Statystycznego. Profesor to autor ponad 200 publikacji, z czego połowę stanowią artykuły, tłumaczenia oraz książki naukowe, m. in. Statystyka ekonomiczna, Wykłady z demografii, Wpływ czynników ogólnospołecznych na reprodukcję ludności w Polsce. Był też głównym redaktorem pierwszego po wojnie wydania Rocznika Statystycznego 1947. Kazimierz Romaniuk brał udział w pracach organizacji międzynarodowych: International Institute of Management Science, International Statistical Institute oraz The Royal Statistical Society. Od 1931 r. działał w Stowarzyszeniu Ekonomistów i Statystyków, następnie od 1937 r. w Polskim Towarzystwie Statystycznym a także w  Polskim Towarzystwie Demograficznym. Był również jednym z inicjatorów powołania Rządowej Komisji Ludnościowej i aktywnie uczestniczył w pracach Naukowej Rady Statystycznej GUS. Liczne prace prof. Romaniuka można znaleźć w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

LEKSYKON PRAWA NOWYCH TECHNOLOGII

LEKSYKON PRAWA NOWYCH TECHNOLOGII : 100 podstawowych pojęć / pod redakcją Andrzeja Krasuskiego ; autorzy leksykonu : Andrzej Krasuski, Wojciech Pfadt, Anna Wolska-Bagińska. –  Warszawa : Wydawnictwo C. H. Beck, 2021. –  XXXII, 172 s. ; 21 cm. - sygnatura w katalogu CBS: 216 753


Leksykon prawa nowych technologii to wartościowe źródło informacji. Omawia w przystępnej formie 100 wybranych pojęć i instytucji związanych między innymi z technologią informatyczną, własnością intelektualną i przemysłową, sztuczną inteligencją oraz komunikacją elektroniczną.  W celu podkreślenia aspektów poruszanych w leksykonie poddano analizie istotne orzecznictwo oraz przedstawiono konkretne przykłady. Niewątpliwym ułatwieniem w posługiwaniu się książką jest kwestia wzajemnego powiązania haseł co przyspiesza wyjaśnienie potrzebnych pojęć. Opis samego hasła w leksykonie jest dość wyczerpujący i szeroko przedstawia dane zagadnienie.

Leksykon adresowany jest do osób stosujących prawo nowych technologii na co dzień i pogłębia istotnie ich wiedzę w tym obszarze. Jest to też ważna lektura dla osób niezwiązanych z poruszaną tematyką. Forma haseł systematyzuje zasób informacji i pomaga go szybciej przyswoić. Leksykon może być również wykorzystywany przez studentów i uczniów jako literatura uzupełniająca. Całość prezentowanej publikacji wzbogaca bogata bibliografia i zestawienie orzecznictwa prawnego.                                                                                              

Publikacja w zwięzły, rzetelny i uporządkowany sposób prezentuje zebrany materiał i jest godna polecenia.


107. rocznica urodzin prof. Ryszarda Zasępy

Ryszard Zasępa (1915–1994) był wybitnym polskim statystykiem, ekspertem organizacji międzynarodowych i nauczycielem akademickim. Studiował na Uniwersytecie Warszawskimi, w 1938 r. uzyskał tytuł magistra filozofii w zakresie matematyki. W latach 1937-1938 pracował jako matematyk w Biurze Studiów Państwowych Zakładów Lotniczych. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r., dostał się do niewoli niemieckiej, z której wrócił do Warszawy w 1946 r. Podjął pracę w Głównym Urzędzie Statystycznym, gdzie pracował do 1960 r., stając się współorganizatorem polskiej statystyki demograficznej i badań reprezentacyjnych. Prowadził intensywne szkolenia z metody reprezentacyjnej dla pracowników GUS oraz brał udział w konsultacjach udzielanych przez prof. Jerzego Neymana  w czasie jego wizyt w Polsce w latach 1950 i 1958. Równolegle do pracy zawodowej  prowadził zajęcia dydaktyczne na Politechnice Warszawskiej oraz Uniwersytecie Warszawskim. W 1957 r. rozpoczął pracę w Szkole Głównej Planowania i Statystyki. Po uzyskaniu stopnia doktora nauk ekonomicznych w roku 1961 został zatrudniony jako ekspert statystyki w Międzynarodowej Organizacji Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) w Rzymie. W czasie pracy w FAO napisał monografię Zastosowanie metody reprezentacyjnej przy spisach rolnych poświęconą zastosowaniu tej metody podczas spisów rolnych w różnych krajach. Wykazał, że metoda reprezentacyjna z powodzeniem może być stosowana przy zastąpieniu pełnych spisów rolnych, spisami reprezentacyjnymi. Po powrocie do kraju w 1967 r. Ryszard Zasępa wrócił do SGPiS, gdzie po uzyskaniu stopnia doktora habilitowanego został docentem w Katedrze Ekonometrii. W latach 1972–1975 podjął ponownie pracę w organizacji międzynarodowej jako ekspert ONZ w Regionalnym Instytucie Badań Ludnościowych w Ghanie. Od roku 1975 ponownie rozpoczął pracę w Szkole Głównej Planowania i Statystyki. W 1983 r. otrzymał tytuł profesorski. W latach 1975–1994 pracował w Zakładzie Badań Statystyczno-Ekonomicznych GUS  i PAN jako konsultant, wnosząc ogromny wkład w doskonaleniu analiz empirycznych, dotyczących zastosowania metody reprezentacyjnej w badaniach statystycznych. Był członkiem Komisji Matematycznej GUS, Komitetu Statystyki i Ekonometrii, Komitetu Nauk Demograficznych PAN oraz wiceprezesem Rady Głównej Polskiego Towarzystwa Statystycznego.  W 1994 r. został współorganizatorem międzynarodowej konferencji, a także autorem jednego z ważniejszych referatów na temat wpływu prof. J. Neymana na rozwój teorii i praktyki badań reprezentacyjnych w Polsce. Brał także aktywny udział przy tworzeniu angielskojęzycznego czasopisma Statistics in Transition, organu PTS. Ryszard Zasępa jest autorem wielu publikacji naukowych, głównie dotyczących demografii oraz statystycznej metody reprezentacyjnej. W 1962 r. wydarzeniem naukowym było wydanie przez PWN pierwszego podręcznika Badania statystyczne metodą reprezentacyjną, poświęconego metodzie reprezentacyjnej właśnie autorstwa profesora. Jest to nie tylko podręcznik akademicki, ale także podstawa szkoleń pracowników GUS z zakresu metody reprezentacyjnej. Liczne prace naukowe z dorobku profesora Ryszarda Zasępy posiada w swoich zbiorach Centralna Biblioteka Statystyczna.

99. rocznica urodzin prof. Romana Kulczyckiego

Roman Kulczycki żył w latach 1923-2010. Profesor całe swoje życie zawodowe – jako nauczyciel i badacz – związał ze Szkołą Główną Planowania i Statystyki (obecnie Szkoła Główna Handlowa). Pracował w Katedrze Statystyki i Demografii oraz na Wydziale Finansów i Statystyki. W czasie wojny był furmanem w firmie transportowej. Jako członek AK, żołnierz kompanii szturmowej batalionu „Kiliński” (pseudonim Hust) brał udział w powstaniu warszawskim. Po jego upadku znalazł się w niemieckim obozie jenieckim, skąd powrócił w lipcu 1945 r. Rok później podjął pracę w sekcji matematycznej ZUS w Warszawie, a także rozpoczął studia i ukończył je na Wydziale Planowania Handlu SGPiS, specjalizując się w zakresie statystyki gospodarczej. Tytuł zawodowy magistra nauk ekonomicznych uzyskał we wrześniu 1952 r. W arkana teorii statystyki i demografii Romana Kulczyckiego wprowadzali między innymi tak wybitni profesorowie jak Stefan Szulc i Kazimierz Romaniuk. Jeszcze w końcowej fazie studiów w marcu 1950 r. Roman Kulczycki rozpoczął pracę asystenta w Katedrze Statystyki i Demografii SGPiS. Pracę dydaktyczną i naukową na uczelni łączył z praktyką statystyczną w Głównym Urzędzie Statystycznym, gdzie pracował do 1959 r. Następnie swoje życie zawodowe związał z Instytutem Handlu Wewnętrznego. Tu przez trzy lata (1959–1962) był kierownikiem pracowni statystycznej. Z ramienia uczelni koordynował również współpracę między SGPiS i GUS, był konsultantem m. in. w dziedzinie indeksów ekonomicznych. Jego praca naukowo-badawcza została uwieńczona powołaniem go w 1978 r. na profesora nadzwyczajnego. W pracy dydaktycznej prof. Kulczyckiego na uczelni dominowały dwa wątki - wykłady ze statystyki ekonomicznej oraz seminaria dyplomowe, głównie magisterskie. Roman Kulczycki wspierał często proces dydaktyczny w zakresie statystyki w wielu innych ośrodkach akademickich, m.in. filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku, Wyższej Szkole Nauk Społecznych i Akademii Medycznej  w Warszawie. Na dorobek naukowy profesora składa się około 50 monografii, podręczników, artykułów i innych opracowań. W latach 1968–1973 był sekretarzem naukowym Przeglądu Statystycznego. Publikacje autorstwa prof. R. Kulczyckiego znajdują się w księgozbiorze Centralnej Biblioteki Statystycznej.

