Strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Zawsze możesz zmienić te ustawienia.

Z naszych zbiorów

Pokaż QR Code A A A pobierz stronę jako plik pdf Drukuj

135. rocznica urodzin prof. Hugona Steinhausa

Hugo Dyonizy Steinhaus żył w latach 1887–1972. Był wybitnym matematykiem, prekursorem teorii gier i  twórcą metody nazwanej „taksonomią wrocławską”.   W 1905 r. rozpoczął studia matematyczne i filozoficzne na Uniwersytecie Lwowskim. Po roku zmienił uczelnię; w latach 1906–1911 kontynuował studia w Getyndze.  W 1923 r. został profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Skupione wokół H. Steinhausa i S. Banacha grono lwowskich matematyków tworzyło tak zwaną lwowską szkołę matematyczną. Domeną tego ośrodka naukowego stała się analiza funkcjonalna. Wraz ze Stefanem Banachem założył czasopismo Studia Mathematica i wszedł w skład komitetu redakcyjnego nowopowstałej serii Monografie Matematyczne.

Po wojnie osiadł we Wrocławiu i współorganizował tam środowisko naukowe.  Był pierwszym dziekanem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. Przez wiele lat prowadził seminarium z zastosowań matematyki w Instytucie Matematycznym. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności, Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, Polskiej Akademii Nauk, Polskiego Towarzystwa Matematycznego, współzałożycielem i prezesem Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego.

Opublikował około 250 opracowań. Wiele z jego prac ma zasadnicze znaczenie w ścisłym sformułowaniu podstaw rachunku prawdopodobieństwa opartym na teorii miary i teorii mnogości. W publikacjach wiele miejsca zajmowały zastosowania matematyki w różnych dyscyplinach, m. in. biologii, medycynie, statystyce.  Hugo Steinhaus jest autorem unikatowego, popularyzującego matematykę Kalejdoskopu matematycznego wydanego w 1938 r. po polsku i angielsku, przetłumaczonego na 10 języków.

Profesor wiązał swoje zainteresowanie statystyką z życiem i dużo miejsca w swoich pracach naukowych poświęcał sposobom interpretacji wyników statystycznych oraz statystyce jako metodzie poznawczej. Na jednej z konferencji mówił : „jak gwiazdy są ważniejsze od astronomii, a róże od botaniki, tak ważniejsze są zastosowania statystyki od niej samej” (H. Steinhaus, Między duchem a materią pośredniczy matematyka, red. J. Łukaszewicz. Warszawa; Wrocław 2000, s. 63).

Hugo Steinhaus był również utalentowanym aforystą dbającym o poprawność stosowanego języka. Jego aforyzmy przeszły do historii jako hugonotki.

114. rocznica urodzin prof. Tadeusza Puchalskiego

Tadeusz Puchalski był nauczycielem akademickim, specjalistą w zakresie metod analizy statystycznej, statystyki matematycznej  i ekonometrii.  Żył w latach 1908 – 1979. W okresie 1928-1933 studiował w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie. Do wybuchu II wojny światowej pracował w Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Warszawie. Od 1945 r. swoje życie zawodowe związał z Poznaniem. Zajęcia dydaktyczne i prace naukowe prowadził w Wyższej Szkole Ekonomicznej (później Akademia Ekonomiczna) w Poznaniu.  Był jednym z filarów poznańskiej szkoły statystycznej, którą  charakteryzuje niezwykła precyzja i staranność w podejściu do źródeł statystycznych oraz otwartość na nowe idee w metodologii badań. W 1970 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego nauk ekonomicznych. Kierował również Katedrą Statystyki w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie. Współpracował z Instytutem Zachodnim, Wojewódzkim Urzędem Statystycznym w Poznaniu i Głównym Urzędem Statystycznym. Był członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego oraz Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN.

Dorobek naukowy Tadeusza Puchalskiego to ponad 60 publikacji. Są to prace dotyczące m. in. statystyki transportu morskiego, międzynarodowego obrotu drewnem, warunków bytowych ludności czy statystyki handlu. Istotne miejsce zajmują także podręczniki, skrypty i materiały do ćwiczeń o wysokim poziomie merytorycznym, przeznaczone dla studentów jako pomoce dydaktyczne, wielokrotnie wznawiane (Statystyka, Elementy statystycznej kontroli jakości produkcji, Statystyka opisowa, Wnioskowanie statystyczne).