9 marca Dzień Statystyki Polskiej

W dniu 2 grudnia 2008 r. podjęto uchwałę o ustanowieniu 9 marca Dniem Statystyki Polskiej. Święto upamiętnia sesję Sejmu Czteroletniego z 1789 r. podczas której hrabia Fryderyk Józef Moszyński (1737 -1817), poseł bracławski i jednocześnie członek Komisji Skarbu Koronnego uzasadniał przeprowadzenie spisu statystycznego na ziemiach polskich. W efekcie Sejm uchwalił konstytucję o nazwie Lustracja dymów i podanie ludności, zarządzającą przeprowadzenie pierwszego ogólnokrajowego spisu ludności połączonego ze spisem dymów (domów).Fryderyk Moszyński był pionierem polskiej myśli statystycznej. Dzięki jego działaniom powstały podstawy tworzenia ewidencji ludności i statystyki krajowej. Polska stała się jednym z pierwszych w świecie krajów, w którym zaczęto organizować nowoczesną statystykę.

Dzień Statystyki Polskiej jest świętem, którego obchody mają na celu promocję i popularyzację statystyki w życiu społecznym i publicznym oraz informowanie  o wynikach naukowych badań statystycznych.

Statystyka towarzyszy nam od dawna i dotyka każdej dziedziny życia m. in. zdrowia, sportu, pracy, transportu, prowadzenia gospodarstwa domowego czy nowych technologii. Dane statystyczne mogą być zbierane i prezentowane bardzo różnie, niezależnie od nośnika fizycznego czy sposobu zapisu treści. Wyniki przedstawiane  są w formie wykresów, tabel, map, zdjęć czy opracowań tekstowych.

Centralna Biblioteka Statystyczna gromadzi różne rodzaje dokumentów zawierających bieżące i retrospektywne, polskie i zagraniczne dane statystyczne. Należą do nich opracowania książkowe, czasopisma, materiały kartograficzne i  elektroniczne, publikacje brajlowskie, druki ulotne oraz udostępniane komputerowo bazy danych. Na materiały kartograficzne składają się liczne mapy, atlasy, plany i plakaty. Druki ulotne to karty pocztowe, zakładki, formularze ankiet  i kalendarze. Wszystkie dokumenty biblioteczne udostępniane są w czytelni biblioteki, ale również online, dzięki zdigitalizowanemu zasobowi dostępnemu w Bibliotece Cyfrowej na stronie internetowej. W CBS można także skorzystać z baz danych dostępnych w lektorium czytelnianym oraz dokumentów elektronicznych.

Do bardzo interesującego i unikalnego opracowania można zaliczyć czteroczęściową publikację elektroniczną wydaną w 2021 r. przez Urząd Statystyczny we Wrocławiu  - Spisy powszechne i statystyka na znaczkach pocztowych (cz.1-3) oraz Statystyka na znaczkach pocztowych (suplement).Autor Leszek Cybulski omówił rys historyczny spisów powszechnych polskich i międzynarodowych, a całość zobrazował tematycznymi znaczkami i kartami pocztowymi ze swoich prywatnych zbiorów. W suplemencie natomiast zaprezentował polskie i zagraniczne urzędy, towarzystwa i konferencje statystyczne oraz statystyków, którzy zostali upamiętnieni w takiej niecodziennej formie.

Dostęp do zbiorów statystycznych w CBS jest powszechny, bezpłatny i przyjazny czytelnikom. Dzień Statystyki Polskiej to zatem święto nas wszystkich. Zachęcamy do zapoznania się z naszymi zbiorami i czekamy na wszystkich zainteresowanych.

BIBLIOTEKI NA ŚWIECIE …

W obliczu działań wojennych, które dotknęły Ukrainę wiele instytucji zostało zamkniętych, w tym także biblioteki, jednak tam gdzie jest to możliwe bibliotekarze wraz z wolontariuszami swoje zawodowe zawieszenie przekuwają w działanie. W bibliotekach Lwowa trwają intensywne prace, aby zrobić jak najwięcej siatek maskujących, które mogą posłużyć wojsku i administracji. Bezczynność nie oznacza bierności.

Solidaryzujemy się z bibliotekarzami z Ukrainy i mamy nadzieję, że będzie nam dane cieszyć się spokojem, a zbiory ocaleją  i nadal będziemy mogli poznawać skarby ukraińskich bibliotek.


Biblioteka Narodowa Ukrainy im. Władimira Wiernadskiego w Kijowie (ukr. Національна бібліотека України імені В.І. Вернадського)

Biblioteka istnieje od 1918 roku. Obecny budynek instytucji powstał w latach 1975–1989 i ma 27 piętra. W 1988 r. placówka otrzymała imię Władimira Iwanowicza Wernadskiego, naukowca, myśliciela, człowieka, który aktywnie angażował się nie tylko w działalność naukową, ale także społeczną. Jest to główne centrum naukowe i informacyjne Ukrainy. Biblioteka jest jedną z 20 największych bibliotek na świecie. Ma w swoich zbiorach ponad 15 milionów obiektów. Do najcenniejszych należą między innymi : The Peresopnytsia Gospel (1556-1561) - dokument, na który prezydent składa przysięgę podczas inauguracji swoich rządów , Slipchensky Apostle, manuskrypt z XII w., Traktat Matveya Krakowskiego z XV w., Kijowski Peczerski Paterik (1553-1554), History of Animals Arystotelesa, drukowany na pergaminie (są tylko dwa takie na świecie), Apostoł Iwan Fiodorow, która jest pierwszą drukowaną książką na Ukrainie. W 2005 r. biblioteka została wpisana na listę UNESCO Pamięć Świata. Biblioteka prowadzi wymianę książek wieloma instytucjami  naukowymi (około 1500), które znajdują się w ponad 80 krajach na całym świecie.


Biblioteka Ukraińskiego Uniwersytetu Katolickiego we Lwowie (ukr. Бібліотека Українського католицького університету) 

Gromadzi zbiory w zakresie szeroko pojętych nauk teologicznych. Została założona wraz z Grecko-Katolicką Akademią Teologiczną w 1928 r. Od 2017 r. znajduje się w nowo wybudowanym Centrum im. Metropolity Andrzeja Szeptyckiego. Biblioteka liczy ponad 170 tys. wol. (w tym 39 509 wol. zbiorów specjalnych)  oraz ponad 2200 woluminów czasopism. Zbiory Biblioteki UKU zlokalizowane są w dwóch częściach uniwersytetu. Zostały usystematyzowane według Klasyfikacji Biblioteki Kongresu, co pozwoliło dać czytelnikom wolny dostęp do większości z nich. Biblioteka UKU jest członkiem Ukraińskiego Stowarzyszenia Bibliotek (UBA). W 2012 r. Biblioteka UKU dołączyła do Europejskiego Stowarzyszenia Bibliotek Katolickich, które ma na celu wymianę doświadczeń, rozwój pracowników i koordynowanie działań bibliotek katolickich. Biblioteka UKU gromadzi, przechowuje i udostępnia literaturę o charakterze uniwersalnym, z przewagą wydawnictw z zakresu nauk  teologicznych,  humanistycznych, społecznych, prawnych oraz od początku XXI w. także matematycznych (IT) i medycznych. Do najcenniejszych zbiorów należą stare druki religijne m.in. Psałterze i Żywoty Świętych (najpełniejsza kolekcja tego typu druków na Ukrainie), prace Wacława Lipińskiego Listy do braci rolników, podręcznik z gramatyki łacińskiej Juliana Kobylańskiego, archiwalia wybitnych postaci (m.in. Mykoły Czubatego i Ihora Szewczenki) oraz muzykalia. Ponadto w zbiorach biblioteki jest przechowywany jedyny na Ukrainie komplet Schematyzmów Ukraińskiego Kościoła Grecko-Katolickiego.