Profesor Tadeusz Puchalski był cenionym i lubianym nauczycielem statystyki, który przyczynił się do podniesienia kwalifikacji statystycznej wśród licznej grupy przyszłych praktyków gospodarczych.

WORLD INVESTMENT REPORT 2021

WORLD  INVESTMENT  REPORT  2021  :  investing in sustainable recovery / United Nations Conference on Trade and Development. –  Geneva : United Nations, 2021. –  XVI, 257 s. :  il. ; 30 cm. - sygnatura w katalogu CBS: 216 630, 216 656


Konferencja Narodów Zjednoczonych ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) przedstawiła coroczne opracowanie World Investment Report 2021 (Światowy Raport Inwestycyjny 2021). Publikacja podkreśla wpływ, jaki pandemia wywarła na bezpośrednie inwestycje zagraniczne.

Kryzys zdrowotny wywołany COVID-19 negatywnie oddziałuje na rozwój gospodarczy, a co za tym idzie na cele zrównoważonego rozwoju. Autorzy analizują, w jaki sposób bezpośrednie inwestycje zagraniczne mogą wspierać trwałe ożywienie po pandemii. Próbują określić priorytetowe obszary inwestycji w trwałe ożywienie gospodarcze, koncentrując się na pobudzaniu wzrostu i rozwoju oraz na zwiększeniu odporności gospodarczej, społecznej i łańcucha dostaw.

Szczególnie mocno ucierpiały inwestycje typu greenfield w przemyśle oraz nowe inwestycje infrastrukturalne w krajach rozwijających się. Jest to poważny problem, ponieważ międzynarodowe przepływy inwestycyjne są niezbędne dla zrównoważonego rozwoju w biedniejszych regionach świata. Zwiększenie inwestycji w celu wyjścia z pandemii jest obecnie priorytetem polityki globalnej. W podsumowaniu raport omawia potencjalny wpływ pakietów ratunkowych i naprawczych przyjmowanych na całym świecie na globalne trendy inwestycyjne, a zwłaszcza na finansowanie projektów międzynarodowych w zakresie infrastruktury, odnawialnych źródeł energii i rozwoju cyfrowego.

Raport UNCTAD wskazuje na uruchomienie nowej inicjatywy - Globalnego Zrównoważonego Obserwatorium Finansów ONZ. Obserwatorium ma być partnerstwem wieloagencyjnym, którego celem będzie osadzenie zrównoważonego rozwoju w globalnej kulturze inwestycyjnej. Jednym z jego zadań jest pomoc krajom rozwijającym się w budowaniu ich potencjału. Sekretarz generalna Isabelle Durant pisze, że jest to szansa na „inny rozwój” i dostosowanie bezpośrednich inwestycji zagranicznych w taki sposób, aby zapewnić bardziej sprawiedliwą przyszłość.

Publikacja prezentuje trendy w bezpośrednich inwestycjach zagranicznych na całym świecie na poziomie regionalnym i krajowym. Zawiera liczne wykresy i tablice z danymi statystycznymi dla pełniejszego zobrazowania omawianych zagadnień. Raport podzielony jest na pięć rozdziałów uzupełnionych bibliografią:     

Rozdział I: Globalne trendy i perspektywy inwestycyjne,

Rozdział II: Trendy regionalne,                                                                                       

Rozdział III: Ostatnie zmiany w polityce i kluczowe zagadnienia,                                      

Rozdział IV: Inwestowanie w zrównoważone ożywienie,                                        

Rozdział V: Rynki kapitałowe i zrównoważone finanse.

World investment report 2021 to pozycja dla wszystkich zaangażowanych w budowę zrównoważonej i integracyjnej przyszłości. Pakiet zaleceń przedstawionych przez UNCTAD stanowi ważne narzędzie dla decydentów politycznych i międzynarodowej społeczności rozwojowej.

Raport w skróconej formie w postaci Overview (Przeglądu) dostępny jest we wszystkich oficjalnych językach ONZ.

100. rocznica urodzin prof. Wiesława Sadowskiego

Profesor Wiesław Sadowski (1921-2010) to jeden z najwybitniejszych polskich statystyków i ekonometryków. Swoje życie zawodowe związał  głównie ze Szkołą Główną Handlową. W 1955 roku w Katedrze Statystyki zorganizował Zakład Statystyki Matematycznej (docelowo przekształcony  w Instytut  Ekonometrii), którego został kierownikiem. W 1969 r. otrzymał  tytuł naukowy profesora zwyczajnego nauk ekonomicznych. W latach 1965–1978  piastował godność rektora SGPiS, a następnie w okresie od 1980 do 1989 pełnił funkcję Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Opublikował  blisko 100 monografii, artykułów naukowych  oraz podręczników akademickich m. in. Statystyka matematyczna  i Wnioskowanie statystyczne i chociaż zostały one napisane około 50 lat temu, wciąż są zalecane studentom. Jego książki doczekały się licznych wznowień, a także przekładów na język angielski, niemiecki, włoski i słowacki.

Profesor Wiesław Sadowski konsekwentnie promował w Polsce badania naukowe zgodne z kierunkami nauki światowej oraz zabiegał o utrzymanie więzi między polskimi i zagranicznymi środowiskami naukowymi. Był członkiem prestiżowych międzynarodowych organizacji naukowych, m. in.: Econometric Society, Academie des Sciences, des Arts et des Lettres, New York Academy of Sciences, Międzynarodowego Instytutu Statystycznego. Dzięki Wiesławowi Sadowskiemu  w Warszawie w roku 1965 odbył się Europejski Kongres Towarzystwa  Ekonometrycznego, a w 1975  Kongres  Międzynarodowego  Instytutu   Statystycznego. Profesor współuczestniczył  w reaktywowaniu w 1953 r. Przeglądu Statystycznego. Był  jego redaktorem naczelnym, następnie  zaś przewodniczącym rady redakcyjnej.  Organizował  pierwsze ogólnopolskie konferencje z zakresu ekonometrii i badań operacyjnych. Przyczynił się do powstania Komitetu Statystyki i Ekonometrii PAN, przewodniczył Naukowej Radzie Statystycznej GUS oraz Radzie Zakładu Badań Statystyczno-Ekonomicznych GUS i PAN. Był aktywnym członkiem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego i Polskiego Towarzystwa Matematycznego.
Profesor Wiesław Sadowski był inspiratorem zarówno w dziedzinie badań naukowych, organizacji środowiska akademickiego, jak i kształcenia ekonomistów w szkołach wyższych. Wiele z jego prac znajduje się w zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej.

Prof. dr hab. Jan Kordos (1930-2021)

Prof. dr hab. Jan Kordos - ur. 1 stycznia 1930 r. w Wilczycach k. Sandomierza – zmarł 29 listopada 2021 r. w Warszawie, był wybitnym statystykiem matematycznym i ekonometrykiem, zasłużonym szczególnie w rozwoju metodologii badań reprezentacyjnych, oceny jakości danych statystycznych, statystyki małych obszarów i analizy statystycznej.

Profesor Jan Kordos w latach 1950-1953 studiował matematykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, a następnie w latach 1953-1955 – statystykę matematyczną na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1964 r. jako stypendysta ONZ, studiował przez 6 miesięcy na Uniwersytecie w Cambridge (Cambridge University, Department of Applied Economics) w zakresie zastosowania metod statystycznych. W latach 1955-2007 pracował w Głównym Urzędzie Statystycznym na różnych stanowiskach, pełniąc w latach 1992-1996 funkcję wiceprezesa Urzędu. W latach 1958-2007 (z przerwami) pracował w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie i na tej Uczelni został profesorem w marcu 1990 r. Od 1974 r., był  członkiem wybieralnym Międzynarodowego Instytutu Statystycznego oraz dwóch jego międzynarodowych stowarzyszeń (IASE, IASS). Prof. Jan Kordos wspólnie z Wiesławem Łagodzińskim byli inicjatorami reaktywacji Polskiego Towarzystwa Statystycznego w 1981 r. Z powodu stanu wojennego  PTS zaczął działać z pewnym opóźnieniem. Prof. Jan Kordos był pierwszym Prezesem Polskiego Towarzystwa Statystycznego  po jego reaktywacji w latach 1985-1994.

Pracował też za granicą jako ekspert i konsultant FAO w Etiopii (w latach 1974-1980), Nepalu (1989 i 1991), CHRL, na Litwie i Łotwie w latach 1994-1995. Był konsultantem Banku Światowego, współpracownikiem EUROSTATu i Biura Statystycznego ONZ. Był inicjatorem i twórcą pierwszego w Polsce międzynarodowego czasopisma statystycznego w języku angielskim "Statistics in Transition", wydawanego przez PTS i GUS. W latach 1993-2007 pełnił funkcję redaktora naczelnego.