Biblioteka Naukowego Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. Iwana Franki (Biblioteka Uniwersytetu Lwowskiego ukr.Наукова бібліотека Львівського національного університету імені Івана Франка)

To jedna z najstarszych i największych książnic Ukrainy. Powstała w 1785 r. na bazie księgozbioru byłej Akademii Jezuickiej i zbiorów liczącej 1100 woluminów biblioteki, daru braci Garellich, rodziny austriackich lekarzy i bibliotekarzy z Wiednia. Pierwszą siedzibą biblioteki były zabudowania potrynitarskie nieopodal dawnej Bramy Krakowskiej oraz dawny kościół trynitarzy – późniejsza Cerkiew Przemienienia Pańskiego. We wnętrzach świątyni i w jej dwóch wieżach znajdowała się czytelnia, magazyn oraz sala prohibitów (ksiąg zakazanych). W 1848 r. biblioteka liczyła 51 tysięcy tomów. Na skutek bombardowania śródmieścia podczas Wiosny Ludów spłonęły budynki uniwersytetu i biblioteki przy ul. Krakowskiej. Niemal cały zbiór uległ zniszczeniu. Zachowało się jedynie 7200 tomów. W 1852 r. biblioteka została przeniesiona i reaktywowana w nowych pomieszczeniach dawnego konwiktu jezuitów. W 1904 r. księgozbiór liczył już 180 tysięcy woluminów. 22 maja 1905 r. oddano do użytku nowy budynek biblioteczny przy ulicy Mochnackiego 5 (współcześnie Drahomanowa 5), zaprojektowany według planów podobnej placówki w Grazu. Biblioteka ma tu swą główną siedzibę do dnia dzisiejszego. W 1939 r. biblioteka liczyła 420 tysięcy woluminów, w tym ok. 1300 rękopisów, 3000 inkunabułów i 14 tysięcy numizmatów. W 1944 roku odzyskała status biblioteki uniwersyteckiej. Obecnie zbiory liczą ok. 3 milionów dokumentów. W bibliotece wprowadzono nowy, numeryczny system przechowywania i katalogowania zbiorów. Od 1919 r. bibliotece przysługuje egzemplarz obowiązkowy. Placówka posiada liczne rękopisy i archiwalia oraz gabinet numizmatyczny. Biblioteka stworzyła i stale uzupełnia dwa archiwa elektroniczne. W 2008 r. utworzono archiwum Anthropos (nauk humanistycznych), a w 2010 r. Eureka (nauk przyrodniczych). A wszystkie te materiały, które są stale gromadzone przez instytucję, student może „pobrać” za darmo i czytać na laptopie, tablecie bądź smartfonie. W 2010 roku biblioteka stworzyła dział renowacji, aby zabezpieczać najcenniejsze zbiory. 

INTERNATIONAL DEBT STATISTICS 2021

INTERNATIONAL DEBT STATISTICS  2021 / Word Bank Group. –  Washington, D. C. : World Bank Group, 2021. –  XI, 180 s. :  il. ; 28 cm. - sygnatura w katalogu CBS: 216 349

International Debt Statistics 2021 to coroczna publikacja Banku Światowego. Zawiera statystyki i analizy dotyczące zadłużenia zewnętrznego dla krajów o niskich i średnich dochodach, które zgłaszają się do Systemu Raportowania Dłużników Banku Światowego.

World Debt Tables, pierwsza publikacja zawierająca dane dotyczące zadłużenia pojawiła się w 1973 r., a większą uwagę zyskała podczas kryzysu w latach 80 XX wieku. Od tego czasu opracowanie niejednokrotnie zmieniano, aby sprostać wymaganiom stawianym przez globalne warunki gospodarcze. W latach 1997-2012 pozycja zmieniła tytuł na Global Development Finance, obecnie to International Debt Statistics. Bank Światowy reaguje na zapotrzebowania użytkowników na regularne i kompleksowe dane na temat trendów w zakresie zadłużenia zewnętrznego krajów rozwijających się. Publikacja prezentuje ponad 200 wybranych wskaźników z rozszerzonym zestawem danych dostępnych online

Statystyka zadłużenia międzynarodowego 2021 r. zawiera :

- przegląd globalnych trendów w zasobach zadłużenia i przepływach zadłużenia do krajów o niskich i średnich dochodach w ramach zagregowanych przepływów kapitałowych (dług i kapitał własny),

- ocenę wolumenu obsługi długu odroczonego w ramach inicjatywy zawieszenia obsługi długu w 2019r. i przedłużenia do 2020 r.,

- tabele i wykresy przedstawiające skład dłużników i wierzycieli w zakresie zadłużenia i przepływów, warunki nowych obciążeń mierzonych w odniesieniu do dochodu narodowego brutto i dochodów z eksportu dla każdego kraju,  - jednostronicowe podsumowania omawianego kraju oraz m. in.  globalne, regionalne wskaźniki zadłużenia i metadane z sześciu lat (2009 i 2015-2019),  - podręcznik użytkownika opisujący tabele i ich zawartość, definicje użyte w raporcie oraz informacje o dodatkowych zasobach i zestawieniach danych dostępnych dla użytkowników online.

Zgodnie z wnioskami płynącymi z raportu potrzebne jest kompleksowe podejście do zarządzania długiem, aby pomóc krajom rozwijającym się w ocenie i ograniczeniu ryzyka oraz osiągnięciu zrównoważonego poziomu zadłużenia.

International Debt Statistics 2021 jest niezbędnym źródłem informacji dla rządów, ekonomistów, przedstawicieli sektora finansowego, deweloperów oraz naukowców.

85. rocznica urodzin prof. Stefana Abta

Stefan Abt żył w latach 1937–2002. Był polskim ekonomistą, nauczycielem akademickim i pionierem informatyzacji poznańskiej uczelni ekonomicznej. Ukończył Wyższą Szkołę Ekonomiczną w Poznaniu. W kręgu jego zainteresowań była także matematyka, historia i teologia, które studiował na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego otrzymał w roku 1996, a profesorem zwyczajnym został w 2000 r.

Jako statystyk uczestniczył w rozległych badaniach empirycznych i dostrzegał  problemy związane z opracowaniem i analizą wyników. Wskazywał na możliwość pokonania tych trudności poprzez zastosowanie elektronicznych maszyn cyfrowych. Dzięki, między innymi, Ośrodkowi Przetwarzania Informacji realizował  zamówienia na obliczenia, kierowane przez pracowników uczelni i użytkowników zewnętrznych. Zagadnienia elektronicznego przetwarzania danych wprowadził także do programów nauczania na wszystkich szczeblach kształcenia ekonomistów. Był nauczycielem akademickim m. in. w Wyższej Szkole Ekonomicznej i Akademii Ekonomicznej, Wyższej Szkole Bankowej w Poznaniu, Politechnice Poznańskiej,  Politechnice Zielonogórskiej i Towarzystwie Naukowym Organizacji i Kierownictwa. Po utworzeniu Poznańskiej Wyższej Szkoły Biznesu i Języków Obcych został w niej wykładowcą i pełnił funkcję rektora. Współpracował też z Europejskim Uniwersytetem Viadrina we Frankfurcie nad Odrą.

Profesor Stefan Abt to autor około 300 publikacji. Są wśród nich monografie, liczne artykuły i referaty oraz podręczniki i skrypty uczelniane. Tematykę tych prac, podobnie jak zainteresowania ich autora, cechuje duża różnorodność. Profesora zajmowały  zagadnienia demograficzne (konstrukcja szacunków i prognoz ludnościowych), zastosowania matematyki i statystyki w badaniach ekonomicznych, informatyka oraz logistyka. 