W latach 1996-2004 pracował jako profesor zwyczajny w Wyższej Szkole Ekologii i Zarządzania w Warszawie. Od września 2004 r. kontynuował pracę naukową i dydaktyczną jako profesor zwyczajny w Wyższej Szkole Menedżerskiej w Warszawie.

Do ważniejszych osiągnięć naukowych należy zaliczyć opublikowanie 5 książek i ponad 300 artykułów naukowych, w tym około 30% w języku angielskim. Najważniejsze prace Profesora to: „Jakość danych statystycznych” (Warszawa 1988), „Dokładność danych w badaniach społecznych” (Warszawa 1987), „Zastosowanie krzywych Pearsona do badania rozkładów płac i dochodów ludności”, współautor, (Warszawa 1973), „Statystyczne metody analizy rozkładu płac i dochodów ludności”, współautor, (Warszawa 1971).

Za zasługi dla rozwoju polskiej statystyki i budowanie jej pozycji na świecie profesor Jan Kordos został odznaczony w 1989 roku Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.


19 grudnia 2021 140. rocznica urodzin prof. Stefana Szulca


Stefan  Szulc  żył w latach 1881–1956. Był wybitnym statystykiem, demografem, pierwszym kierownikiem Biblioteki GUS. Od 1945 do 1949 r. pełnił funkcję prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.    


Równolegle z pracą zawodową w GUS prowadził działalność dydaktyczną w Wolnej Wszechnicy Polskiej i  Uniwersytecie Warszawskim, a po wojnie na UW i w Szkole Głównej Planowania i Statystyki. Działał w wielu polskich i międzynarodowych organizacjach naukowych (m. in. Polskim Towarzystwie Statystycznym i Międzynarodowym Instytucie Statystycznym). Reprezentował naukę polską na zjazdach i konferencjach. Był jednym z głównych współtwórców systemu statystyki w Polsce.

Oprócz licznych prac statystycznych GUS, którym przewodniczył z racji pełnienia funkcji urzędowych (m.in. opracowanie roczników statystycznych, Kwartalnika Statystycznego, Wiadomości Statystycznych oraz fundamentalnego dzieła -  Rzeczpospolita Polska. Atlas Statystyczny), był  autorem wielu wybitnych publikacji naukowych i dydaktycznych. Stefan Szulc jako Redaktor Główny Komitetu Redakcyjnego GUS zapoczątkował wydawanie monumentalnej serii  Statystyka Polski.  Ukoronowaniem jego pracy stało się  wydanie w latach 1952-1954 podręcznika Metody statystyczne.

W pierwszych latach powojennych Profesor zasłużył się  jako organizator przewiezienia z Krakowa do Warszawy zbiorów bibliotecznych i archiwalnych przedwojennego GUS, przechowywanych w siedzibie b. Statistisches Amt.  Dążeniem Prof. Stefana Szulca było stworzenie biblioteki mającej wysoką rangę w Polsce i na świecie. W uznaniu zasług na tym polu, w 1989 r. Centralnej Bibliotece Statystycznej nadano imię Stefana Szulca.

W zbiorach CBS znajduje się bogaty wybór prac naszego patrona. Nakładem biblioteki wydana została również Bibliografia prac prof. dr. Stefana Szulca (1881-1956) autorstwa Joanny Górskiej.

„Profesor Szulc był uczonym na miarę światową, szeroko znanym i cenionym zarówno w kraju jak i za granicą, człowiekiem o niezwykle rozległych zainteresowaniach i horyzontach.(…) Jeżeli dziś GUS może się poszczycić swoją biblioteką, która zajmuje  jedno z czołowych miejsc wśród warsztatów pracy naukowej w Polsce, to zawdzięcza to w dużej mierze Profesorowi Szulcowi.”   

                                Cytat ze wspomnienia Stefanii Zdrodowskiej o Stefanie Szulcu                                  

FACTFULNESS

FACTFULNESS : dlaczego świat jest lepszy, niż myślimy, czyli jak stereotypy zastąpić realną wiedzą /  Hans Rosling, Ola Rosling, Anna Rosling Ronnlund ;        [tł. Monika Popławska]. -  Poznań : Media Rodzina Sp. Z o.o.,  2018. - 366, [1] s.,         il. ;  21 cm. -  sygnatura w katalogu CBS: 213 606


Autor profesor Hans Rosling był szwedzkim lekarzem, ale także analitykiem danych statystycznych. W swoich badaniach skupiał się na zależności pomiędzy rozwojem ekonomicznym, rolnictwem, ubóstwem oraz zdrowiem. Działania naukowe ukierunkował również na walkę – jak sam podkreślał – z katastrofalną w skutkach ignorancją faktów dotyczących świata. W 2009 r. znalazł się na liście stu czołowych myślicieli  świata, opracowanej przez czasopismo „Foreign Policy”. Prowadził wykłady w instytucjach finansowych, przedsiębiorstwach i organizacjach pozarządowych, pełnił funkcje doradcze, był twórcą filmów dokumentalnych m.in. „Radości płynącej ze statystyk” (2010).