Stefan Abt należał do wielu towarzystw i organizacji naukowych m.in. Polskiego Towarzystwa Statystycznego, Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa, Międzynarodowego Towarzystwa Logistycznego, Poznańskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Logistycznego, Polskiego Towarzystwa Cybernetycznego i Polskiego Towarzystwa Matematycznego. Pełnił funkcję redaktora naczelnego kwartalnika Problemy Magazynowania i Transportu oraz wchodził w skład kolegium redakcyjnego czasopisma Logistyka i Jakość.

GOSPODARKA WYBRANYCH KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ W LATACH 2004-2019 W ŚWIETLE DANYCH STATYSTYCZNYCH

GOSPODARKA WYBRANYCH KRAJÓW EUROPY ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ W LATACH 2004-2019 W ŚWIETLE DANYCH STATYSTYCZNYCH / Krzysztof Dobrowolski, Grzegorz Pawłowski. – Gdańsk : Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2020. – 257,[2] s., il. ; 24 cm. – sygnatura w katalogu CBS : 216 717

Głównym celem publikacji, w zamierzeniu autorów jest przedstawienie materiału statystycznego odnoszącego się do niektórych elementów ekonomicznych wybranych krajów europejskich. Za kryterium doboru przyjęto państwa o największej liczbie mieszkańców i PKB oraz będące członkami Unii Europejskiej. Przyjmując te zasady, poddano ekonomicznej analizie siedem krajów: Bułgarię, Chorwację, Czechy, Polskę, Rumunię, Słowację i Węgry. Omówione wskaźniki obejmują lata 2004–2018 (2019 w zależności od dostępności danych). Podzielono je na dwa podokresy: 2004–2009 i 2010–2018 (2019), czyli lata przed kryzysem na rynkach finansowych, przenikającego także do poszczególnych gospodarek, oraz lata wychodzenia z niego i dążenia do stabilizacji. Zwrócono uwagę na zmiany w kształtowaniu się poszczególnych danych ekonomicznych. W tabelach, w których przedstawiono średnie wartości dla Unii Europejskiej, traktowano Unię jako zrzeszającą wszystkie 28 krajów, niezależnie od tego, kiedy stały się jej członka. W pierwszym rozdziale omówiono czynniki dotyczące PKB i kształtujących go elementów: inwestycji (ogółem i publicznych) oraz konsumpcji. Drugi rozdział dotyczy związków między PKB a jego elementami składowymi W celu stwierdzenia ewentualnych zależności obliczono współczynniki Pearsona. W kolejnych trzech rozdziałach zanalizowano dane dotyczące handlu zagranicznego: eksportu, importu, eksportu towarów i usług oraz importu towarów i usług. Rozdział szósty poświęcony jest prezentacji innych mierników oddziałujących na poziom życia w badanych krajach m.in. stopę inflacji, poziom płacy minimalnej, rozporządzalne dochody gospodarstw domowych oraz poziom bezrobocia. W ostatnim rozdziale przedstawiono współczynniki korelacji Pearsona dla elementów badanych w rozdziale poprzednim oraz PKB, aby stwierdzić, czy istnieją istotne zależności liniowe. Wszystkie dane statystyczne zaczerpnięte zostały z dostępnych w Internecie baz Eurostatu. W publikacji umieszczone są liczne tabele i wykresy, a uzupełnieniem całości jest bibliografia. Autorzy opracowania po scharakteryzowaniu warunków ekonomicznych poszczególnych krajów przy pomocy danych statystycznych, pokusili się też o komentarze i ostateczne wnioski co do kształtowania się zjawisk gospodarczych. Zaprezentowane wyniki mogą posłużyć do przeprowadzenia dalszych pogłębionych badań nad omawianymi zagadnieniami. Publikacja może być źródłem wiedzy i inspiracją szczególnie dla pracowników naukowych, studentów i osób podejmujących decyzje ekonomiczne oraz także dla wszystkich zainteresowanych tą tematyką.

100–lecie SŁUŻBY CYWILNEJ

                                                O rządów kształty głupcy niech się  sporzą,

Kto ma rację,

 Najlepszy ten,

                                Kto najlepszą ma administrację.

                                                                      Alexander Pope (1688–1744)                                             

Fundamentem dobrego funkcjonowania państwa jest administracja publiczna, przez którą należy rozumieć kadrę administracyjną złożoną z ludzi doświadczonych, z dużą wiedzą i zaangażowaniem w sprawy publiczne.

Dnia 17 lutego 2022 r. obchodzimy 100-lecie polskiej służby cywilnej. Ustawa z 1922 r. o państwowej służbie cywilnej była pierwszym aktem normatywnym w całości poświęconym zagadnieniom związanym ze służbą państwową. Całościowo także regulowała obowiązki kadry wykonującej zadania aparatu państwowego. Wprowadzała pionierskie rozwiązania w zakresie służby cywilnej, wyraźnie podkreślając jej istotę i cel utworzenia, aby powierzone zadania były realizowane w sposób rzetelny, sumienny i zgodny z interesem państwa. Konsekwentne wdrażanie w życie norm, którymi powinny kierować się służby publiczne to warunek skuteczności działania administracji publicznej. Są nimi: bezinteresowność, uczciwość, obiektywizm, odpowiedzialność, otwartość, rzetelność i sprawność. Urzędnicy służby cywilnej stanowią podstawę tej działalności ukierunkowaną na dobrą przyszłość.

120. rocznica urodzin Karoliny Iwaszkiewicz-Gintowt

Karolina Iwaszkiewicz–Gintowt (1902-1999) była nauczycielem akademickim i naukowcem obejmując swoimi zainteresowaniami statystykę i rolnictwo. Egzamin dojrzałości złożyła 1 czerwca 1920 roku. W latach 1919 -1921 była nauczycielką w szkole rzemieślniczej w Wilnie. 1 czerwca 1921 roku została młodszą asystentką w Zakładzie Astronomicznym na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Pracowała tam do chwili podjęcia studiów na Wydziale Ogrodniczym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie w 1926 r.  W roku akademickim 1927/28 i 1929/30 była słuchaczką wykładów prof. Jerzego Neymana dotyczących teorii statystyki oraz zastosowań statystyki do działów specjalnych i uczestniczyła w prowadzonych przez niego seminariach ze statystyki. Swoje zainteresowania oprócz statystyki skierowała w kierunku sadownictwa. Pracę dyplomową  Zastosowanie prawa Poissona do rachowania cząsteczek virusu napisała pod kierunkiem Jerzego Neymana w porozumieniu z Marianem Górskim, dziekanem Wydziału Ogrodniczego. Po zdaniu egzaminu dyplomowego w 1931 r. otrzymała dyplom inżyniera ogrodnika. 

W latach 1929 - 1938 pracowała w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, prowadziła wykłady i ćwiczenia z teorii statystyki i matematyki wyższej dla studentów Wydziałów Ogrodniczego i Rolniczego oraz ćwiczenia z metodyki opracowywania doświadczeń polowych. W roku akademickim 1936/37 kierowała Zakładem Statystyki Matematycznej. Równocześnie, w latach 1928–1937, pracowała w Zakładzie Biometrycznym Instytutu im. M. Nenckiego kierowanym przez prof. J. Neymana. 5 lipca 1934 roku inż. Karolinie Iwaszkiewicz przyznano stopień doktora nauk ogrodniczych na podstawie przedstawionej pracy Uogólnienie metody korelacji wielorakiej na przypadek gdy eliminowana zmienna jest niemierzalna. Od 1938 r. do 1943 r. pracowała w Centralnym Biurze Statystycznym Zarządu Miejskiego m. Wilna. W latach 1952 - 1959 była wykładowcą  w Katedrze Botaniki Państwowego Instytutu Pedagogicznego w Wilnie. W 1959 r. podjęła pracę w Pracowni Biometrii Zakładu Metodyki i Organizacji Badań Naukowych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach. Pracowała tam do 1966 r. Karolina Iwaszkiewicz–Gintowt  jest autorką lub współautorką 16 publikacji (w tym 5 z prof. J. Neymanem).

Była członkiem Polskiego Towarzystwa Statystycznego. Jej publikacje są dostępne w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

23 RZECZY, KTÓRYCH NIE MÓWIĄ CI O KAPITALIZMIE

23 RZECZY, KTÓRYCH NIE MÓWIĄ CI O KAPITALIZMIE /  Ha–Joon Chang ; [przeł. Barbara Szelewa]. -  Warszawa : Wydawnictwo Krytyki Politycznej,  2013. - 346, [6] s. ; 21 cm. -  sygnatura w katalogu CBS: 208 077


Ha-Joon Chang to ekonomista, pracownik naukowy na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Cambridge oraz autor popularnych książek z dziedziny ekonomii.

Książka jego autorstwa to swoisty manifest, abyśmy byli bardziej świadomi i roztropni w decyzjach. W zrozumiały i zabawny sposób omawia zagmatwany przekaz „medialnych” ekonomistów oraz przyczyny takiej właśnie przez nich proponowanej formy omawiania rzeczywistości. Demaskuje zafałszowania i przedstawia jak jesteśmy wprowadzani w błąd. Zachęca do aktywnego obywatelstwa gospodarczego. Autor wskazuje, że „to co przydarzyło się światowej gospodarce, ani nie stało się przypadkiem, ani nie było skutkiem działania nieuniknionych sił historii”. Przytacza przykłady manipulowania, wzywa do samodzielnego myślenia o rynku i weryfikowania otrzymywanych zewsząd informacji. Jeśli nie staniemy się bardziej zaangażowani, nic się nie zmieni. Czytelnik dostaje poprzez to opracowanie motywację do zrozumienia, jak naprawdę funkcjonuje kapitalizm i co można zrobić, by działał lepiej.

Autor świadomie nie skupia się na przytaczaniu szczegółowych, podręcznikowych teorii ekonomicznych, które utrudniałyby odbiór i pozbawiały ten naukowy wywód lekkości i przystępności. Zostają one wprowadzone wtedy, kiedy są naprawdę istotne. Autor zdaje sobie sprawę, że na większość omawianych problemów w książce nie ma prostych i szybkich odpowiedzi, warto jednak poznać każdy punkt widzenia, żeby wiedzieć więcej.

Opracowanie składa się z tytułowych 23 rozdziałów oraz podsumowania. Całość uzupełnia indeks rzeczowy.

Książka dla każdego, kto chce odważniej spojrzeć na ekonomię i aktywnie zaangażować się w zmianę niektórych nieuczciwych praw nią rządzących.

DIGITAL ECONOMY REPORT 2021

DIGITAL ECONOMY REPORT 2021 : cross-border data flowsand development : for whom the data flow / United Nations Conference on Trade and Development. –  Geneva : United Nations, 2021. –  XXI, 213 s. :  il. ; 30 cm. - sygnatura w katalogu CBS: 216 689


Raport gospodarki cyfrowej  jest kontynuacją wydawanego co dwa lata Raportu gospodarki informacyjnej. Przedstawia podstawowe tendencje związane z dostępem, wykorzystaniem i wpływem technologii cyfrowych na rozwój społeczny   i gospodarczy państw.

Postępująca cyfryzacja naszego świata zasadniczo zmienia sposób, w jaki żyjemy    i pracujemy. Pandemia COVID-19 przyspieszyła ten proces narzucając formę wykonywania „pracy z domu”. Wzrosła potrzeba wykorzystywania wirtualnego świata, aby komunikować się ze sobą, zdobywać informacje, uzyskiwać dostęp do towarów i usług, pracować. Internet stał się nieodzownym globalnym dobrem publicznym. Coraz częściej pada pytanie jak zarządzać wzrostem ilości danych cyfrowych i jak  wykorzystywać je dla dobra globalnego. Sposób, w jaki te dane są przetwarzane, w znacznym stopniu wpłynie na naszą zdolność do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju. Raport wskazuje również jak ważne jest wypracowanie rozwiązań, aby zmniejszyć ryzyko nadużyć i niewłaściwego wykorzystania danych przez państwa, podmioty niepaństwowe lub sektor prywatny. Przy okazji ujawnia globalną rozbieżność w dostępie do internetu. Kraje najsłabiej rozwinięte pozostają w tyle,  a przepaść cyfrowa staje się nowym obliczem nierówności społeczno-ekonomicznych. Jak podkreślają przedstawiciele Konferencji Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju, wkroczenie na nową ścieżkę cyfrowego zarządzania danymi jest ważniejsze niż kiedykolwiek. W natłoku informacji łatwo jest zgubić wartości, które mogą pochodzić z technologii cyfrowych. Może to powodować proceder naruszania prywatności, cyberataki i inne zagrożenia.

Raport wzywa do innowacyjnych podejść do zarządzania danymi i przepływami danych, aby zapewnić bardziej sprawiedliwy podział zysków  przy jednoczesnym uwzględnieniu zagrożeń i obaw. 

Raport jest przygotowywany w ścisłej współpracy z zewnętrznymi ekspertami i organizacjami, w tym stowarzyszeniami handlu elektronicznego, ITC, ITU, UNCITRAL, komisjami regionalnymi ONZ, UPU, World Information Technology and Services Alliance, WTO i Bankiem Światowym. Stanowi zatem wiarygodne źródło danych związanych z technologią przetwarzania, gromadzenia i przesyłania informacji w formie elektronicznej, handlem elektronicznym i gospodarką cyfrową oraz analizą ich wpływu na rozwój.


Publikacja podzielona jest na siedem podstawowych części :

Rozdział 1. Najnowsze trendy w gospodarce cyfrowej opartej na danych

Rozdział 2. Przegląd literatury dotyczącej transgranicznych przepływów danych Rozdział 3. Powrót do podstaw: zagrożone zagadnienia

Rozdział 4. Główne podejścia do zarządzania gospodarką cyfrową opartą na danych na całym świecie: ryzyko fragmentacji w przestrzeni cyfrowej? 

Rozdział 4. Prezentacja krajowych polityk dotyczących transgranicznych przepływów danych

Rozdział 6. Regionalne i międzynarodowe podejścia do regulowania transgranicznych przepływów danych

Rozdział 7. Droga naprzód: w poszukiwaniu zrównoważonego podejścia.


Digital Economy Report 2021 wzbogacony został w liczne wykresy, tabele oraz uzupełniony bibliografią. Pozycja dostępna jest w wielu wersjach językowych.

REVIEW OF MARITIME TRANSPORT 2021

REVIEW OF MARITIME TRANSPORT 2021/ United Nations Conference on Trade and Development. –  Geneva : United Nations, 2021. –  XXIV, 147 s. :  il. ; 30 cm. - sygnatura w katalogu CBS: 216 803


Review of Maritime Transport 2021 (Przegląd transportu morskiego 2021) to publikacja przygotowana przez Wydział Technologii i Logistyki Sekretariatu UNCTAD. Jest ważnym źródłem informacji. Opisuje zmiany wpływające na światowy handel morski, stawki frachtowe, porty, transport naziemny i usługi logistyczne, a także trendy w kontroli własności statków i wieku floty, podaży tonażu i produktywności. Uwzględniając fakt, że 80 procent międzynarodowego handlu towarami odbywa się drogą morską, jest to bardzo istotne opracowanie analityczne z tej dziedziny. Przegląd jest publikowany corocznie od 1968 r., edycja 2021 r. w szczególności podkreśla udział krajów rozwijających się w biznesie morskim. Tegoroczne opracowanie kładzie też nacisk na wpływ pandemii COVID-19 na branżę i zawiera specjalny rozdział poświęcony wyzwaniom, przed którymi stoją marynarze w związku z kryzysem załogowym. Pandemia wywołała wstrząsy w łańcuchach dostaw, sieciach żeglugowych i portach, prowadząc do gwałtownego spadku ilości ładunków i udaremniając perspektywy wzrostu. Autorzy podkreślają, że branża transportu morskiego musi przygotować się na światowe zmiany po COVID-19. Ważne będzie dokonanie oceny najlepszych praktyk, które wynikają z doświadczeń wielu krajów, aby wzmocnić ułatwienia w handlu w nadchodzących latach, ponieważ epidemia pokazała, jak nieprzygotowany jest świat na zaistniały kryzys. Raport podkreśla pilną potrzebę inwestowania w zarządzanie ryzykiem i gotowość do reagowania w sytuacjach kryzysowych w transporcie i logistyce. Pandemia nie powinna też, według ekspertów, spychać na dalszy plan działań mających na celu walkę ze zmianami klimatycznymi w żegludze. Autorzy dostrzegają potrzebę pracy w kierunku ekologicznych rozwiązań i zrównoważonego rozwoju. Publikacja wskazuje także na rozwój cyfryzacji w branży żeglugowej. Pokazuje potrzebę wzmacniania standardów w dokumentacji elektronicznej, ale także bezpieczeństwa cybernetycznego.