     Publikację Factfulness rozpoczyna 13 pytań z ogólnej wiedzy o świecie, które podczas spotkań zostały zadane słuchaczom, w tym noblistom i  uczestnikom szczytu w Davos. Udzielone odpowiedzi  w przeważającej części były złe i stereotypowe. W dalszej części książki autor, posiłkując się danymi wyjaśnia, czemu tak się dzieje. Pokazuje mechanizmy ludzkiego myślenia, które prowadzą do błędnych wniosków, opisując instynkty, które zakłócają nasz sposób widzenia świata., zaczynając od podziału świata na swoich i obcych, a kończąc na doborze doniesień medialnych.

    Książka pomaga zrozumieć jak bardzo nasz mózg odwraca się od prawdziwych informacji, kierując się ku przykuwającym uwagę obawom przekazywanym przez media. Nasze umysły wyłapują coraz częściej tylko same zagrożenia wynikające z przemocy, sił natury, utraty kontroli i wolności, zanieczyszczenia czy chorób. To dlatego media przekazują nam przede wszystkim takie właśnie wyselekcjonowane dramatyczne informacje – nie z powodu spisku głodnych sensacji dziennikarzy, ale z tej przyczyny, że odbiorcy po prostu tylko takim budzącym emocje wieściom poświęcają najwięcej swojej uwagi.                                                                                                                                                                                                                  

      Hans Rosling stara się zmienić nasze myślenie podając proste rady, jak zmienić postrzeganie otaczającej nas rzeczywistości. Jednocześnie nie zaprzecza i nie neguje zagrożeń jakie się wyłaniają.    

     Factfulness jest książką, którą należy przeczytać, ponieważ pomoże zainteresowanym lekturą spojrzeć na wiele kwestii mądrzej, bardziej precyzyjnie. To też prawdziwa kopalnia niezwykle ciekawych informacji, zestawień, zdjęć i wykresów zweryfikowanych naukowo. Cytując autora „nie da się zrozumieć świata bez patrzenia na liczby, ale też nie da się go pojąć, patrząc tylko na nie”.

THE STATESMAN’S YEARBOOK 2022

THE STATESMAN’S  YEARBOOK 2022  : the politics, cultures and economies of the world.  158th edition. -  London : Palgrave Macmilla, 2022. – XXXV, 1405 s., il.; 27 cm. – sygnatura w katalogu CBS: 216 660


Rocznik wydawany jest od ponad półtora wieku, pierwsza edycja pochodzi z 1864. Obecne 158 wydanie zawiera niezmiennie bardzo cenne, rzetelne i aktualne informacje polityczne, społeczne i ekonomiczne.

Publikacja przedstawia szczegółowy opis każdego kraju na świecie wraz z danymi statystycznymi oraz szeroką prezentacją głównych organizacji międzynarodowych i think tanków. Zawiera także informację o pozycji każdego kraju w rankingu pod względem łatwości prowadzenia biznesu. Dokładne historyczne zapisy wzbogacają zaktualizowane krajowe przeglądy gospodarcze. Znajdziemy tu dane o ludności krajów, rządach i ich przedstawicielach w ujęciu chronologicznym, dyplomacji, religii, finansach, eksporcie i podstawowych faktach historycznych.

W publikacji umieszczona została polityczna mapa świata i flagi 194 państw, a przy każdym opisie kraju dodano mapę administracyjną oraz materiał źródłowy. Uzupełnieniem tomu jest bibliografia oraz indeksy: osobowy i organizacji międzynarodowych.

Nawet w dobie internetu tak zrównoważony i wiarygodny zasób danych pozostaje niezbędnym i godnym polecenia źródłem informacji wydanym w jednym tomie.

W zbiorach Centralnej Biblioteki Statystycznej The Statesman’s Yearbook dostępny jest od 29 edycji z 1892 r.


Do góry