Przegląd transportu morskiego 2021 zawiera analizę strukturalnych i cyklicznych zmian wpływających na handel morski, porty i żeglugę, a także obszerny zbiór danych statystycznych. Przedstawia również specjalny rozdział z referencjami w radzeniu sobie z pandemią COVID-19. Raport opracowano również w języku arabskim, chińskim, francuskim, rosyjskim i hiszpańskim.

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej Review of Maritime Transport dostępny jest od pierwszego wydania z 1968 r.

GOSPODARKA ŚWIATOWA : geneza i ewolucja do czasów pandemii

GOSPODARKA ŚWIATOWA : geneza i ewolucja do czasów pandemii /  Rafał Matera, Janusz Skodlarski. – Wyd.2. -   Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN SA,  2021. – 448 s.,  il. ;  24 cm. – sygnatura w katalogu CBS: 216 718


Publikacja omawia całość dziejów gospodarki światowej – od starożytności do czasów wybuchu pandemii w 2020 r. Ze względu na dużą rozpiętość chronologiczną  pewne aspekty zostały opisane przez autorów w węższym zakresie. Więcej miejsca poświęcono analizie kształtowania się rynku światowego w XIX w. oraz ewolucji międzynarodowych stosunków ekonomicznych w XX w. i pierwszych dwóch dekadach XXI stulecia. Przedstawiono zmiany w dochodzie narodowym, produkcji przemysłowej i rolnej, obrotach handlowych oraz procesach integracyjnych i dezintegracyjnych na tle aspektów politycznych i społecznych.                                                         

Książka składa się z 14 rozdziałów. Każdy zawiera w posumowaniu pytania i problemy do dyskusji oraz wykaz zalecanej literatury. Uzupełnieniem podręcznika jest indeks nazwisk i bibliografia wraz z zestawem źródeł i materiałów statystycznych. Wpływ na rzetelność opracowania ma niewątpliwie przeplatanie wywodu naukowego danymi statystycznymi, m. in. Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego, Światowej Organizacji Handlu, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Eurostatu, a także Głównego Urzędu Statystycznego.

Odbiorcami książki według zamierzeń autorów mogą być studenci i nauczyciele akademiccy. Ze względu na przystępną formę przekazu może być również wykorzystywana przez nauczycieli szkół średnich, ale też osoby niezajmujących się na co dzień nauką. Podręcznik ma za zadanie zachęcać do odbycia wędrówki po meandrach światowej gospodarki i rozbudzać ciekawość w czytelnikach. Lektura godna polecenia.

135. rocznica urodzin prof. Hugona Steinhausa

Hugo Dyonizy Steinhaus żył w latach 1887–1972. Był wybitnym matematykiem, prekursorem teorii gier i  twórcą metody nazwanej „taksonomią wrocławską”.   W 1905 r. rozpoczął studia matematyczne i filozoficzne na Uniwersytecie Lwowskim. Po roku zmienił uczelnię; w latach 1906–1911 kontynuował studia w Getyndze.  W 1923 r. został profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Skupione wokół H. Steinhausa i S. Banacha grono lwowskich matematyków tworzyło tak zwaną lwowską szkołę matematyczną. Domeną tego ośrodka naukowego stała się analiza funkcjonalna. Wraz ze Stefanem Banachem założył czasopismo Studia Mathematica i wszedł w skład komitetu redakcyjnego nowopowstałej serii Monografie Matematyczne.

Po wojnie osiadł we Wrocławiu i współorganizował tam środowisko naukowe.  Był pierwszym dziekanem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. Przez wiele lat prowadził seminarium z zastosowań matematyki w Instytucie Matematycznym. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Polskiej Akademii Nauk, Polskiego Towarzystwa Matematycznego, współzałożycielem i prezesem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego.

Opublikował około 250 opracowań. Wiele z jego prac ma zasadnicze znaczenie w ścisłym sformułowaniu podstaw rachunku prawdopodobieństwa opartym na teorii miary i teorii mnogości. W publikacjach wiele miejsca zajmowały zastosowania matematyki w różnych dyscyplinach, m. in. biologii, medycynie, statystyce.  Hugo Steinhaus jest autorem unikatowego, popularyzującego matematykę Kalejdoskopu matematycznego wydanego w 1938 r. po polsku i angielsku, przetłumaczonego na 10 języków.

Profesor wiązał swoje zainteresowanie statystyką z życiem i dużo miejsca w swoich pracach naukowych poświęcał sposobom interpretacji wyników statystycznych oraz statystyce jako metodzie poznawczej. Na jednej z konferencji mówił : „jak gwiazdy są ważniejsze od astronomii, a róże od botaniki, tak ważniejsze są zastosowania statystyki od niej samej” (H. Steinhaus, Między duchem a materią pośredniczy matematyka, red. J. Łukaszewicz. Warszawa; Wrocław 2000, s. 63).

Hugo Steinhaus był również utalentowanym aforystą dbającym o poprawność stosowanego języka. Jego aforyzmy przeszły do historii jako hugonotki.

114. rocznica urodzin prof. Tadeusza Puchalskiego

Tadeusz Puchalski był nauczycielem akademickim, specjalistą w zakresie metod analizy statystycznej, statystyki matematycznej  i ekonometrii.  Żył w latach 1908 – 1979. W okresie 1928-1933 studiował w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie. Do wybuchu II wojny światowej pracował w Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Warszawie. Od 1945 r. swoje życie zawodowe związał z Poznaniem. Zajęcia dydaktyczne i prace naukowe prowadził w Wyższej Szkole Ekonomicznej (później Akademia Ekonomiczna) w Poznaniu.  Był jednym z filarów poznańskiej szkoły statystycznej, którą  charakteryzuje niezwykła precyzja i staranność w podejściu do źródeł statystycznych oraz otwartość na nowe idee w metodologii badań. W 1970 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego nauk ekonomicznych. Kierował również Katedrą Statystyki w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie. Współpracował z Instytutem Zachodnim, Wojewódzkim Urzędem Statystycznym w Poznaniu i Głównym Urzędem Statystycznym. Był członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego oraz Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN.

Dorobek naukowy Tadeusza Puchalskiego to ponad 60 publikacji. Są to prace dotyczące m. in. statystyki transportu morskiego, międzynarodowego obrotu drewnem, warunków bytowych ludności czy statystyki handlu. Istotne miejsce zajmują także podręczniki, skrypty i materiały do ćwiczeń o wysokim poziomie merytorycznym, przeznaczone dla studentów jako pomoce dydaktyczne, wielokrotnie wznawiane (Statystyka, Elementy statystycznej kontroli jakości produkcji, Statystyka opisowa, Wnioskowanie statystyczne).

Profesor Tadeusz Puchalski był cenionym i lubianym nauczycielem statystyki, który przyczynił się do podniesienia kwalifikacji statystycznej wśród licznej grupy przyszłych praktyków gospodarczych.

WORLD INVESTMENT REPORT 2021

WORLD  INVESTMENT  REPORT  2021  :  investing in sustainable recovery / United Nations Conference on Trade and Development. –  Geneva : United Nations, 2021. –  XVI, 257 s. :  il. ; 30 cm. - sygnatura w katalogu CBS: 216 630, 216 656


Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) przedstawiła coroczne opracowanie World Investment Report 2021 (Światowy Raport Inwestycyjny 2021). Publikacja podkreśla wpływ, jaki pandemia wywarła na bezpośrednie inwestycje zagraniczne.

Kryzys zdrowotny wywołany COVID-19 negatywnie oddziałuje na rozwój gospodarczy, a co za tym idzie na cele zrównoważonego rozwoju. Autorzy analizują, w jaki sposób bezpośrednie inwestycje zagraniczne mogą wspierać trwałe ożywienie po pandemii. Próbują określić priorytetowe obszary inwestycji w trwałe ożywienie gospodarcze, koncentrując się na pobudzaniu wzrostu i rozwoju oraz na zwiększeniu odporności gospodarczej, społecznej i łańcucha dostaw.

Szczególnie mocno ucierpiały inwestycje typu greenfield w przemyśle oraz nowe inwestycje infrastrukturalne w krajach rozwijających się. Jest to poważny problem, ponieważ międzynarodowe przepływy inwestycyjne są niezbędne dla zrównoważonego rozwoju w biedniejszych regionach świata. Zwiększenie inwestycji w celu wyjścia z pandemii jest obecnie priorytetem polityki globalnej. W podsumowaniu raport omawia potencjalny wpływ pakietów ratunkowych i naprawczych przyjmowanych na całym świecie na globalne trendy inwestycyjne, a zwłaszcza na finansowanie projektów międzynarodowych w zakresie infrastruktury, odnawialnych źródeł energii i rozwoju cyfrowego.

Raport UNCTAD wskazuje na uruchomienie nowej inicjatywy - Globalnego Zrównoważonego Obserwatorium Finansów ONZ. Obserwatorium ma być partnerstwem wieloagencyjnym, którego celem będzie osadzenie zrównoważonego rozwoju w globalnej kulturze inwestycyjnej. Jednym z jego zadań jest pomoc krajom rozwijającym się w budowaniu ich potencjału. Sekretarz generalna Isabelle Durant pisze, że jest to szansa na „inny rozwój” i dostosowanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych w taki sposób, aby zapewnić bardziej sprawiedliwą przyszłość.

Publikacja prezentuje trendy w bezpośrednich inwestycjach zagranicznych na całym świecie na poziomie regionalnym i krajowym. Zawiera liczne wykresy i tablice z danymi statystycznymi dla pełniejszego zobrazowania omawianych zagadnień. Raport podzielony jest na pięć rozdziałów uzupełnionych bibliografią:     

Rozdział I: Globalne trendy i perspektywy inwestycyjne,

Rozdział II: Trendy regionalne,                                                                                       

Rozdział III: Ostatnie zmiany w polityce i kluczowe zagadnienia,                                      

Rozdział IV: Inwestowanie w zrównoważone ożywienie,                                        

Rozdział V: Rynki kapitałowe i zrównoważone finanse.

World investment report 2021 to pozycja dla wszystkich zaangażowanych w budowę zrównoważonej i integracyjnej przyszłości. Pakiet zaleceń przedstawionych przez UNCTAD stanowi ważne narzędzie dla decydentów politycznych i międzynarodowej społeczności rozwojowej.

Raport w skróconej formie w postaci Overview (Przeglądu) dostępny jest we wszystkich oficjalnych językach ONZ.

100. rocznica urodzin prof. Wiesława Sadowskiego

Profesor Wiesław Sadowski (1921-2010) to jeden z najwybitniejszych polskich statystyków i ekonometryków. Swoje życie zawodowe związał  głównie ze Szkołą Główną Handlową. W 1955 roku w Katedrze Statystyki zorganizował Zakład Statystyki Matematycznej (docelowo przekształcony  w Instytut  Ekonometrii), którego został kierownikiem. W 1969 r. otrzymał  tytuł naukowy profesora zwyczajnego nauk ekonomicznych. W latach 1965–1978  piastował godność rektora SGPiS, a następnie w okresie od 1980 do 1989 pełnił funkcję Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Opublikował  blisko 100 monografii, artykułów naukowych  oraz podręczników akademickich m. in. Statystyka matematyczna  i Wnioskowanie statystyczne i chociaż zostały one napisane około 50 lat temu, wciąż są zalecane studentom. Jego książki doczekały się licznych wznowień, a także przekładów na język angielski, niemiecki, włoski i słowacki.

Profesor Wiesław Sadowski konsekwentnie promował w Polsce badania naukowe zgodne z kierunkami nauki światowej oraz zabiegał o utrzymanie więzi między polskimi i zagranicznymi środowiskami naukowymi. Był członkiem prestiżowych międzynarodowych organizacji naukowych, m. in.: Econometric Society, Academie des Sciences, des Arts et des Lettres, New York Academy of Sciences, Międzynarodowego Instytutu Statystycznego. Dzięki Wiesławowi Sadowskiemu  w Warszawie w roku 1965 odbył się Europejski Kongres Towarzystwa  Ekonometrycznego, a w 1975  Kongres  Międzynarodowego  Instytutu   Statystycznego. Profesor współuczestniczył  w reaktywowaniu w 1953 r. Przeglądu Statystycznego. Był  jego redaktorem naczelnym, następnie  zaś przewodniczącym rady redakcyjnej.  Organizował  pierwsze ogólnopolskie konferencje z zakresu ekonometrii i badań operacyjnych. Przyczynił się do powstania Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN, przewodniczył Naukowej Radzie Statystycznej GUS oraz Radzie Zakładu Badań Statystyczno-Ekonomicznych GUS i PAN. Był aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i Polskiego Towarzystwa Matematycznego.
Profesor Wiesław Sadowski był inspiratorem zarówno w dziedzinie badań naukowych, organizacji środowiska akademickiego, jak i kształcenia ekonomistów w szkołach wyższych. Wiele z jego prac znajduje się w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

Prof. dr hab. Jan Kordos (1930-2021)

Prof. dr hab. Jan Kordos - ur. 1 stycznia 1930 r. w Wilczycach k. Sandomierza – zmarł 29 listopada 2021 r. w Warszawie, był wybitnym statystykiem matematycznym i ekonometrykiem, zasłużonym szczególnie w rozwoju metodologii badań reprezentacyjnych, oceny jakości danych statystycznych, statystyki małych obszarów i analizy statystycznej.

Profesor Jan Kordos w latach 1950-1953 studiował matematykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, a następnie w latach 1953-1955 – statystykę matematyczną na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1964 r. jako stypendysta ONZ, studiował przez 6 miesięcy na Uniwersytecie w Cambridge (Cambridge University, Department of Applied Economics) w zakresie zastosowania metod statystycznych. W latach 1955-2007 pracował w Głównym Urzędzie Statystycznym na różnych stanowiskach, pełniąc w latach 1992-1996 funkcję wiceprezesa Urzędu. W latach 1958-2007 (z przerwami) pracował w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie i na tej Uczelni został profesorem w marcu 1990 r. Od 1974 r., był  członkiem wybieralnym Międzynarodowego Instytutu Statystycznego oraz dwóch jego międzynarodowych stowarzyszeń (IASE, IASS). Prof. Jan Kordos wspólnie z Wiesławem Łagodzińskim byli inicjatorami reaktywacji Polskiego Towarzystwa Statystycznego w 1981 r. Z powodu stanu wojennego  PTS zaczął działać z pewnym opóźnieniem. Prof. Jan Kordos był pierwszym Prezesem Polskiego Towarzystwa Statystycznego  po jego reaktywacji w latach 1985-1994.

Pracował też za granicą jako ekspert i konsultant FAO w Etiopii (w latach 1974-1980), Nepalu (1989 i 1991), CHRL, na Litwie i Łotwie w latach 1994-1995. Był konsultantem Banku Światowego, współpracownikiem EUROSTATu i Biura Statystycznego ONZ. Był inicjatorem i twórcą pierwszego w Polsce międzynarodowego czasopisma statystycznego w języku angielskim "Statistics in Transition", wydawanego przez PTS i GUS. W latach 1993-2007 pełnił funkcję redaktora naczelnego.

W latach 1996-2004 pracował jako profesor zwyczajny w Wyższej Szkole Ekologii i Zarządzania w Warszawie. Od września 2004 r. kontynuował pracę naukową i dydaktyczną jako profesor zwyczajny w Wyższej Szkole Menedżerskiej w Warszawie.

Do ważniejszych osiągnięć naukowych należy zaliczyć opublikowanie 5 książek i ponad 300 artykułów naukowych, w tym około 30% w języku angielskim. Najważniejsze prace Profesora to: „Jakość danych statystycznych” (Warszawa 1988), „Dokładność danych w badaniach społecznych” (Warszawa 1987), „Zastosowanie krzywych Pearsona do badania rozkładów płac i dochodów ludności”, współautor, (Warszawa 1973), „Statystyczne metody analizy rozkładu płac i dochodów ludności”, współautor, (Warszawa 1971).

Za zasługi dla rozwoju polskiej statystyki i budowanie jej pozycji na świecie profesor Jan Kordos został odznaczony w 1989 roku Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.


19 grudnia 2021 140. rocznica urodzin prof. Stefana Szulca


Stefan  Szulc  żył w latach 1881–1956. Był wybitnym statystykiem, demografem, pierwszym kierownikiem Biblioteki GUS. Od 1945 do 1949 r. pełnił funkcję prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.    


Równolegle z pracą zawodową w GUS prowadził działalność dydaktyczną w Wolnej Wszechnicy Polskiej i  Uniwersytecie Warszawskim, a po wojnie na UW i w Szkole Głównej Planowania i Statystyki. Działał w wielu polskich i międzynarodowych organizacjach naukowych (m. in. Polskim Towarzystwie Statystycznym i Międzynarodowym Instytucie Statystycznym). Reprezentował naukę polską na zjazdach i konferencjach. Był jednym z głównych współtwórców systemu statystyki w Polsce.

Oprócz licznych prac statystycznych GUS, którym przewodniczył z racji pełnienia funkcji urzędowych (m.in. opracowanie roczników statystycznych, Kwartalnika Statystycznego, Wiadomości Statystycznych oraz fundamentalnego dzieła -  Rzeczpospolita Polska. Atlas Statystyczny), był  autorem wielu wybitnych publikacji naukowych i dydaktycznych. Stefan Szulc jako Redaktor Główny Komitetu Redakcyjnego GUS zapoczątkował wydawanie monumentalnej serii  Statystyka Polski.  Ukoronowaniem jego pracy stało się  wydanie w latach 1952-1954 podręcznika Metody statystyczne.

W pierwszych latach powojennych Profesor zasłużył się  jako organizator przewiezienia z Krakowa do Warszawy zbiorów bibliotecznych i archiwalnych przedwojennego GUS, przechowywanych w siedzibie b. Statistisches Amt.  Dążeniem Prof. Stefana Szulca było stworzenie biblioteki mającej wysoką rangę w Polsce i na świecie. W uznaniu zasług na tym polu, w 1989 r. Centralnej Bibliotece Statystycznej nadano imię Stefana Szulca.

W zbiorach CBS znajduje się bogaty wybór prac naszego patrona. Nakładem biblioteki wydana została również Bibliografia prac prof. dr. Stefana Szulca (1881-1956) autorstwa Joanny Górskiej.

„Profesor Szulc był uczonym na miarę światową, szeroko znanym i cenionym zarówno w kraju jak i za granicą, człowiekiem o niezwykle rozległych zainteresowaniach i horyzontach.(…) Jeżeli dziś GUS może się poszczycić swoją biblioteką, która zajmuje  jedno z czołowych miejsc wśród warsztatów pracy naukowej w Polsce, to zawdzięcza to w dużej mierze Profesorowi Szulcowi.”   

                                Cytat ze wspomnienia Stefanii Zdrodowskiej o Stefanie Szulcu                                  

FACTFULNESS

FACTFULNESS : dlaczego świat jest lepszy, niż myślimy, czyli jak stereotypy zastąpić realną wiedzą /  Hans Rosling, Ola Rosling, Anna Rosling Ronnlund ;        [tł. Monika Popławska]. -  Poznań : Media Rodzina Sp. Z o.o.,  2018. - 366, [1] s.,         il. ;  21 cm. -  sygnatura w katalogu CBS: 213 606


Autor profesor Hans Rosling był szwedzkim lekarzem, ale także analitykiem danych statystycznych. W swoich badaniach skupiał się na zależności pomiędzy rozwojem ekonomicznym, rolnictwem, ubóstwem oraz zdrowiem. Działania naukowe ukierunkował również na walkę – jak sam podkreślał – z katastrofalną w skutkach ignorancją faktów dotyczących świata. W 2009 r. znalazł się na liście stu czołowych myślicieli  świata, opracowanej przez czasopismo „Foreign Policy”. Prowadził wykłady w instytucjach finansowych, przedsiębiorstwach i organizacjach pozarządowych, pełnił funkcje doradcze, był twórcą filmów dokumentalnych m.in. „Radości płynącej ze statystyk” (2010).

     Publikację Factfulness rozpoczyna 13 pytań z ogólnej wiedzy o świecie, które podczas spotkań zostały zadane słuchaczom, w tym noblistom i  uczestnikom szczytu w Davos. Udzielone odpowiedzi  w przeważającej części były złe i stereotypowe. W dalszej części książki autor, posiłkując się danymi wyjaśnia, czemu tak się dzieje. Pokazuje mechanizmy ludzkiego myślenia, które prowadzą do błędnych wniosków, opisując instynkty, które zakłócają nasz sposób widzenia świata., zaczynając od podziału świata na swoich i obcych, a kończąc na doborze doniesień medialnych.

    Książka pomaga zrozumieć jak bardzo nasz mózg odwraca się od prawdziwych informacji, kierując się ku przykuwającym uwagę obawom przekazywanym przez media. Nasze umysły wyłapują coraz częściej tylko same zagrożenia wynikające z przemocy, sił natury, utraty kontroli i wolności, zanieczyszczenia czy chorób. To dlatego media przekazują nam przede wszystkim takie właśnie wyselekcjonowane dramatyczne informacje – nie z powodu spisku głodnych sensacji dziennikarzy, ale z tej przyczyny, że odbiorcy po prostu tylko takim budzącym emocje wieściom poświęcają najwięcej swojej uwagi.                                                                                                                                                                                                                  

      Hans Rosling stara się zmienić nasze myślenie podając proste rady, jak zmienić postrzeganie otaczającej nas rzeczywistości. Jednocześnie nie zaprzecza i nie neguje zagrożeń jakie się wyłaniają.    

     Factfulness jest książką, którą należy przeczytać, ponieważ pomoże zainteresowanym lekturą spojrzeć na wiele kwestii mądrzej, bardziej precyzyjnie. To też prawdziwa kopalnia niezwykle ciekawych informacji, zestawień, zdjęć i wykresów zweryfikowanych naukowo. Cytując autora „nie da się zrozumieć świata bez patrzenia na liczby, ale też nie da się go pojąć, patrząc tylko na nie”.

THE STATESMAN’S YEARBOOK 2022

THE STATESMAN’S  YEARBOOK 2022  : the politics, cultures and economies of the world.  158th edition. -  London : Palgrave Macmilla, 2022. – XXXV, 1405 s., il.; 27 cm. – sygnatura w katalogu CBS: 216 660


Rocznik wydawany jest od ponad półtora wieku, pierwsza edycja pochodzi z 1864. Obecne 158 wydanie zawiera niezmiennie bardzo cenne, rzetelne i aktualne informacje polityczne, społeczne i ekonomiczne.

Publikacja przedstawia szczegółowy opis każdego kraju na świecie wraz z danymi statystycznymi oraz szeroką prezentacją głównych organizacji międzynarodowych i think tanków. Zawiera także informację o pozycji każdego kraju w rankingu pod względem łatwości prowadzenia biznesu. Dokładne historyczne zapisy wzbogacają zaktualizowane krajowe przeglądy gospodarcze. Znajdziemy tu dane o ludności krajów, rządach i ich przedstawicielach w ujęciu chronologicznym, dyplomacji, religii, finansach, eksporcie i podstawowych faktach historycznych.

W publikacji umieszczona została polityczna mapa świata i flagi 194 państw, a przy każdym opisie kraju dodano mapę administracyjną oraz materiał źródłowy. Uzupełnieniem tomu jest bibliografia oraz indeksy: osobowy i organizacji międzynarodowych.

Nawet w dobie internetu tak zrównoważony i wiarygodny zasób danych pozostaje niezbędnym i godnym polecenia źródłem informacji wydanym w jednym tomie.

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej The Statesman’s Yearbook dostępny jest od 29 edycji z 1892 r.


Do góry